Rîsale-î Nûr: Nuqtaya Hîrêyine I Zazakî

Kullîyatê Rîsaleyanê Nurî ra *

NUQTAYA HÎRÊYINE: Yewna desîseyê Şeytanî, oyo ke heyato sosyal yê însanan xeripneno, no yo ke: Bi tek yew xirabeya yew mumînîya, heme holîya ey temirneno. [Merdimê] Bêînsafê ke goş nenî nê hîle û xapînayîşêŞeytanî, ay mumînî rê duşmeney kenî.

Ḥal no yo ke, Cenabo Heq, ḥeşir de, pê ‘edaleto mutlaq, mêzinê xoyê tewr xişn de, gama ke ‘emelanê mukellefanê xo senceno, holîya ey, xirabîya ey sero ğalîb bîya yan meğlub bîya, na nuqte ra ḥukim dano. Him qandê ke sebebê guneyan zaf î û wucûdê înan asan o, gegane pê tek yew holîye zaf guneyanê ey limneno. Coke ra, na dunya de, nuqtaya ay ‘edaleto Îlahî reyra muamele lazim o. Eke başeya yew mêrikî nebaşeya ey ra, ya goreyê zafey yanxo goreyê erj, vêşî bibo, ay mêrik layiqê muhabbet û hurmetî yo. Hatiki, qandê xatirê tek yew holeya qîmetini, zaf nebaşeya ey ra lazim o ke ebi nezarê efûkerdişî bêro nîyadayiş.  

Ḥal no yo ke, însan, pê damara zulmî, ke fitratê ey de ya, pê telqînê Şeytanî, sed başeya yew zatî, ridê tek yew xirabey ra xo vîrî keno, birarê xoyê bawermendî rê duşmeney keno, dekweno guneyan. Senî hawawo ke yew perrê meysi, ser yew çimî de bêro ronayîş, yew koyî setir keno, nênawneno. Ay hawa zî, însan, pê damara qerezî, sey perrê meysi yew nebaşîye reyra, çal erzeno başîya sey koyan ser, nêano xo vîr, birarê xoyê mumîn rê duşmeney keno, cuya sosyal yê însanan de beno yew hacafesadî.

Hezey nê desîseyê Şeytanî, pê yewna desîse, hêşê fikrîyayîşê însanî ḥerimneno, vera ḥeqîqetanê îmanî, siḥetê muḥakemeyê ey xeripneno û ey terzê raştfikîrîyayîşî ra vejeno. Wina yo ke:

Derḥeqê yew ḥeqîqetê îmanî de, ebi yew emareyo ke înkarê ey rê delîley keno, wazeno pê ey, ḥukmanê sed delîlanê îspatî bişikno. Ḥal no yo ke, qaîdeyêko qebulbeye yo ke, “Yew îspatkerdox, serbê zaf înkarkerdoxan o.” Yew dawa rê ḥukmê şahidîya yew îspatkerdoxî, serbê se înkarkerdoxan de tercîh bena. Pê nê temsîl, na ḥeqîqeti ra biewni. Wina yo ke:

Yew qesri, sed ḥeb berê aye yê girewteyî/ padayeyî est î. Ebi abîyayîşê tek yew berê aye ra merdim besekeno dekwo a qesri mîyan, ê berê bînî zî benî a. Eke heme berî akerde bibî, înan ra yew-di ḥebî bêrî girotiş, merdim nêeşkeno vajo kes besenêkeno dekwo a qesri.

Hayo, ḥeqîqetê îmanî a qesr a, her yew delîl, mifteyêk o; îspat keno, berî keno a. Girewtemendişê tek yew berî reyra, ê ḥeqîqetanê îmanî ra fek verra nêdîyêno û kê nêeşkeno înan înkar bikero. Labelê Şeytan zî, poxtêtayn sebeban ra, ya ridê ğeflet yanxo ridê cahîley ra, ay yew bero ke padaye mendo ci dano mojnayîş; heme delîlanê îspatan çiman ra fîneno war. “Hayo, merdim besenêkeno bidekwo na qesre. Hatike qesre nîya, mîyanê aye de çîyêk çin o.”  Wina vano, xapîneno.

Hayo, hey mubtelayê desîseyanê/ xapxapikanê Şeytanî bîyaye însano bêçare! Eke ti silametîya ḥeyatê dînîyî, ḥeyatê şexsîyî û ḥeyatê îçtîmaîyî qayîl î û eke ti fikrêko siḥetin û vînayîşêko raşt û qelbo aramin wazenî, pê peymeyanê ḥukmanê qasidîyan yê Qurânî û pê terazîyê Sunnetê Senîyeyî‘emel û fikranê xo bisenci. Û her daîm Qurânî û Sunnetê Senîyeyî xo rê rayber bigêr. Û vaji: “Xirabeya Şeytano lanetî ra, ez xo erzena setara Homay”. Xo fîni bextê Cenabê Ḥeqî.

Hayo, nê hîrês nîşanî, hîrês mifte yî. Sûreya tewr peynî ê Qurânî Kerîmî [yanî Sûreya Nasi], ke bi teferuat, îzah û madenê vatişê “E’ûzo bîllahî mîneşşeytanîr recîmî” ya, pê nê mifteyan, berê a diza tewr qasidî û kela sağlemi akeri, şo zere, silametîye vîni.

Namebê Homayî ke reḥman û reḥîm o.

Vaji: Wazen wa cindan ra, wazen wa însanan ra bo, oyo ke bi pinanîweswese dano qelbê însanan, xirabeya ey ra, ez xo fînena Rebbê însanan, melîkê însanan, Îlahê însanan. (Sûreya Nasi:1-6)

Ma to heme bêj kemanîye ra tenzîh kenîme [Ti heme tewir qusur, noqsaney, guneyan ra pank û temîz î]. Bêxeyra îlmo ke To dayo ma musnayîş, qet yew zanayîşê ma çin o. Bêşik, alimo hakim, o ke îlm û hîkmetê ey heme çî sero girewte [keso ke heme çî bin îlm û ḥîkmetî ey de yo], Ti yî.” (Sûreya Beqera:32)

“Vaji: Ey Rebbê mi, ez wesweseyanê şeytanan ra xo fînena bextê To. Hetê mi de bîyayîşê înan ra zî, ya Rebbî, ez xo erzana bin setara To. (Sûreya Mumîni: 97-98)

Serdar Bedirxan (* Nîşano Hîrêsin yê Lem’aya 13. î ra)

Vajnameyeko Kirdkî-Tirkî

desîse: hile, aldatma

temirnayene: üzerine birşeyler atıp örtmek

hal no yo ke: halbuki

heşir: öldükten sonra yeniden dirilip Allahın huzurunda toplanma

gegane: bazen, arasıra

nîyadayiş: bakma

çal eştiş ser: üzerine örtü atma

haci (haceti): alet

emare: işaret, belirti

poxtê: yüzünden, dolayı

aram: sakin, dingin

qasidî: sağlam

dizi: kale

kela: kale

pinanî: gizli

weswese: nefsin ve Şeytanın kalbe getirdiği boş, faydasız ve huzursuzluk verici düşünceler

Lem’a: parıltı, parlaklık