Dîrok

Klasik Kürt edebiyatı şairi. İlk İslam Dönemi Kürt şairi sayılmaktadır.[1] Hakkari doğumlu olan Hariri’den itibaren (11. yüzyıl) Kürt edebiyatında, divan edebiyatı dönemi başlar. Ali el-Harîrî, küçük yaşta ilim öğrenmek için Şam’a gitti. Babasının vefâtı üzerine amcasının himâyesinde yetişti. Geçimini temin etmek için, amcasından meslek öğrendi. Şeyh Ebû Ali Mağribî’nin sohbetlerinde …

Bedirxan Beg kî ye? Mîrîtiya Botanê ya ku navenda wê Cizîra Botan e, di bin birêveberiya Bedirxaniyan de bû. Bedirxan Beg di sala 1812’an de dibe birêveber. Di qada birêveberiya wî de li gel eşîrên kurd gelên weke; asûrî, suryanî, nastûrî, ermenî û kurdên êzîdî jî dijîn. Bi naskirina mercên …

Li Kurdistanê hejmarek pireyan hene ku ji layanê hendesî ve wek yêkin. Hema hema kopiyên yêkin ji layanê bikaranîna amîran ve bigre heta dirêjahî û panetîya wan wek hevin. Gelek gotûbêj li ser van pireyan hene. Taybet çîrokên mîtolojîk, dişibin hev û din. Dema kurd qala çîrokên xwe dikin, bes …

Kurdi navi Anadolu firê nîyaye nasandin. Hete îgave jî le bani eye qe ne hatiyi vistandin. Rave le seri kurdi navi Anadolu firê tişt nîyaye zanistandin. Şêxbizingel je kun? Welatê zerastîyan ku ve? Je ku, kêçax, raçe hatiyine heymene?Şêxbizingel ve kan zan qise rikerin? Le seri kurdi Anadolu firê tişti …

Radyoya Bexdayê di sala 1939an roja 29ê çileya paşîn li Baxdayê dest bi weşana Kurdî kir. Lê dema cara ewil dest bi weşanê kir, weşana wê rojê tenê 15 deqeyan bi Kurdî bû, dema weşanê piştre hat zêdekirin. Di sala 1949an dema weşanê ji bo roje- kê gihaştiye nêzî 2 …

Li Keleha Korsotê ya li navçeya Bêgirê ya Wanê di kar û xebatên kolanê de şûnwarnasan du xişt dîtin ku li ser wan çîrokeke serdema Urartuyan hatiye nivîsîn. Karên kolanê yên li Keleha Korsotê bi hevkariya Mûzexaneya Wanê û Beşê Arkeolojiyê yê Zanîngeha Yuzunciyilê ya Wanê tên kirin. Şûnwarnas dibêjin ji …

Sûrên Amedê avahiyeke dîrokî ye ku li navçeya Sûrê ya Amedê ye. Ji du beşan pêk tê: kela hundir û kela derve. Deriyên sereke yên di sûran de Dağ Kapi (Deriyê Xarpêtê), Urfa Kapi (Deriyê Rûm), Mêrdîn Kapi (Tell Kapî) û Yenî Kapi (Dicle-Irmak-Şat derî) ne. Sûrên Amedê yek ji …

Minare ji avahiyên mîna bircê re ku di mîmariya îslamî de rolek girîng dileyzin tê gotin. Di ol û çanda Îslamê de gelek caran minare li kêleka mizgeftan an jî di hundirê wan de têne dîtin. Di minareyan de fonksiyonên wekî ragihandina nimêjê ji bo civaka misilman, dayîna weazên olî …

Li gor dîroka ku tê zanîn Kurd ji dema Sumeriyan vir ve ye li ser axa xwe, li Kurdistanê niştecih in. Welatê wan bi gelemperî li bakur ji Gurcistan, Ermenistan û Azerbeycana îroyîn, Çiyayê Gilîdaxê, Behra Wanê bigre li başûr heya Kendava Hurmuzê diçe. Li rojhilatê Gola Urmiyê, Çiyayê Zagrosê …

Derûdora entelektuel a kurdan kêm-zêde hay ji hunermenda mala Bedirxaniyan; Leyla Bedirxana balerîn buye, lê ji naskiriyên malbata Babanzadeyên mîrên Silêmaniyê yên ku sirgûnî Stenbolê bûbûn hema hema tuneye. Ji Babanan, du jinên di nav tirkan de naskirî hene ku kêmnasên civaka kurda ne. Du xwişkên ku li Stenbolê ji …