Kelegerma havînê. Pîleya germê ku hinek caran dakeve bin 39’ê, wê rojê ji me re bihar e; em dibêjin, “oxxx! Îro çi honik e, tu dibêjî qey Feraşîn e, zozan e.” Lê germa Amedê germeke fetisok nîn e. Erê piçekî disoje; erê erê ji piçekî zêdetir, lê nafetisîne. Hema bêje …
Read More »Bîranîna Erdhejiya 6ê Sibatê ya 2023yan
Îro salvegera Erdhejiya 6ê Sibatê ye. Kesên ku di wê demê de erdhejiyê hîs kiribin û jiyabin bîranîna wan kesana miheqeq hene. Bîranîna min a erdhejiyê: Sala berê demsala zivistanê xweş derbas dibû demsal ne wek demsala zivistanê bû. Ji ber ku baran pir tunebû, şilî çênedibû erd hişk û …
Read More »BI DANEYÊN ZANISTÎ, NAV Û WATEYA “AMEDÊ” (III)
BERSIVA BEROVAJÎKIRIN Û TALANÊN DÎROKÎ (III) Berê vî beşî de, me li gel çavkanî û belgeyên zanistî piştrast kir ku Mitan û Medan, hem bi nijadî, hem jî bi zimanî, erdnigarî û çandî yek gel in û ên Med, dûhatîyên Mitan in. Beşek ji Mitan, hezarsala 3-an, ji başûrê Gola …
Read More »Mizgefteke hezar salî ya dewleta Kurdan: Mizgefta Merwaniyan
Li nava Sûra Diyarbekirê gelek avahiyên dîrokî hene ku ji aliyê şaristaniyên cuda ve hatine avakirin. Yek ji van şaristaniyan jî Merwanî ne ku vê dewleta Kurdan girîngiyeke mezin daye avahiyan ku yek ji wan avahiyan jî Mizgefta Merwaniyan e ku di nava Sûra Diyarbekirê de nêzîkî hezar sal e …
Read More »Çêrmûg
Çêrmûg (bi tirkî: Çermik) yek ji navçeyên Amedê ye. Rûber 1.032 km², bilindahî ji rûyê avê 700 m ye. 90 km li bakur-rojavayê Amedê dikeve. Gorî hejmartinên sala 2000’î hejmara navendê 16.056 û bi giştî jî 45.570 e. Çêrmûg, Çêrmik, Çermik û Aberne navên di qeydên dîrokî de ne. …
Read More »Baxçeyên Hewselê
Baxçeyên Hewselê yan jî Gulistanên Hewselê, li ber Amedê, li geliyê Dicleyê, Bakurê Kurdistanê ye. Gulistanên Hewselê pirr kevn in. Weke gulistanekê ku di nava pirtûkên pîroz de behsa wê hatiye kirin. Herî zêde di dema keyê babilî Şemşê Adadê pêncan de ku di navbera salên 824 û 811an de …
Read More »Sûra (Beden) Amedê
Sûra Amedê an Kela Diyarbekrê ku li cîhanê piştî Dîwarê Çînê dirêjtirîn beden e, bêguman ji bo dîtinê li Amedê pêştirîn cih e. Bi awayê avakirin û zexmiya xwe, bi nivîsên xwe, bi motîv û şeklên ku lu rûyê keviran hatin e niqartin re niha kîtbeyên 12 şaristaniyan têne xwendin. …
Read More »Dîyarbekir de Bazarî
Roje bi roje nufusê şarî zêdîyeno. Nufus ke zêdîyeno, cuya însanan zi têreyde vurîyena. Sey her çîyan, cayê herînayîş û rotişî de zî no vurîyayîş mecburî ra virazîyeno. Ewro heme bajaran de herinda dikanan de “AVM”yê girdî (Merkezê Axsata) abîyê. Heme çîyê ke îhtîyacîya însanan ê, nê “AVM”yan de roşîyenê. …
Read More »Dîyarbekir de Rewşa Şîn û Şînxaneyan
Nê çend serrî yê Dîyarbekir û qezayanê ci de şekil û usûlê serweşîye, yanî tradîsyonê serweşîye bedelîyayo. Tîya ra hîrês-çewres serrî verê cû Dîyarbekir de ma kurdan ra gama ke yew însan bimerdêne, merdimê ci û nas û dostê ci huye û qazmeyê/tuwerzînê xo girewtêne û vazdayêne goristan. Wayîrê meyîtî/e …
Read More »Seyahnameya Ewliya Çelebî
Dema qala dîroka kurdan tê kirin yek ji babetên girîng kêmasî an neliberdestbûna çavkaniyên nivîskî ne. Sedemên vê kêmasiyê li aliyekî, çavkaniyên liberdest jî heqê wan baş nehatiye dayin. Yek ji van seyahnameya Ewliya Çelebî ye. Ewliya Çelebî yê di sala 1611ê de li Stenbolê hatiye dinyayê û di 1685a …
Read More »
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…