Şemî , Adar 23 2019
Destpêk / Tag Archives: Dîrok

Tag Archives: Dîrok

Dîroka Dîtina Xirabreşkê

Di 1986an de pê hesiyan ku di bin erdê wan de bermayiyên dîrokî hene Xirabreşk ango Göbeklîtepeya Rihayê îro di lîsteya mîratên çandî ya UNESCO’yê de ye. Lê çîroka kifşkirina perestgeha herî kevn a dinyayê bi saya gundiyekî cotkar dest pê kiriye. Perestgeha herî kevn a dinyayê Xirabreşk bi awayekî zanistî cara ewil di sala 1993an de hate kifşkirin. A …

Bêhtir Bixwîne »

Çîroka Berhevkirina Mîr Celadet Bedixan ji Alfabeya Latînî re

Dost û Xwendevanên ezîz! Bi helkefta ku di roja 15ê vê Tîrmehê de 67 sal di ser koçkirina Mîr Celadet Bedirxan re derbas dibe, werin em bi hev re çîroka berhevkirina wî ji Alfabeya Kurdî Latînî re nas bikin. Mîr Celadet ev çîrok di kovara Hawarê, hejmara 13’an de, sala 1932’an li Şam bi zelalî belavkiriye: Konê Reş   (…Ev elfabêya …

Bêhtir Bixwîne »

Edebiyat û Dîrok

Gelek çîrokên antîk, folklorîk yên gelêrî hene ku dikare bibe roman. Edebiyata kurdî di hêla romanên ku ji ber bûyerên dîrokî hatine afirandin qels e. Di dîroka kurdan de wisa bûyerên girîng pêk hatine ku, her bûyerek bi serê xwe dikare bibe roman. Serkêş û damezrevanê romana kurdî a yekem romannivîserê kurd ê Kafkasya’yê Erebê Şemo ye. Romana modern –nûjen- …

Bêhtir Bixwîne »

KELEHA KURDAN (Hisn’ul Ekrad) – Himis/Sûrî

Awireke Dîrokî Li Ser Rojavayê Kurdistanê I Ji Mîtanîyan Heta Mirdêsîyan Ber Bi Serdema Me Ve Xerzî Xerzan Wekî ku tê zanîn û li seranserê dinyayê jî weha tê pêjirandin, Mezopotamya dergûşa şaristanîtîyan e û di warê zanistê de peyitandî ye ku mirovahî li navenda Mezopotamyayê, anku li Hîvika Zêrîn dest bi çalakîyên xwe yên serdema neolîtîk kiriye. Ajal cara …

Bêhtir Bixwîne »

Şûnwarên dîrokî li Sine jinav diçin

Mîratên dîrokî, nasname û çanda her neteweyekê ne ku pêwîst e ji bo parastina hebûna wê neteweyê, ew şûnwarên dîrokî jî bêne parastin. Beşek ji vê berpirsyaretiyê li ser milê xelkê ye û beşa herî zêde dikeve ser dewletan. Li bajarê Sine hin şûnwar hene ku ji ber nebûna alîkariyên hikûmî ji bo parastina wan, ber bi jinavçûnê ve diçin û hinek ji wan bi temamî wêran bûne. Kolanên kevn yên Sine, bêhna …

Bêhtir Bixwîne »

Navê Kurd û Kurdistan di dîrokê de – Beşa 3.

Divê bê gotin ku ev her sê herêm, heta berî du sed salan, bawerîyên kevnar ên gelê Kurd ên wekî Êzidîtî û Yarsanî bi awayekî zindî di nav çanda xwe de bi xwedî dikirin lê piştî 1820an bi zordarîya Osmanî û bilindbûna radîkalîzmê li Kurdistanê, ev bawerî hêdî hêdî ji holê rabûn û vê gavê em dikarin tenê şopên wan …

Bêhtir Bixwîne »

Navê Kurd û Kurdistan di dîrokê de – Beşa 2.

Di Dema Antîk De Bikaranîna Navê Kurd û Kurdistanê Tomarîyên Sumeran Navê Kurd û welatê wan di belgeyên Sumeran de bi navê “Kur-tî” an ku wekî “gelê jorî, gelê çîyayî” dibihure. Kurdzanê navdar Vladimir Minorsky (1877-1966), di nivîsara xwe ya ku li Ansîklopedyaya Îslamê li jêr serenavê “Ên Kurd” de hatiye weşandin, vê rastîyê dinivîse û tomar dike. Di beşê têkildar …

Bêhtir Bixwîne »

Navê Kurd û Kurdistan di dîrokê de – Beşa 1.

Navê Kurd û Kurdistanê Di Dîrokê De I Wekî ku tê zanîn, li ser dîroka navê Kurd û Kurdistanê gelek nêrîn, nivîs, nivîsar û lêkolîn hene. Ev rewşeke xwezayî ye, ji lew re wekî kesayet û netewe “Kurd” û wekî welatê wan “Kurdistan”, ji destpêka dîroka mirovahîyê ve li ser axa Mezopotamyaya  Jorîn bi cih e, heye û di çavkanîyên herî kevnar de jî …

Bêhtir Bixwîne »

Sembola Bedlîsê: Kevirê Qul

Kevirê Qul ê Bedlîsê yê navdar, weke ku tê zanîn ji demên kevnar heta sala 1971-an, wek sembola Bedlîsê dihat zanîn. Mixabin di sala 1971-an de hate xerakirin. Ferîbotêke mezin bûye sedema xerakirina wî. Di sala 1971-an da, anîna ferîbotekî mezin li ser Behra Wan-ê tê fikirkirin. Kevirê Qul jî, li ser reya ber bi Tetwan-ê ve diçe ye. Berpirsyarên …

Bêhtir Bixwîne »

Roman û dîrok

Pêwendiya roman û dîrokê pêwendiyeke resen e. Lê tu carî ew herdu ne yek in û nabin yek jî. Bila em bi pirsekê dest pê bikin: Xwendina romanekê ku behsa serdemekê dike, çi cudahiyeke wê ligel pirtûkeke dîrokî heye ku behsa heman serdemê dike? Ev pirs ne tenê li ser çêja xwendinê ye, lê pirseke kevn e ku li ser …

Bêhtir Bixwîne »