Pêncşem , 26 Sermawêz 2020

Tag Archives: heywan

Cinsê Hewywanên Kedî

Cinsê rêzimanî yê peyvên ”beran, nêrî, ga” nêr e: em dibêjin ”beranê malê, nêriyê malê, gayê malê” wek çawa ku em dibêjin ”mêrê malê” yan ”kurê malê”. Anku cinsê rêzimanî yê van heywanan li gor cinsê wan yê siriştî ye: Em nabêjin ”*berana malê” ji ber ku beran ne mê ne lê nêr in. Cinsê rêzimanî yê peyvên ”bizin, mih/mî, …

Read More »

Navên Komên Heywanan

Gelek navên cuda yên komên heywanan jî hene. Komeka ga û çêlekan/mangayan/çêlan bi hev re ”garan” e. Komeka teyran ”ref” e, koma pezî ”kerî”, ”celeb” yan ”birr” e, koma hespan ”revde” yan ”revo” ye û hwd. Helbet di nav her yek ji wan koman de heywanên nêr û yên mê jî hene. Lê ”kerî, celeb, birr” peyvên nêr in û …

Read More »

Hin navên Ajalan

Türkçe Kurdî/Kürtçe Aslan Şêr(erkek),Şepal(dişi) Kaplan Piling Kartal Eylo Fil Fîl(erkek),Diranfîl(dişi) Koyun Mî(Dişi),Beran(erkek),Berx(Kuzu) Sığır Çêlek(dişi),Ganêr,Boxe(hadım edilmeyen erkek ),Ga(Hadım edilen erkek),Golik(dana) Keçi Bizin(dişi),Gîsk(erkek),Kar,Karik(oğlak) Manda Madek(dişi),Gamêş(erkek),sak(malak) Deve: Arvane(Dişi),Lok(erkek) Tavuk Mirîşk Ördek werdek Kaz Qaz Hindi Elok,Culiq Karga: Qijak Baykuş Bûm, kund Yarasa Şevşevik,Balçûmok Timsah Cirnîs, Kertenkele Marmêlke,margîsk Yılan Mar Kuş Çûk, ,Teyr Kırlangıç Hechecik, hecîreşk Şahin: Baz, Teyrê baz Atmaca: Başok Tilki Rovi …

Read More »

BIZINA KURDÎ – Li Kurdistanê tê xwedîkirin li Kendavê guzîde ye

Bizina kurdî ango bi navê xwe yê din “bizina Şamê” li welatên Kendavê gelek tê ecibandin. Cotkarê li gundên derdora Hewlêrê xwediyê baneyan Mesûd Mihemed Salih dibêje, welatên Kendavê li gor berê zêdetir daxwaza bizina kurdî dikin. Mesûd Mihemed Salih ji Rûdawê re diyar kir ku piştî raperina 1991ê bi 3 bizinan dest bi ajaldariyê kiriye û her sala paştir …

Read More »

Başokê Mezin (Accipiter brevipes)

Meznatî û kelwaş: 32 – 37 cm dirêje. Salox: Yê nêr ser û patik û piştpatik û pişt û binpişt şînvene û serê wan vekirîtir e, pênc gîx li beratîya kurîya wan ne, heftik û berçêlk û zik û binzik sipîvene û tenişt li rasta binçengan zervene. Binçeng sipîne û gîxên qehweyî lêne û serê çengan reşe. Sipîlka çavan zere, …

Read More »

Başok (Accipiter nisus)

Meznatî û kelwaş: 30-39 cm dirêje. Salox: Balindeyekî goştxwer e, firîna wî xurte, pê û kurî dirêjin, çeng girovir û gîxdarin ji bin ve, yê nêr ji serîve şînekî reng xwelîkîye, piçeka soratîyê li herdû alekan û serguhkan heye, di gel hindek pinîyên sipî li piştpatikê, çeng pitir şîn in û şaper bi ser qehweyîvene û rengê şaperan ji binîve …

Read More »

Başkulok (Saxicola Torquata)

Meznatî û kelwaş: 12 cm dirêj e. Salox: Yê nêr, payîzan qehweyîyekî tarî ye, ji milê piştê ve hindek pinîyên reş lê ne û binpişta wî spî ye û gîxên qemer lê ne, kurîya wî qehweyîyekî tarî ye û binê wê di bin binpiştê de spî ye, tokeka spîya pan li stûyî werhatîye û gîxeka spîya mezin li çengveşêran e. …

Read More »

Balavîk; Zîçbalavîk

Meznatî û kelwaş: 18 cm dirêje. Salox: Enî sipîye û sipîyatîya wê heta alek û guhkan û heftikê diçit. Kulovanka serî û patik reşin, pişt risasî ye. Binpişt risasîyekî reşve ye û kurîveşêra serî reşve ye. Şaper û navper û çengveşêrên serî reşekî risasîne û lêvên wan sipîne. Kurî reşe û herdû perên nîvê، lêvên wan sipîne، û herdûkên teniştan …

Read More »

Darkokeyê Şamî

Meznatî û kelwaş: 23 cm dirêj e. Salox: Alek spî ye û enî spîyekî gewirve ye. Gîxeka reş ji liẍavokan dest pê dikit û bi teniştên heftikê de diçit, heta digehite ser qaneka sêgoşe ya reş, ku li herdu teniştên stûyî ye, gîxa jêgotî heta herdu teniştên singî diçit, dûmahîya banê serê wî, li dev yê nêr, qurmiz e û …

Read More »

Balindeyeke balkêş: Qelaşînk

Qelaşînk an qelaşînkê Ewropayê (Coracias garrulus), cureyekî msîgiran e. Heta niha du binecureyên qelaşînkan hatine danasîn. Qelaşînk çûkekî qelew e ku dirêjiya wî di navbera 29-32 cm de ye û tevî başkan dirêjiya wî di navbera 52-58 cm de ye. Giraniya qelaşînkê nêr nêr di navbera 127-160 graman de û ya mê di navbera 130-154 graman de ye. Renge wî …

Read More »