Di havîna borî de, cara yekem bû ku min biryar da ez herim zozanan. Em ji gundê xwe yê li binê çiyê bi ker û hespan ber bi jor ve çûn. Rê pir dirêj û teng bû, lê her gavê ku em bilind dibûn, hewa hêniktir dibû û bîhna giyayan dilê mirov hênik dikir û mirov li ser xwe re diçû.
Gava em gihîştin zozanê, dîmenekî ku tu carî ji bîra min naçe, li pêş min bû: Gîhayên kesk ên fireh, kulîlkên rengîn, çemê ku bi dengekî nerm diherikî û pezên ku li ser newalan diçêriyan. Li wir jiyan pir cuda ye ji ya bajêr. Tu dengê makîneyan, tu ronahiya lampayan tune. Tenê xwezaya pak, dengê çûkan û kenê zarokan heye.
Roj bi şivaniyê dest pê dikir. Bêrîvanan bi sibê zû şîr didoşin, mast û penêr çêdikin. Ez jî alîkariya wan dikim. Di nîvro de, em li bin siyê darên mezin rûdiniştin û çîrokên kevin dihatin gotin. Şevê jî, em li dora agir kom dibûn. Stranên dengbêjan, çîrokên koçeriyê û gotinên pîran… Her tişt li wir hêdî û xweş diherikî.
Lê jiyanê zozanan ne tenê xweş bû, zehmet jî bû. Baraneke giran barî, konê me şil bûn, sar bû. Carinan rovî dihatin û pez ditirsandin. Diviya bû em her roj avê ji çemê bînin, nanê xwe li ser tenûrê bipêjin. Lê ev zehmetî jî mirov hînî sebir û hezkirina xwezayê dikir.
Tiştê herî bedew ê jiyanê zozanan ew bû ku mirov bi xwezayê re dibû yek. Tu sibehê bi dengê çivîkan radibûyî, tu êvarê bi rengê rojhelatê vedigeriyayî konê xwe. Li wir mirov fêr dibe ku jiyan ne tenê kar û pere ye; jiyan hevaltiya bi erdê re, bi heywanan re û bi mirovên din re ye.
Piştî du hefteyan, dema em vedigeriyan bajêr, dilê min li wir ma. Niha jî, gava ez li trafîka bajêr dinêrim an li ekranê temaşe dikim, ez bêriya wê bêdengiya zozanan dikim, bêriya wê azadiya rastîn dikim.
Jiyanê zozanan ji min re bû ders: Em dikarin bêyî gelek tiştan bijîn, lê em nikarin bêyî xwezayê, bêyî aramiyê û bêyî hevdu bijîn. Ev ceribandin ne tenê serpêhatiyeke havînê bû, ew guhertineke di nêrîna min a jiyanê de bû. Ez hêvî dikim ku her kes carekê jî jiyanê zozanan biceribîne, da ku fêm bike ka jiyana rastîn çiqasî hêsan û bedew e.
Zozan Dewlemend
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…