Çarşem , 27 Gulan 2020

Folklor

Kilama Kurdî û Denbêjîya Serhedê

Rojhelatnas û kurdologên Ewropî wexta ku li ser kurdan lêkolîn kirine, di serê serî da li ser folklorê kurdî hûr bûne. Bavê kurdolojiyê Aleksandir Jaba dema ku bûye konsolosê Uris û di salên 1850an da hatiye Erziromê, li ser daxwaza Akademiya Urisêtê ya zanyarî, li ser kurdan dest bi lêkolînê kiriye, ewî ewilîn berhemên zargotinê berhev kiriye. Pey ra ewî …

Bêhtir Bixwîne »

Rezvanî

Mêw, yek ji darên kulîlkdar e. Gelemperî li erdê nêzî metreyekê  li ser şax û guliyên xwe bilind dibe. Li ser gulî û şaxên xwe, her sal şax û guliyan berdide. Ji sir û seqema zêde hez nake. Germî ji bo ekl û berebûna wê gelekî girîng e. Li gor germa salê, di dawiya meha avrêl û meha gulanê de, …

Bêhtir Bixwîne »

Destan (wêje)

Destan, berhemên ku kirinên awarte yên lehengan bi coş, şêweyekî dêlindêz tîne zimên û bi piranî ji gelek beşan pêk tên û helbestî ne. Wekî cureyekî herî kevin ê wêjeyî tê zanîn. Bi bêhtirên zimanên Ewropî, gotina “epos” tê bikaranîn, “epos” bi koka xwe ji zimanê Yewnanî hatîye. Destan, hêmanên mîtolojî, gotegot (efsane), zanista gel (folklor) û dîrokî jî di …

Bêhtir Bixwîne »

Gorani Kürtleri ve Pirler’in Düğünü

Zagros Dağları’nın derinliklerinde, vadilerin dik yamaçlarında taraçalar halinde yükselen köylerde, her yıl ocak ayında sevinçli bir telaş hüküm sürüyor; bin yıl önceki bir düğün yeniden yaşanıyor. Yüzlerce kişi ziyafet, ibadet ve zikir için toplanıyor. İran’ın Kürdistan eyaleti, Hewraman bölgesinde yaşayan Gorani Kürtleri, düğün vesilesiyle kutsal saydıkları bir âlimi, Pir Şaliyar’ı anıyorlar. Yazı: Mehmet Sait Taşkıran / Fotoğraf: Umut Kaçar – …

Bêhtir Bixwîne »

Folklor û Hiqûq

Di hiqûqên gelan de hinek zagonên neteweyî û navneteweyî hene. Ji demên berê ve heta niha ku însan bi hev re jiyane û dijîn, hinek cûreyên xedexe, azadî, ceza û xelatan her tim hebûne. Berê ev zagon bi awayekî adat û toreyan bi devkî; paşê jî bi awayekî nivîskî hatine diyarkirin. Di hiqûqên dinyayê de  hêmana “urf”ê her tim cih …

Bêhtir Bixwîne »

Folklor û Dîrok

Di navbera dîrok û folklorê de têkiliyeke pir nêzîk heye. Lêkolîna li ser berhemên folklorê gelek aliyên tarî yên dîrokê ronî dikin.[1] Bo nimûne çîrok an jî straneke folklorî dibe ku bibe neynik ji bo nîşandana jiyana civakê ya wê demê û bi vî awayî keresteyên dîrokî bide dîroknasan. Her wiha, gelek caran berhemeke dîrokî jî dibe ku keresteyên folklorî …

Bêhtir Bixwîne »

Jiyaneke bi hunerê dagirtî Hesen Zîrek

Hunermendê nemir Hesen Zîrek ku li dû xwe gelek stran ji bo pêşxistina huner û muzîka Kurdî hiştine ev bû 43 sal ku koça xwe ya dawîn kiriye. Zîrek heta dawiya emrê xwe ji bo muzîka Kurdî xebitiye. Hunermendê nemir Hesen Zîrek di sala 1921’an de li bajarê Bokanê Rojhilatê Kurdistanê jidayik bûye. Her di ciwaniya xwe de wekî stranbêjekî …

Bêhtir Bixwîne »

BÛKÊN SÛRÎ[1] – Jiyana Kurdên Sûrî

Destpêk[1] Welatê kurdan cara yekem bi peymana Qesrî Şîrîn bi awayekî fermî bû du parçe. Duvre bi peymana Lozanê bû pênç parçe. Piştî ku sînor li nav axa kurdan ketin ê dî kurd ji hevdû re bûne bîyanî. Sînor wek xencera ku li dil ketibê kurd ji hev qutkirin. Li ser axa kurdan ji bo ku mirov bigerê dibê li …

Bêhtir Bixwîne »

Efsane û çêrokên me yên gelêrî

Berî ku radyo, televîzyon û têldest derkevin, gundî di mala yekî ji wan gişan maldatir; yê ku wekî malmezinê xwe didîtin û dinasîn diciviyan, û bi taybet di şevên dirêj ên zivistanê de, li aliyê mêran, ku her tiştekî wî ji yê aliyê jinan baştir bû, wekî xalî û kulavên ku dihatin rêxistin, mînder û balifên ku bo rûniştina mêvanan …

Bêhtir Bixwîne »

Di derheqê loriyan de kurteyek

1.LORÎ/LORIK   Ji bo geşadana zarokan tişta herî girîng lorî ye. Lewre lorî ji bo ziman û edebiyata zarokan cihekî pir girîng digire.   1.1. Lorik çi ye? Lorî hinek deveran jî dibêjin lorik. Lorî stran in, anjî ew gotinên di ber razandinê de tê gotin in. Lorî gorê ritmekê tê gotinin, lê hevce nîn e pêşiyê de hatibine nivîsandin. Hinek …

Bêhtir Bixwîne »