Em jiyana xwe çawa hêsan bikin?

Hêsankirina jiyanê, di esasê xwe de, wekî avêtina barên zêde yên li ser dil û ruhê me ye; ew e ku em rê bidin ku jiyan bi rengekî xwezayî, bi aramî û bi kêfxweşî biherike. Ev ne bi guhertinên mezin an bi planên tevlihev, lê bi guhertina nêzîkatiya me ya li hember jiyanê, bi awayekî nerm û bi wate, pêk tê.

Hêsankirina jiyanê bi fêrbûna girtina biryarên bi wate dest pê dike. Em gelek caran xwe di nav tevliheviyên rojane de winda dikin; dibe ku em bi berpirsiyariyên bêdawî, daxwazên kesên din, an jî bi xwestekên xwe yên ji bo bêkêmasîbûnê tengav bibin. Lê hêsankirina jiyanê tê wateya ku em dev ji şerê bi tiştên ne di destê me de ne berdin û li şûna wê, giraniyê bidin tiştên ku bi rastî ji bo dilê me girîng in. Mînakî, di çanda kurdî de, ku têkiliyên malbatî û civakî xwedî cihekî taybet in, em dikarin bi hêsanî bikevin nav rewşekê ku em hewl didin her kesî razî bikin. Lê eger em bi cesaret wextê xwe ji bo têkiliyên ku ruhê me bilind dikin veqetînin, em ê bibînin ku jiyan siviktir dibe. Ev nayê wateya dûrxistina kesan, lê bi awayekî biaqil hilbijartina ku em wextê xwe bi kê re û çawa derbas bikin pêwîst e.

Girêdana xwe bi kêliyên biçûk ên jiyanê re xurt kirin jî rêyek e ji bo hêsaniyê. Di çanda kurdî de, xweza her tim bûye çavkaniyeke îlhamê. Temaşekirina çiyayekî ji dûr ve, guhdarîkirina dengê avê di çemekî de, an jî rûniştina li ber agir û bihîstina çîrokekê ji youtubeyê – ev tiştên hêsan dikarin ruhê me nû bikin. Em carinan li dû tiştên mezin – wekî dewlemendî, serkeftinên mezin, an navdariyê – digerin, lê bi rastî, kêfxweşî gelek caran di van kêliyên biçûk de veşartî ye. Ev kêlî ne pere, ne jî wextê zêde dixwazin, lê dikarin jiyanê bi rengekî kûr û xweş bi wate bikin.

Qebûlkirina ku her tişt ne di bin kontrola me de ye, jî beşekî girîng e ji hêsankirina jiyanê. Jiyan wekî dansa bi bayê re ye; carinan bayekî nerm e, carinan jî tund e. Tiştên neçaverêkirî – wekî windakirin, guhertin, an zehmetî – her tim dikarin derkevin pêşiya me. Di van kêliyan de, li şûna ku em xwe bi hêrs an xemgîniyê teng bikin, em dikarin fêr bibin ku bi nermî xwe biguncînin. Di çanda kurdî de, têgeha “sabr”ê – ne tenê li bendê man e, lê bi aramî qebûlkirina rewşên ku em nikarin biguherînin – dikare bibe rêber. Ev nayê wateya bêhêvîbûnê, lê bi hêz û bi rûmet li hember guhertinên jiyanê rawestandin e.

Kêmkirina girêdana bi tiştên madî re jî jiyanê sivik dike. Di serdema nûjen de, em di bin zexta kirîna tiştên nû, xwedîkirina zêdetir, an jî bi domdarî “pêşveçûnê” de ne. Lê hêsankirina jiyanê tê wateya ku em bi kêm tiştan bextewar bibin. Mînakî, li şûna ku em cîhê xwe bi tiştên nepêwist tije bikin, em dikarin tenê tiştên ku bi rastî ji bo me bikêr in an kêfxweşiyê didin me, biparêzin. Ev yek ne tenê cîhê me yê fizîkî, lê cîhê me yê derûnî jî paqij dike, û em dikarin bêhtir li ser serpêhatiyan, têkiliyan, an xeyalan bifikirin.

Di dawiyê de, hêsankirina jiyanê bi rastgobûna bi xwe re tê. Em çi dixwazin? Çi me bi rastî kêfxweş dike? Di çanda kurdî de, ku tê de muzîk, helbest, û çîrokbêjî wekî xezîneyên giyanî têne dîtin, em dikarin ji van hêmanan îlhamê bistînin. Dengê straneke kevnar, çîrokek li ser çiya, an jî şevbuhêrkek bi hevalan re dikare bibe bîranînek ku jiyan di hêsaniya xwe de bedew e. Bi kêmkirina hêviyên ji xwe û ji kesên din, bi qebûlkirina kêmasiyan, û bi girtina wext ji bo tiştên ku dilê me tijî dikin, em dikarin jiyanê ne tenê hêsan, lê di heman demê de kûrtir û bi wate bikin.

Zelal Kayacan