Ziman

Gava ku mirov li dîrokê dinêre, zimanan ji hev gelek peyv standine û xwe zêdetir zengîn kirine. Ev danûstandin pirî caran xwezayî bûye. Lê piştî ku serdest û dagirker bi zanebûn nijadperestî kirin, rewş ji xwezaya xwe derket. Bo mînak, piştî ku Mihemed pêxember mir, ereban êrîşî her derê kirin. Erebî …

Bi min, taybetîyên devoka Xerzan ên sereke bi giranî li ser sê xalan pêk hatiye: 1 – Ji alîyê fonetîk(dengzanî)ê ve xwedîyê taybetmendîyeka resen e. Hincar hûn ê bibêjin fonetîk çi ye? Fonetîk ilmê deng e. Yanê mesela gava em kurdekî ji Erzeromê û yek jî jo Botanê bînin ba …

Justî, ŞÎN “bazê nêçîrê” -ku Socin ev peyv ji Tor û Botan berhev kiribû- wek varyanta ŞAHÎN pêşan dide. Bi ya min xelet e. Li vir wî serrişteyek jî daye me ku erebîya vî teyrî ZURUQ e. زرقة zurqe(t) bi erebî “rengê şîn” e. Wek ku têkilîyek heye di navbera …

Ji bo van peyvên mehelî, qet nebe em malperekê vekin da ku em pê bizanin li kîjan cihî/gundî/bajarî çi peyv bi çi maneyê tê bikaranîn. Feydeya vî karî pir e. Peyva ATOL “sêvaxîn” (îng. Jerusalem artichoke) balkêş e. Di rastîyê de ev peyveka gurcî ye. Di zimanê gurcî de ატოლი …

Zimanê kurdî ji bilî welatên biyanî bi taybetî li hemû erdnîgariya Kurdistanê tê bikaranîn. Zimanê kurdî ji gelek zaravayan pêk tê. Li gorî pirtûka Şerefxanê Bedlîsî a Şerefname, zaravayên kurdî, eşîret, komên kurd ji aliyê ziman, kevneşopî û rewşên civakî di nav çar beşan de ji hev cuda dibin: Kurmancî …

BA: Hewayê ku dilive. (Duh bayekî sar dihat). Ba + v = bav. Ba + r = bar. Ba + c = bac. Ba + ş = baş. Ba + x = bax. Ba + z = baz. Ba + n = ban. Hin hevok ji berhemên min ên wêjeyî: …

Bilêvkirina #kurdî “xîyanet” e û bilêvkirina #tirkî “îxanet” e. Kurdên rojavayê Kurdistanê dibêjin, “xîyanet”, tenê niha di bin bandora Kurdên bakurê Kurdistanê de “hin kes” dibêjin, “îxanet”. Peyv bi xwe erebî ye. Tirkan peyv ji gelek zimanan birine û bandora zimanê tirkî li wan peyvan hatiye kirin. Ji wan jî …

Pirbûna peyvên tirkî yên di zaravayê soranî de bala min kêşabû. Hin peyv qet li Bakur nîn in lê di soranî de likar in. Yek ji van peyvan TIRUMTE “başok” (li xwar, ji ferhenga Wahby û Edmonds). Ya ku ez dizanim cara pêşî ev peyv di Dîwana Mahmûdê Kaşxerî de …

Hevpeyvîn Azîz Tekîn Pirtûka “Hekîmtiya Kurmancî” par derket. Nivîskar Dr. Tekîn Çîfçî piştî xebata herêmê pirtûk amade kir û pirtûk ji Nûbiharê derket. Li ser hekîmtiya kurmancî gelek agahiyên girîng têde hene. Li ser vê pirtûkê û xebata ku wî kiriye me bi Çîfçî re xeber da. Wî ji bo …

Gelek kes gazinan ji alfabeya niha ya kurdî-latînî dikin ku hemû herfên pêdivî tê de nînin. Giliya hin kesan li ser du cûnên cuda yên Ç (çar / çav), K (kar / kirin), P (perde / pênc), T (teze / te) ye. Hin kes itirazê ji hindê dikin ku “L-ya …