Dîrok

Yekem mînaka nivîskî ya wêjeya kurdî ya berî islamê: Yekem helbesta kurdî ya naskirî B.Z. Di sala 330-an de ji hêla Baraboz ve hatiye nivîsandin. • Yekem helbestvanê wêjeya Kurdî ya Klasîk (wextê îslamê) Baba Tahir Hemedanî (Uryan) û Alî Herîrî ye. • Yekem dengbêjê navdar yê kurdan: Evdalê Zeynikê …

Ji bo derxistina bajêr xebatên arkeolojîk dest pê dikin. Li Ercişa Vanê bajarekî dîrokî yê 2 hezar û 600 salî hatibû dîtin. Arkeolog ji bo bajêr derxin ser rûyê erdê, dest bi xebatên kolanê dikin. Dîwarên ji kerpîçê, amûrên seramîk û riyên avê…Ev der li Ercişa Vanê, li hêla Girê Zernakiyê ye. Bajarekî 2 hezar û …

Di destpêka salên 1900an de, Îttîhat û Terakkî xwest aboriya welatê Osmanî bi tevahî bike malê dewletê. Bo wê jî dest danî ser hebûna Rûm û Ermeniyan, armanca wê ew bû ku împeratoriyetekê li ser bingeha Tirkbûnê ava bike. Ji ber vê jî dewletê derbarê Kurd, Ermenî û Ruman de …

Ew 20 salî zêdetir e, em di kovara Birnebûnê da li ser sedem û tarîxa hatina kurdan a Anatolya Navîn dinivîsin, lêdikolin û nivîsa belavdikin. Piranîya wa belgenameyana ji lêkolinvanên tirk, osmanî yan jî ji gerok û lêkolinvanên û ewropî ne. Bi derketina medya sosyal û internetê ew lêgerîn û …

Serboriya dîrokî Navê Medan di çavkaniyên Aşûrî, Farisiya Kevnare û Yûnanî de hatiye û vedigere sedsala 9em a beriya zayînê (B.Z.). Ji destpêka derdora sedsala 8em (B.Z.) ve Med carinan ser bi paşayên Aşûrî bûn lê piştre derdora 715 (B.Z.), Dayaûkkû/Diyako ku Herodot, dîroknivîsê yûnanî wekî Deoces bi nav dike, …

“…şîret û wesiyeta min ew e bila zaroyên we bixwînin, ji ber ti tiştê me ji yê gelên din ne kêmtir e, bi tenê xwendin nebe, bixwînin ji bo hun ji karwanê gelen paşve nemînin û her xwandin çeka kujeka dujminan e. piştrast bin û bizanin ger tebayî û yekbûn …

Di 16’ê Adara 1988 ‘an de balafirên şer yên artêşa Iraqê bombeyên kîmyewî barandin ser bajarê Helepçeyê . Di nava çend seatan de li Helepçe û derdora wê bi hezaran kurd mirin û bi 10 hezaran kurd jî seqet man. Raya Giştî ya Cîhanê, ji komkujiyê piştî çend rojan agahdar …

” Di sala 434 (mîladî 1043)an de Sultan Tuxrul Beg, ji nav zilamên xwe di bin fermandariya du emîrên xwe de, artêşeka ji 10000 siwariyan pêkhatî şand aliyên Diyarbekir; wî welatî jî wek mîrektî da wan. Ev du emîrên ku ji mezinên Tirkan dihatin hesibandin û navê yekî Buxa, yê …

Di 1986an de pê hesiyan ku di bin erdê wan de bermayiyên dîrokî hene Xirabreşk ango Göbeklîtepeya Rihayê îro di lîsteya mîratên çandî ya UNESCO’yê de ye. Lê çîroka kifşkirina perestgeha herî kevn a dinyayê bi saya gundiyekî cotkar dest pê kiriye. Perestgeha herî kevn a dinyayê Xirabreşk bi awayekî …