Felsefe

Ehmedê Xanî, Jean-Jacques Rousseau û Johann Gottfried Herder: Di Serdema Modern a Destpêkê de Li ser Azadiya Çandî, Zimanê Zikmakî û Hişyariya Neteweyî Zevîyeke Fikrî ya Hevpar. Dûmahiya sedsala 17an a ramanwerê Kurd Ehmedê Xanî (1651-1707), fîlozofê fransiz ê sedsala 18’an Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) û ramanwerê alman ê romantîk Johann …

Felsefeya sedsala 20an felsefeyeke nûjen e. Felsefe her dem dinav jiyanê de ye. Bandorê li jiyanê dike û dikevê bin bandora jiyanê. Sedsala 20an de mirovahî du şerê mezin yên ku mirov û civak serûbin kir jiya. Şerê Cîhanê ê Yekemîn û ê Duyemîn gelek pirsgirekên kesatî û civakî derxistin …

Felsefeya sedsala 18-19an li Rojava ankû li Ewropa ji hêla kesayetî û civakî de wek serdema ronahîye tê binav kirin. Di vê serdemê de hiş derketiye pêş û civak ronî kiriye. Ji vê serdemê re Serdema Hiş jî tê gotin. Felsefeya sedsalan 18-19an bi saya Şoreşa Fransa û Şoreşa Senayiyê  …

Tesewuf, yekbûna Xwedê, afrandina gerdûnê û hebûna wehdetê wucûdê bi bîr û baweriya ola Îslamê şîrove dike. Ramana tesewufê Xwedê, hebûna gerdûnê û tevgera mirov, ev hersê rastiyana bi awakî tevahî û têkildar tîne berçavan û ramana felsefî pêşda dixe. Di dîroka Îslamê da felsefeya tesewufê demekê şunda bi awakî …

Nivîskar û lêkolîner Dilazad A.R.T pirtûka xwe ya 55an Felsefe -Şoreşa Hiş û Rêya Rastiyê- weşand. Di vê pirtûkê li ser felsefê mijarên jêr hene: FELSEFE -ŞOREŞA HIŞ Û RÊYA RASTIYE- FELSEFEYA ANTÎK DI SERDEMA FELSEFEYA ANTÎK DE RAMANÊN FÎLOZOFAN Sofîst Sokrates Platon Arîstoteles JI FELSEFEYA DÎNÎ SERDEMA FELSEFEYA FILEHTIYE …

Di navbera sedsala 15 û 17an de wek serdema destpêka Felsefeya Nûjen bi gotineke dî wek Felsefeya Ronesansê tê binav kirin. Bi bandora werger û gûherina jiyana civakî di sedsala 15an de cara yekem li Îtalya ronesans destpêdike û li tev Ewropa belav dibe. Ronesans tê wateya ‘ji nûve jiyîn’ …

DILAZAD A.R.T dilazadart@gmail.com Destpêk Dema dînê Îslamê li cîhanê belav bû ji şaristanî û gelên ku Îslamîyet qebûl kirin çand û mîrateyeke bêhemba wergirt. Yek ji van mîrateyan jî felsefe ye. Beriya Îslamîyetê li çend navendên rojhilat wek Entaqya, Haran, Skenderiyê û Îranê wergerên felsefeya Yewnana Antîk çêdikirin. Bi taybetî …

Felsefeya Filehtiye di sedsala 2an de destpê dike heta roja me didome. Lê dema em bi taybetî behsa Felsefeya Filetiyê dikin armanca me salên di navbera sedsala 2-15an de ye. Lewra piştî vê serdemê felsefeya nûjen an kû ya modern destpêdike û ev felsefeya nû her çiqas dinav çanda Filehiyê …

Di hebûna te de tu ked û teserufa te tune. Bona tu bikaribî bijî, her çi pêwist be, yek ji wan ê te nîne. Tu naxwazî êş û eleman, tengasî û nexweşiyan bikişînî. Lê nikarî xwe ji wan azad bikî.. Naxwazî pîr bî û bimirî. Lê, îradeyeke ku li ser …

Bandora cudahiyan li ser civak, çand, kes û têkiliyan roleke girîng dilîze. Ciyawaziya mirovan dikare ji gelek aliyan ve cuda be, wek raman, nirx, bawerî, hêviyên wan, şêwaza jiyanê û serpêhatiyên wan. Bandorên van cûdahiyan dikarin li ser hinek tiştan bibin: Dewlemendî û Afirînerî: Perspektîf û ezmûnên cihêreng cihêrengiyê zêde …