ÇandName Li pey şopa bav û kalan…
Bi PDFî daxîne an jî e-pirtûk bixîne
Ev e-pirtûk ne e-pirtûkeke ku meriv ji destpêkê heta dawiyê, rêz bi rêz û rêzik bi rêzik, dixwîne. Ev e-pirtûk kombûneke gotinan e — gotinên ku her yek ji wan, weke kevirekî biçûk, di avê de dikeve û pêlan li dora xwe belav dike. Divê meriv wan gotinan hêdî hêdî bixwîne, li ser her yekê rawestin, bihêle ku pêlên wê yên di hiş û derhişiya xwendevanan de belav bibin û paşê bimeşe ber bi gotina din ve.
Ev ne tenê e-pirtûkeke derûnnasî ye bi wateya akademîk a peyvê. Belê, di navbera rêzikên vê pirtûkê de, tu yê Freud, Lacan, Winnicott û Fanon bibînî; lê tu yê di heman demê de tiştekî din jî bibînî — dengê wan mirovên ku bi zimanekî din, li ser axeke din, di dîrokeke din de, heman êş, heman tepisandin û heman xewna azadiyê jiyaye. Ev e-pirtûk hewl dide ku pirsên herî kevn ên mirovahiyê — ez kî me? ez ji ku têm? çima ez wisa hîs dikim? — bi zimanê kurdî bipirse û bersivan jî bi wî zimanî bigere.
Weke ku di nava vê berhevokê de bi carekê dubare dibe, xwebûn (self) bi ziman tê avakirin û ziman ne amûrekî sar û bêderd e; ew mala mirov e. Loma jî nivîsandina van gotinan bi kurdî, bixwe kiryarek e — kiryareke ku dixwaze wê malê ji nû ve ava bike, wê malê ku dîrokê carinan hewl daye wê wêran bike. Her gotina di vê e-pirtûkê de, hewldanek e ji bo vegerandina peyvan bo şûna wan a rast: şûna ku tê de derd dibe gotin, tepisandin dibe hişmendî û tenêbûna trawmayê dibe têkiliyeke şahid û şîfadar.
Ev gotin ji çavkaniyên cudahatine berhevkirin: ji xebatên akademîk ên li ser koçberî, nasname, kolonyalîzm û zimên; ji nivîsên li ser xewn, bîr û jibîrkirinê; ji vekolînên li ser narsîsîzmê, bindestiyê û wê fêreke tarî ya ku serdest di dilê bindestan de dihêle. Lê her çend her gotin ji nava vekolîneke berfireh derketibe jî, li vir ew ji devera xwe hatine derxistin û bûne gotinên serbixwe — aforîzma. Ev hilbijartin ne bi tesadûfî ye. Aforîzma, di dîroka fikrê de, her gav cihê wan raman û ramyariyan bûye ku ji sînorê nivîseke dirêj û berdewam direvin û dixwazin di kêliyekê de, di rêzikekê de, tiştekî bêjin ku meriv nema jê bikare xwe biparêze.
Ev gotin ne encamên dawîn in — ev gotin dergehên vekirî ne. Her yek ji wan tê gotin da ku bibe destpêka lêpirsîneke di xwendevanande, ne dawiya wê. Her gotinek, deriyekî din ê ber bi têgihiştina xwebûna xwe, ber bi têgihiştina yê-din û ber bi têgihiştina wê derdê hevpar ê ku em jê re dibêjin dîroka kurdan vedike.
Xwendevanên hêja, gava tu vê e-pirtûkê vedikî, tiştekî ji te naxwazin ji bilî hebûna te ya têra xwe. Bixwîne da ku li xwebûna xwe binêrî. Lewre, wek ku yek ji van gotinan dibêje: kê hişê xwe nas kir, wî/wê cihan nas kir.
Brahîmê Alûcî
Derûnnas, Mêrdîn
