Pêncşem , 28 Gulan 2020

Lêkolîn

Qanûn, 2017

  • 26 Qanûn

    Deng û Dengbêjî

    Kevirên çêkirina zimanan yên herî piçûk deng in. Niqik û pêlinga bihîstinê ya lerizandina hewa ku ji cîgerê tê, jê re deng tê gotin. Deng; ji organên qisedanê ( pişik, zengilor, qirik , têlên  dengan, zimanê piçûk, ziman, ezmanê dev, diran, dev, lêv, lam, poz ) şikil digire. Dengbêj, ji bêjeyên « deng  »  û « bêj » ê saz bûye. Ango …

  • 23 Qanûn

    Berawirdek Li Ser 4 Varyantên ‘Siyabend û Xecê’

    Destpêk Di dîroka gelan de hin kes bi işq û evîna xwe bi nav û deng bûne. Wan kesan ji ber kû rengekî manevî dane gele xwe, di dilê gel de jiyane, nehatine jibîrkirin. Di nav Kurdan de herçiqas navekî taybet ê Mem û Zînê hebe jî bê guman ji bilî wê hin di hin destanên din/dîtir jî hene. Ji …

Cotmeh, 2017

  • 31 Cotmeh

    Riha; Paytexta sebir û mîstîzmê

    Mekan, ne tenê ew der e ku em jiyana xwe lê derbas dikin û zikê xwe lê têr dikin e. Mekan xwedî taybetmendiyeke wisa ye ku raborî heta roja me bi xwe re anîne. Teorsîyenê Marksîst ê navdar ku doktoraya xwe li ser avahîsazî û plansaziya bajarwaniyê kiriye, mekanê bi tevnê têkiliyên civakî ve girê dide, watedar dike. Mekan, rasterast …

  • 18 Cotmeh

    Şahesara Mezopotamyayê: Deşta Heranê

    Rêjeya şaheserên Cîhanê ku ji dema antîk ta rojame û UNESCO qebûl dike yekemcar ji aliyê Heredotê ku B.Z di sedsala 5. de jiyaye vehatiye rojevê. Lê ji bo nivîskî bikeve dîrokê hê 300 sal mabû. Ev yek jî piştî 300 salî ji aliyê Antipatros ve bi berhema ‘Li ser heft şaheserên cîhanê’ hat nivîsandin. Di serdema me de jî …

  • 17 Cotmeh

    Şikefta Seholan li Mehabadê

    Şikefta Seholanê dikeve 35 kîlometriya riya di navbera Mehabad-Bokanê de. Her hemû torîst û serdanker jî, eger bi dehan caran serdana Seholanê bikin dîsa jî jê têr nabin. Matmayî dibin û li derdoran dinêrin. Her sal hezaran kes serdana wê şikeftê dikin. Seholan bi Soranî tê wateya bûzê. Dîwarên wê tev ji kevirên mîna bûzê ne. Erdê şikefta Seholan ji …

  • 16 Cotmeh

    Bajarê qedîm: Kirmaşan

    Kirmaşan mezintirîn bajarê Rojhilata Kurdistanê ye ku hejmara nifûsa wê nêzîkî 1milyon kesî ye û herwiha girîngtirîn bajêrê herêma navîn a rojavayê Îranê tê nasîn, Kirmaşan ji aliyê dîrokî û çandî pirr binavûdeng e û damezrandina vî bajarî vedigere sedsala 4an a zayînî. Ji wê serdemê heya êrîşaereban ya li ser Îranê paytexta duyem a hikûmeta Sasaniyan bû. Di serdema …

  • 13 Cotmeh

    Di serdema klasîk de pirtûkên ‘Dîroka Kurdan’

    Ji sedsala 9. û vir ve ji aliyê Kurdan ve di derheqê dewlet, mîrîtî û eşîran de bi Erebî, Farisî, Osmanî û Kurdî mensûr pir kêm bin jî menzûm hatine nivîsandin. Di vê nivîsê de pirtûkên di derbarê  pirtûkênserdema klasîk ‘Dîroka Kurdan’ heta sedsala 20. hatine nirxandin. Pirtûka Alimê Kurd Ebû Henîfe ed- Dînawerî (M.895) bi Erebî ‘Ensabu’l–Ekrad(Sereceya Kurdan) ku …

  • 10 Cotmeh

    Destana Dimdim Ya Çîrokî

    Destana Dimdim li ser bûyereke dîrokî hatiye avakirin. Piştî ku ev bûyer wekî destan û serhatiyeke menzûm ketî li ser zimanê dengbêj û beytbêjan, bi awayekî rewanbêj û bi hûneren edebî ve xemilandî hatiye vegotin. Herwesa di bûyeran da jî hinek zêdekirin an jî kêmkirin çêbûne. Gelek tiştên bi rêka dîrokê negehiştî roja me bi saya destana devkî em li …

  • 3 Cotmeh

    Rexne û hêza Rexneyê di wêjeyê de

    Dergeh: Mijara Rexneyê, mijareke pirr fereh e, lewra dixwazim bibêjim, ko ez dê bi we re di çarçewa Rexneya toreyî, di başûrî rojavayî welatê me de, xwe bilivênim, tevî ko ew jî zor e ji ber ko ta niha ziman û toreya me li wî parçî qedexe ye û nivîskar an jî lêkolîner neşê xwe bigihîne hemî makderên ko belavbûne, …

  • 1 Cotmeh

    Jiyana PÎREMÊRD

    Şairê Kurd î navdar PÎREMÊRD, navê wî Tewfîq e, kurê Mehmûd Axa yê kurê Hemze Axa Mesrif e. Bi navê PÎREMÊRD tê naskirin; ev nasnav jî di vegera xwe ya welêt de li xwe kiriye. Bi wêjeyê re mijûl bûye û vê nasnavê jî li xwe dike.  Bapîrê wî Hemze Axa jî wezîrê Ehmed Paşayê Mîrektiya Baban bûye. Pîremêrd, di …