Dîrok

Li Payîzavaya navçeya Wanê, bi mîmariya xwe ya balkêş kelaya Xoşavê! Piştî ku 150 sal vala û bê xwedî dimîne, xebatên lêkolîn û nûjenkirinê (restorasyon) destpê dikin. Serokê wan xebatên lêkolîn û nûjenkirinê Mehmet Top radigihîne ku hem bi mîmariya xwe hem jî bi temaşeya xwe Kela Xoşavê balkêş e. …

Bendava Ilısû û projeya Hîdro Elektrîk Santralî ya hebûnên çandî parastin û rizgar kirinê de li Heskîfê li şikeftekê de lêgerîna ku hat pêkanîn de niştecîhbûnek ango cîheke niştecîhbûnê yê 11. hezar 500 sal berî naha hate dîtin. Xebatên ku ‘’ xebatên kolanê ya Arkolojîk yên Heskîf ‘’di çarçoveya parastin …

Dema mirov ji bajarê Hz. Şûeyb ber bi Wêranşehrê ve diçe, piştî 15 km yan, mirov digihîje bajarê kevin yê bi navê Soxmatarê. Ji Harranê 50 km dûr e. Ev der her çiqas zêde kevin be jî, di dewra qraliyeta Abgaran de, ji aliyê Harraniyan de, weke navendeke sabi’iyan hatiye …

Mîratên dîrokî, nasname û çanda her neteweyekê ne ku pêwîst e ji bo parastina hebûna wê neteweyê, ew şûnwarên dîrokî jî bêne parastin. Beşek ji vê berpirsyaretiyê li ser milê xelkê ye û beşa herî zêde dikeve ser dewletan. Li bajarê Sine hin şûnwar hene ku ji ber nebûna alîkariyên hikûmî ji bo parastina wan, ber bi jinavçûnê ve diçin û hinek …

Berî 94 sal Peymana Lozanê hate vaje kirin, ku Kurdistan bi hûkma vî peymanê bu 4 parçe. Peyman di 24.07.1923’de bi amadebuna Britanya, Italya, Fransa, Yunanistan, Belçika, Romanya, Japonya û Bulgaristan hatibu lidarxistin. Tevaya welatên ku di kombuna Lozanê de beşdar dibun, yek armanca wan hebu. Çi cur berjewendî dikarin jibo …

Divê bê gotin ku ev her sê herêm, heta berî du sed salan, bawerîyên kevnar ên gelê Kurd ên wekî Êzidîtî û Yarsanî bi awayekî zindî di nav çanda xwe de bi xwedî dikirin lê piştî 1820an bi zordarîya Osmanî û bilindbûna radîkalîzmê li Kurdistanê, ev bawerî hêdî hêdî ji …

Di Dema Antîk De Bikaranîna Navê Kurd û Kurdistanê Tomarîyên Sumeran Navê Kurd û welatê wan di belgeyên Sumeran de bi navê “Kur-tî” an ku wekî “gelê jorî, gelê çîyayî” dibihure. Kurdzanê navdar Vladimir Minorsky (1877-1966), di nivîsara xwe ya ku li Ansîklopedyaya Îslamê li jêr serenavê “Ên Kurd” de hatiye …

Navê Kurd û Kurdistanê Di Dîrokê De I Wekî ku tê zanîn, li ser dîroka navê Kurd û Kurdistanê gelek nêrîn, nivîs, nivîsar û lêkolîn hene. Ev rewşeke xwezayî ye, ji lew re wekî kesayet û netewe “Kurd” û wekî welatê wan “Kurdistan”, ji destpêka dîroka mirovahîyê ve li ser axa Mezopotamyaya  Jorîn bi …

Komara Tirkîya senî ke 1923 de bîye wayîrê tapuyî dest bi înkarkerdişê kurdan kerd. Naye ra girêdaye sozê ke dîyaybî kurdan xo vîr ra bîy. “Êdî tena tirkan eşkayêne heqanê milîyanbiwazê” û heqê unsuranê bînan tena “koletî û xizmetkarî kerdene” bî. Kurdê ke sereyê înan sey koyanê Kurdîstanî aso bîybêveng …

Ji dema cenga (1828‑1829)´an ve, ya ku di navbera Imperatoriya Rusî û xîlafeta Osmanî de, têkiliyên rengareng di nava Kurd û Urisan de, pêda bûn. Ji wê demê ve bi sed hezaran Kurd, li ber hêrişên hov ên leşkerên osmanî  reviyane, û bi taybetî kurdên, ku di Qafqasiya de bi …