Ziman

1. Çi ye mijara dengê paşdaçekan? Paşdaçek di nav bazinedaçekan da hêmana dawî ye. Paşdaçekên kurmancî, heşt in û di nivîsînê da bi du awayan tên bikaranîn. Di awayê yekê da dengdêra “a”yê li ser wan e, di awayê diduyan da jî dengdêra “e”yê li ser wan e: “bi…da/de, bi…ra/re, …

Bandora tîpên latînî li ser zimanê kurdî (bi taybetî zaravayên kurmancî û zazakî) pirreng û kûr e, ji ber ku ev alfabe ne tenê amûrek ji bo nivîsandina ziman e, lê di heman demê de bûye semboleke çandî, nasnameyî û siyasî ji bo kurdan. Alfabeya latînî, ku di sedsala 20an …

Lo, -o, Lê, -ê = Ey(TR) Peyva lo û lê, qertafa -o û -ê wek “vokatîf” tên îfade kirin. An ku “deng lê kirin = seslenme(TR)” Peyva “lo” tê pêş navan û kesekî mêr îfade dike. Ji bo jinan jî peyva “lê” tê bikaranîn. Yên din jî di Kurdî de …

Destpêk Di civakên pirzimanî de, zimanê dayikê û nasnameya çandî di navbera wan de têkiliyeke xurt heye. Ev têkilî, bi taybetî di warê perwerdehiyê de, gelek caran dibe mijara lêkolîn û gengeşiyê. Li Tirkiyeyê, rewşa zimanê kurdî û bandora wê ya li ser nasnameya kurdan, mijareke girîng e ku divê …

Dojeh – Cehennem(TR) Li ser etîmolojîya ev peyvê îtifaq tune lê gelek şirove hene. Bo wî mirov nikare bi hêsanî peyvên ev peyvê ji hevdu biqetîne. Ev peyv gorî şiroveyan tê kanîn ku bi du awayî ji hev were vereşandin; “doj+eh” û “do+jeh”… Ya pêşîn; doj+eh Doj divê bingeha xwe …

Axaftina emirwakî (împeratîf) di zimanê Kurdî de awayê gotinê ye ku tê de emr, daxwaz, ferman an talîmatek tê dayîn. Ev cure axaftin bi gelemperî ji bo teşwîqkirina kesekî ku karekî bike an jî ji bo rêberîkirinê tê bikaranîn. Di Kurdî de, ev form bi rêkûpêk bi lêkerên di forma …

Peyva mûzîqê ji zimanê Kurdî derketîye holê. Wek gelek peyvên zimanê Kurdî yê din, ev peyv jî di dîrokê de cara yekem gelê Kurd bikar anîye. Mû, bi zimanê Kurdî, ji têlên dêla hespa ra tê gotin. Qurmê dêla hespan ji hezaran têlên mû tê holê. Ji yekî wan têlan …

Di hejmara 134an de min wek beşa yekemin di derheqê Rengdêrên Wesfîn de agahîyên xwe bi we re parve kiribû. Di vê hejmarê de, ji ber ku serwextîyeke baş û bêkêmasî çêbibe, heta ji destên min hatîye, min Rengdêrên Dîyarkirinê bi mînakên balkêşşîrove kirîye. Rengdêrên ku navan bi wateya nîşandanê, …

Demeka nêz e ku em ji bo candname.com‘ê li ser Etîmolojîyê û Etîmolojîya Kurdî dinivîsin. Hin rexneyên erênî û neyênî hatin gihîştin me lê belê em jî dizanin ku Etîmolojî wek deryayek e, em jî di ev deryayê de avjenîyê dikine. Rastî jî bingeha peyvan pir kûr û dirêj e. …

Xew, Xewn, Xewinîn(xew + in + în)- Uyku, Rüya, Görünme(TR) Di Kurdî de esasên etîmolojîyê pir xurt in çûnkî Etîmolojî dibêje “peyv pêşkî bi xwezayî çêdibin. An ku mirov pêşkî navekî dide tiştekî yan rewşekê. Piştre ji bo rewşeka nêz ew peyv xwe diguherînin û ji bo rewşeka din tên …