Em asîmîlasyona li ser zazakî/kurmancî çawa kanin hindik bikin?

Ji bo kêmkirina asîmîlasyona li ser kurmancî û zazakî, çend gavên pratîk û stratejîk dikarin werin avêtin. Asîmîlasyon bi gelemperî ji ber polîtîkayên dewletî, bandora çanda serdest, an kêmbûna derfetên bikaranîna ziman çêdibe. 

1. Perwerdehiya bi Zimanê Dayikê:
   • Pêşxistina perwerdehiya fermî û nefermî bi kurmancî û zazakî girîng e. Dibistanên ku van zimanan hîn dikin an jî qursên zimanî yên civakî dikarin ziman di nav nifşên nû de zindî bihêlin.
   • Materyalên perwerdehiyê yên wekî pirtûk, vîdyo û sepanên dîjîtal ên bi van zimanan bên afirandin.
2. Bikaranîna Ziman di Jiyana Rojane de:
   • Malbat dikarin bi zarokên xwe re bi kurmancî/zazakî biaxivin da ku ziman di nav malê de were xurtkirin.
   • Di nav civakê de, di çalakiyên civakî, olî û çandî de ziman were bikaranîn (mînak: şano, stran, festîval).
3. Medya û Teknolojiya Dîjîtal:
   • Afirandina naverokên bi kurmancî/zazakî li ser platformên dîjîtal (weke YouTube, medya civakî, podcast).
   • Pêşxistina sepan û lîstikên mobîl ên bi van zimanan.
   • Weşanên radyo û televîzyonê yên bi kurmancî/zazakî divê bên zêdekirin.
4. Xurtkirina Nasnameya Çandî:
   • Çalakiyên çandî yên wekî festîval, wêje û hunerê bi van zimanan pêşve bibin. Mînak: nivîsandina roman, helbest û stranên nû.
   • Çîrok û dîroka kurdî bi zimanên xwecihî bên vegotin da ku nifşên ciwan bi çanda xwe ve girêdayî bimînin.
5. Piştgiriya Siyasî û Qanûnî:
   • Pêşniyarên qanûnî ji bo parastina mafên zimanî bên kirin, wekî statuya zimanê fermî an jî mafê perwerdehiyê bi zimanê dayikê.
   • Tevgerên civakî yên ji bo parastina zimanê kurdî dikarin bandorek erênî bikin.
6. Tevlîhevkirina Civakê:
   • Civakên herêmî dikarin komên xwendinê, klûbên axaftinê, an atolyeyên nivîsandinê saz bikin.
   • Pêwendiya bi navendên çandî û saziyên kurdî re were xurtkirin.
7. Zêdekirina Hişmendiyê:
   • Kampanyayên hişmendiyê yên li ser girîngiya parastina kurmancî/zazakî bên lidarxistin.
   • Bi taybetî ciwan bên teşwîqkirin ku zimanê xwe wekî parçeyek ji nasnameya xwe bibînin.

Pêşniyarên Pratîk:

• Pirtûkxaneyên dîjîtal ên bi kurmancî/zazakî bên avakirin.
• Fîlm û rêzefîlmên bi van zimanan bên dublajkirin an çêkirin.
• Ciwanan teşwîq bikin ku li ser platformên wekî Xê bi kurmancî/zazakî binivîsin.

Ji bo vê armancê, hevkariya di navbera civak, sazî û kesan de pir girîng e. Her kes dikare bi piçûk be jî bi tevkariyên xwe zimanên kurmancî û zazakî zindî bihêle û asîmîlasyonê kêm bike.

Sermîyan Jîr