Têkiliya di navbera ciwan û dêûbavan de yek ji têkiliyên herî girîng e ku bandorek kûr li ser pêşkeftina kesayetî, xwebawerî û tenduristiya derûnî ya ciwanan dike. Ev têkilî divê li ser bingeha rêzgirtin, têgihiştin, hevdu qebûlkirin û danûstandina vekirî were avakirin, lê di heman demê de divê hevsengiyek di navbera azadiya ciwanan û rêberiya dêûbavan de hebe. Bi zimanekî sade û herikbar, werin em li ser vê yekê biaxivin ka têkiliyek tendurist di navbera ciwan û dêûbavan de çawa dikare be, çi ji aliyê hestyarî ve, çi ji aliyê pratîk ve, û çima ev têkilî ewqas girîng e.
Pêşî, têkiliya di navbera ciwan û dêûbavan de divê li ser bingeha têgihiştina hevdu be. Ciwan di qonaxekê de ne ku xwe nas dikin, kesayetiya xwe ava dikin û dixwazin di cîhanê de cihê xwe bibînin. Ev qonax carinan bi serhildan, pirsyarîkirina otorîteyê an jî lêgerîna azadiyê tê xuyakirin. Dêûbav jî, ji ber ku dixwazin zarokên xwe biparêzin û rêberiya wan bikin, carinan dikarin zêde kontrolker bin an jî daxwazên ciwanan bi temamî fêm nekin. Ji ber vê yekê, têgihiştin pir girîng e. Mînakî, dema ku ciwanek dixwaze wextê xwe bi hevalên xwe re derbas bike an jî li ser mijarekê bi awayekî cihê bifikire, dêûbav divê hewl bidin ku wî fêm bikin, bêyî ku zû bi zû wî dadbar bikin. Di heman demê de, ciwanan jî divê fêm bikin ku dêûbavên wan ji bo xêra wan dixebitin, û ev daxwazên wan bi gelemperî ji evînê têne. Axaftinên vekirî, ku her du alî dikarin bêyî tirsê hest û ramanên xwe parve bikin, dikarin vê têgihiştinê xurtir bikin. Mesela, ger ciwanek li ser kariyera xwe an jî biryarekê bitirse, axaftina bi dêûbavan re, ku tê de dêûbav guh bidin û bêyî ku bi zorê şîretan bidin rê bidin, dikare têkiliyê bihêztir bike.
Rêzgirtin jî bingehek din a girîng e. Ciwan divê rêzê li serpêhatiyên dêûbavan, nirxên wan û sînorên ku ew danîne bigirin, lê ev rêzgirtin divê du alî be. Dêûbav jî divê rêzê li kesayetî, daxwaz û cihêrengiya ciwanan bigirin. Mînakî, ger ciwanek biryar bide ku riya kariyerekê hilbijêre ku dêûbavên wî ne bi dilê wan e, wekî huner an muzîkê, dêûbav divê hewl bidin ku ev biryarê bipejirînin û piştgiriyê bidinê, ne ku tenê li gorî daxwazên xwe wî mecbûrî riyekê bikin. Ev rêzgirtina du alî têkiliyê bi awayekî tendurist diparêze û dihêle ku ciwan xwe ewle û qedirgirtî hîs bikin.
Têkiliya tendurist di navbera ciwan û dêûbavan de divê cihê danûstandina vekirî jî hebe. Ciwan carinan ditirsin ku pirsgirêkên xwe yên kesane, wekî pirsgirêkên di dibistanê de, têkiliyên hestyarî an jî tirsên xwe yên derûnî, bi dêûbavan re parve bikin, ji ber ku ew ditirsin ku dê bên şermezarkirin an jî dadbarkirin. Dêûbav divê hawirdorekê ava bikin ku ciwan xwe rehet hîs bikin û bêyî tirsê pirsgirêkên xwe parve bikin. Mînakî, axaftinên biçûk ên rojane, wekî pirsîna “Rojê te çawa derbas kir?” an jî “Tiştê ku te kêfxweş kir çi bû?”, dikarin deriyê axaftinên kûrtir vekin. Di heman demê de, dêûbav divê guhê xwe bidin bêyî ku zû bi zû şîretan bidin an jî rexne bikin. Ev yek dihêle ku ciwan baweriyê bi dêûbavan bînin û di demên dijwar de serî li wan bidin.
Hevsengiya di navbera azadî û rêberiyê de jî pir girîng e. Ciwan di vê qonaxê de dixwazin xweser bin, biryarên xwe bi xwe bidin û sînorên xwe biceribînin. Dêûbav divê vê daxwaza azadiyê bipejirînin, lê di heman demê de rêberiyê bidin wan da ku ew biryarên saxlem bidin. Mînakî, ger ciwanek bixwaze heta derengiyê şevê bi hevalên xwe re bimîne, dêûbav dikarin sînorekî maqûl deynin, lê di heman demê de bi awayekî vekirî li ser sedemên vê sînorê biaxivin, da ku ciwan fêm bike ku ev sînor ji bo parastina wî ye. Ev hevsengî dihêle ku ciwan xwe ne di bin zordestiyê de hîs bikin, lê dîsa jî rêberiya dêûbavan li ber çavan bigirin.Wekî dinYin din, têkiliya hestyarî di navbera ciwan û dêûbavan de divê xurt be, lê ne zêde kontrolker be. Ciwan hewce ne ku xwe azad hîs bikin ku kesayetiya xwe diyar bikin, lê dêûbav divê wekî rêberekî ku piştgirî û ewlehiyê dide, li wir bin. Mînakî, dema ciwanek pirsgirêkekê dikşîne, dêûbav divê wekî yekem kesên ku ciwan dikare serî li wan bide xuya bikin, ne wekî kesên ku wî dadbar dikin. Ev tê wateya ku dêûbav divê her dem amade bin ku guh bidin, piştgirî bidin û rê bidin ku ciwan ji xeletiyên xwe fêr bibin.
Di heman demê de, parvekirina demên bi kalîte bi hev re têkiliyê xurt dike. Çalakiyên hevpar, wekî xwarina şîvê bi hev re, çûyîna geştyarekê an jî temaşekirina fîlmekê, dikarin têkiliyên hestyarî di navbera ciwan û dêûbavan de xurtir bikin. Ev demên hevpar dihêlin ku her du alî hevdu baştir nas bikin û têkiliyek xwezayîtir ava bikin. Herwiha, dêûbav divê eleqeyê nîşanî cîhana ciwanan bidin, mînakî, li ser hobiyên wan, lîstikên wan an jî muzîka wan bipirsin, da ku ciwan hîs bikin ku dêûbavên wan bi rastî bi wan re eleqedar in.
Têkiliya di navbera ciwan û dêûbavan de divê wekî pirekê be ku her du alî bi hev ve girêdide, li ser bingeha evîn, rêzgirtin û têgihiştinê. Ev têkilî ne tenê bandorê li jiyana rojane ya ciwanan dike, lê di heman demê de kesayetî, nirx û xwebaweriya wan jî şekil dide. Dêûbavên ku guh didin, rêberiyê dikin û di heman demê de cihê azadiyê didin, û ciwanên ku rêzê li dêûbavên xwe digirin û vekirî ne, dikarin têkiliyek tendurist û domdar ava bikin ku ji her du aliyan re sûdmend e. Ev têkilî, her çend carinan dijwar be jî, bi danûstandin û hezkirina hevdu her dem dikare were xurtkirin.
Mîr Celal Emîrhan
