Gelo Rêberî Pêwîst e?

Di civak, tevger û pêvajoyên guherînê de bersiva vê pirsê bi piranî “belê” ye, lê rol û forma rêberiyê li gorî nêzîkatiyan diguherî.

Ji bo ku em fêm bikin ka çima rêberî pêwîst e an na, em dikarin mijarê di çend xalan de bibînin:

• Pêdiviya Rêxistinî û Koordînasyonê: Civak an jî komên mirovan dema ku dixwazin bigehêjin armancekê, ji bo birêvebirina çavkaniyan, dabeşkirina erkan û pêşîgirtina li tevlîheviyê (kaosê) hewcedarî hişekî hevgirtî û koordînasyonê ne. Rêber di vir de dibe xala hevahengiyê.

• Tespîtkirina Hêl û Dîtinê (Vision): Civak di demên krîz an guherînan de hewcedarî dîtineke zelal in. Rêber rêya ku wê ber bi ku ve biçin nîşan dide, armancan diyar dike û motîvasyonê dide mirovan.

• Biryardarî di Demên Krîzê de: Dema ku pirsgirêkên lezgîn derdikevin holê, nîqaşên bêdawî yên komî dikarin bibin sedema derengmayînê. Rêberê ku berpirsiyariyê digire ser milê xwe, biryarên bilez û stratejîk dide.

Lê Belê: Rêber bi çi rengî pêwîst e?

Têgeha rêberiyê di dîrokê de guheriye û îro zêdetir li ser du modelan tê nîqaşkirin:

1. Rêberiya Kesane (Kharismatic/Desthilatdar): Di vê modelê de yek kes dibe navend û hemû biryar ji wî/wê tên. Metirsiya vê modelê ew e ku piştî wî kesî valahî çêdibe û dikare veguhere desthilatdariya yekane.

2. Rêberiya Sîstemî / Kolektîf: Di hewaya nûjen de rêberî ne tenê kesek e, belkî fikar, prensîb û sîstemek e. Li vir diyar dibe ku civak hewcedarî “rêberiya saziyî û fikrî” ye; kes dikarin biguherin lê sîstem û rêgez dimînin.

Ji ber vê yekê, ji bo ku kom an civakek bêyî ku bikeve nav tevlîheviyê ber bi armanca xwe ve biçe rêberî (wek fikr, rêbaz û koordînasyon) pêwîst e. Lê rêberiya herî saxlem ew e ku ne mirov bixwe, belkî prensîb, sazî û hişê kolektîf birêve bibin.

Şermîn Çarsan