Di nava gelên Arî de li gel peyva ”Yêlda” ji vê şevê re ”şeva Çile”, destpêka Çile ya pêşîn jî dibêjin. Ev peyv wek ”Yelda û Yalda” jî tê nivîsandin. Bi dîtina min forma rast ”Yêlda” ye. Peyva ”Yêlda” tê wateya dayînê /zayînê, yanê şeva dayînê, şeva bûyînê, şeva ku …
Read More »Yekemîn Rêxistin û Rêxistibûna Jinên Kurd
Yekemîn rêxistina jinên kurd, berîya 97 salan hate damezirandin. Di hejmara 26ê Nîsana 1919yê rojnameya Serbestîyê de, bi navê “Sazîyeke nû ya kurdan” nûçeyek hatîye belavkirin û di vê nûçeyê de agahdarîya damezirandina Cemîyeta Tealîya Jinên Kurd [Komeleya Pêşketina Jinên Kurd-KPJK] hatîye belavkirin. Dema em li kovar û rojnameyên wê …
Read More »Jina Kurd û Edebîyat
Edebîyata Îslamî û Jina Kurd Dîroka jina kurd wek gencînîyek weşartî maye. Taybet di warê edebîyatê de gelek kes wîsa dihesibîne, wekî ku qet muhedis, helbestvan romanûs û zimanzanên jin tune ye. Di vê nivîsê de min xwest ez li gor zanebûna xwe bersiva pirsa gelo jina kurd ji dîrokê …
Read More »Bermahîyeka girîng a Kurdên Merwanî li Qudsê
Ên kurd, di pêvajoya dîrokê û her weha serdema me ya îroyîn de, bi taybetî di qada xweşbînî û bihevrejiyînê de mînakeka berbiçav in. Ev rastî, îro jî ji hêla gelek rewşenbîr, dîroknas, fîlozof û nivîskarên xwedîujdan ve, bi hêsanî tê qebûlkirin. Ji lew re, do jî û îro jî, ên …
Read More »Navê Kurd û Kurdistanê Di Dîrokê De (Beşê I)
Destpêk Wekî ku tê zanîn, li ser dîroka navê Kurd û Kurdistanê gelek nêrîn, nivîs, nivîsar û lêkolîn hene. Ev rewşeke xwezayî ye, ji lew re wekî kesayet û netewe “Kurd” û wekî welatê wan “Kurdistan”, ji destpêka dîroka mirovahîyê ve li ser axa Mezopotamyaya Jorîn bi cih e, heye û di çavkanîyên herî …
Read More »BI DANEYÊN ZANISTÎ, NAV Û WATEYA “AMEDÊ” (III)
BERSIVA BEROVAJÎKIRIN Û TALANÊN DÎROKÎ (III) Berê vî beşî de, me li gel çavkanî û belgeyên zanistî piştrast kir ku Mitan û Medan, hem bi nijadî, hem jî bi zimanî, erdnigarî û çandî yek gel in û ên Med, dûhatîyên Mitan in. Beşek ji Mitan, hezarsala 3-an, ji başûrê Gola …
Read More »Rastîyên Şerê Melazgirê û ji hêla bûyêrnivîsên Bîzansî ve pênasekirina Kurdên Merwanî wek MED
Ehlaqê zanistê bêehlaqiya metîngerî Xerzî Xerzan Berîya vê nivîse de me gelek caran behsa mijara “ berovajîkirina dîroka gelê kurd ji hêla biyanî û dagirker-mêtîngeran ve “ kiribû û her diçe, li gel bidestxistina çavkanî û agahîyên balkêş û kêrhatî, baş e ku mafdarbûna me a bikaranîna vê gotinê dertê meydanê. Lewra, …
Read More »Liberxwedana Çiyayên Xerzan – 1925 / 1937
Dîroka Kurdistanê ya nêz, em dikarin bi hêsanî bibêjin ku dîroka serhildan, liberxwedan û raperînan e. Bi taybetî, piştî belavkirina mîrnişînîyên kurd a sedsala 19-an, Dewleta Osmanî û gelê kurd bi deha caran li hemberîhev rabûne û şerên dijwar rû dane. Osmanî, bi destpêka sedsala 19-an ve, xwestîye ku desthilatdarîya …
Read More »‘Elîyê Ûnis û Serhildana Sasonê
‘Elîyê Ûnis, li Sasonê hatîye dinyayê. Di dawîya sedala 19’an û destpêka sedala 20’an de, nav û dengê wî li seranserê Sason, Xerzan, Raman û Hezoyê belav bû. Li dijî kiryarên Osmanî ya li dijî Kurdan derket û bi komeke ku ji deh kesan pêk dihat re, derkete serê çîya. …
Read More »Peyayê Hikimdariya Rojkan: Mihemed Axayê Kelhokî
Pêşeng, mezin an jî pêşkêş û serok û sermîyanên milet û civat û malbatan rojê carekê nayên rûyê dinyayê. Pêşengek an jî serokekî dîrokî bi sedsalan carek dertê. Di nava berxwedan û mucadeleyeke dûr û dirêj de, ango di warekî azad û aram de pêşkêşên miletan dertên. Tesîra zeman û …
Read More »
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…