Tag Archives: rêziman

Hebûn, Nebûn, Tunebûn

hebûn, tunebûn, bûn,  heye, tuneye, nîne, ne … ye; hatin, nehatin, nahê, nayê, naye PIRSA XWENDEVAN: Dem baş mamoste .. Roja 21’ê Sibatê li zimanê me pîroz be … bi çend pirsan ez ê dest pê bikim: *Destê bi tenê, deng jê nayê. *Ez nayêm *Bila em nayin *Bila ew …

Read More »

Têkilîya BÛN û Fermanî, Bilanî, Hekanî û Dema Nuha

Têkilîya BÛN (wek lêkera alîkar) û Fermanî, Bilanî, Hekanî û Dema Nuha Carek din silaveke din pêşkêşî cenabê te dikim. Her bijî, pismam. Min dixwest ku ji min ra ferqa hevokên Şertî û Bilanî îzeh bikî ji kerema xwe ra. Mînak:   Bila ez ji hêsp biketama, ne tu. Eger hêsp …

Read More »

Di Kurmancî de ducarkirina deng/tîpan heye?

PIRSA XWENDEVAN   Mamosta, pirsên min îro  gelek in:   4–   Dubarekirina dengdaran di Kurmancî de heye? Wek:       Herro (her roj), gellek , gulle û hwd.   Sipas dikim, silav û rêz.   HOGIR BALIC    ————————————————————————————————————– Ducarkirina deng/tîpan di Kurmancî de heye? Di Kurdî Kurmancî de ducarkirina …

Read More »

Rêzimaneke kurdî ji sala 1869

Nivîsara Samuel A. Rhea Brief Grammar and Vocabulary of the Kurdish Language of the Hakari District (Kurterêziman û ferhengoka zimanê kurdî yê devera Hekarî) yek ji berhemên pêşîn in ku li ser zimanê kurdî bi zimanekî ewropî, vê carê inglîzî, hatine nivîsîn. Nivîsar û ferhengok sala 1869 di Journal of …

Read More »

Çewtiya Rêzimaniyê

Nivîseke xweş li ser Rojnamegeriya Kurdî ya li Azebêcanê ku hatiye weşandin, bê ku navê xwedî bidim, dê li ser hin çewtiyên rêzimaniya wê rawestim. Nivîs weha ye: 1) “Di Azarbeycanê de dîroka rojnamegeriya kurdî di sala 1931an destpê dike.” “Di Azarbeycanê de”: Carekê daçeka DI û DEyî ji bo …

Read More »

Peyvrêzî

Hevok (riste, cumle, sentence) ji peyvan (kelîmeyan) pêk tên. Di hevokekê de dikare yek, du, sê yan – wek prensîp – bêhejmar peyv hebin: 1) 1a) Çû. 1b) Were malê! 1c) Te kî dît? 1d) Bila ew jî sibê bi te re bên bajarî. Anku hevok dikare kurt, dirêj yan …

Read More »

Tesîra analojiyê li ser şiklê peyvan

Di zimannasiyê de, bi taybetî di dengnasiyê de, mebest ji analojiyê anku wekhevkirinê ew e ku hin peyvên bi maneya xwe yan jî karê xwe wek hev, nêzîkî hev dibin. Ev nêzîkbûna wan hin caran dijî qeyd û bendên giştî yên dengnasî ye. Anku eger mirov li gor qeyd û …

Read More »

Girîngiya Zimanê Dayikê

Ev gotar di bin sê beşan de hatiye dabeşkirin. 1-Girîngî û Hînbûna Zimanê Dayikê 2-Hinek Taybetmendiyên Zimanê Zarokan 3- Ji bo Gotinên Zarokan Mînak   1-Girîngî û Hînbûna Zimanê Dayikê Hînbûna zimên ji aliyê zarokan ve çawa çêdibe û ji aliyê mezinan ve çawa tê hînkirin? Zarok, bi dengên derûdora …

Read More »

MIJARA ‘îy’ û ‘iy’, ‘êy’ û ‘iy’

Pir kes vê mijara bikarnehanîna ‘îy‘ û ‘êy‘ wek qaydeyeke giştî û misoger dibînin û bê îstîsna tetbîq dikin, her weha yên ku ew qas tund li mijarê nanêrin jî rexne dikin, gazinan ji wan dikin. Lê di rastîya xwe de ew bi xwe di nav nakokîyekê de ne. Ji ber …

Read More »

Dengên Kurdî yên ku bê Nasname mane – 3

KÎ ÇI PÊŞNÎYAR KIRÎYE ? Alfabe bingeh û sazûmana zimanê nivîsandinê ye. Di sazkirina alfabê de rêzika herî girîng« pratîkî û fêmbarî » ye. Eger pêkan be deng ( fonem ) bi tîpek ( grafem ) bê dîyarkirin baştir e. Lê pêkan nebe deng bi du û ji duyan zêdetir tîpan tên …

Read More »