Duşem , 28 Îlon. 2020

Şêx Rıza

Şêx Riza, Kadiri şeylerinden olan ve Talabanî aşiretinin mîri olan Ebdurehman Bey’in oğludur. İlk derslerini babasından alan Telebanî, Kerkük’te medreseye devam etmiş, ardından yirmili yaşlarda İstanbul’a gitmiştir.

İyi derecede Arapça, Farsça ve Türkçe de bilen şair, çoğunlukla Kürtçe’nin Soranî lehçesi olmak üzere bu dillerde de şiirler yazmıştır. İstanbul’dan Çirixê’ye dönünce kardeşinin bütün mallarına el koyduğunu görünce Kerkük’e gidip hamallık yapmaya başlar.

Şeyh ve beylere yönelik hicivler yazmaya başlayan şair, 1901 yılında Bağdat’a geçer. Şiirlerinde yalnızca kendisinin yoksul düşmesine neden olan akrabalarını değil, hep kendi cebini düşünen Osmanlı Hükümeti’nin temsilcisi paşaları, memurları, mutasarrıfları, Müslüman din adamlarının ikiyüzlülüğünü yerer. Hecî Qadirê Koyî, Telebanî’yi “Kürtçe güzel konuşma sanatının ustası” diye adlandırmıştır.

1842 yılında Kerkük’e bağlı Çemçemal nahiyesi yakınlarındaki Çirîxê köyünde doğan Şêx Riza Telebanî 13 Ocak 1910′da Bağdat’ta öldü.

Derbar Rêvebirê Çandnameyê

Rêvebirê Çandnameyê

Dikarê vê jî bixwênê

Pendname | Cigerxwîn

Ezê bêjim lê hun dilê xwe megrin, Dinya ne hêja ye emê tev bimirin. Mala …

Bersivekê Binivîsêne

Epeyama we nayê weşandin. Qadên pêwist bi * hatine nîşandan.