Em çawa kanin bi kêfxweşî şîvê çêbikin?

Çêkirina şîvê bi kêfxweşî ne tenê tê wateya xwarinên xweş, lê di heman demê de kêfeke ji pêvajoya amadekirinê, afirîneriyê û wexta bi malbat an hevalan re derbas dibe. Bi zimanekî zelal û herikbar, li jêr çend şîret hene ku dê ji te re bibin alîkar ku şîva xwe bi kêfxweşî çêbikî, bêyî ku madde madde bin, lê wekî rêberiyeke xweş û bi coş.

Pêşî, girîng e ku tu xwe rehet hîs bikî û çêkirina şîvê wekî fersendekê ji bo afirîneriyê bibînî. Mîna ku tu tabloyekê xêz dikî, metbex cîhek e ku tu dikarî xeyalên xwe bikar bînî. Destpêkê, xwarinekê hilbijêre ku te dilşad dike an jî te bi bîr tîne çîrokeke xweş, mînak xwarineke ku diya te an dapîra te çêdikir. Ger tu nû bişixulî, recepeyeke hêsan û bi lezzet hilbijêre, wekî makarona bi sosê an jî sebzeyên sorkirî yên bi baharatan. Girîng e ku tu xwe bi xwarinên tevlihev neêşînî, ji ber ku kêfxweşî di sadebûnê de jî tê dîtin.

Amadebûn klîla serkeftinê ye. Berî ku tu dest bi çêkirinê bikî, hemû malzemeyên xwe li ber destan amade bike. Ev yek ne tenê wextê te xilas dike, lê di heman demê de wekî dansa xweş di metbexê de dihêle ku her tişt bi rêkûpêk bihere. Muzîkê veke! Lîsteyeke stranên ku te kêfxweş dikin çêke, mînak stranên Kurdî yên dilşewat an jî muzîkeke klasîk a nerm. Muzîk dê atmosfera metbexê bi coş bike û te ji westîna rojê dûr bixe. Dema tu sebzeyan diperçiqînî an sosê tevlî dikî, bi ritma muzîkê bilîze û bişîrîn; ev dê çêkirina şîvê bike serpêhatiyeke kêfxweş.

Bila metbex bibe cîhekî civakî. Ger tu ne bi tenê yî, heval an endamên malbatê vexwîne ku bi te re bibin alîkar. Mînak, yek dikare sebzeyan bişo, yek dikare goşt an penîr birrîne. Ev yek ne tenê karê te siviktir dike, lê di heman demê de bîranînên xweş jî diafirîne. Zarok jî dikarin tevlî bibin; bila ew mîna lîstikekê tiştekî biçûk bikin, wekî sifre danîn an salatê tevlîkirin. Çîrokên rojê bi hev re parve bikin, an jî bi henekên biçûk bişîrînin. Ev têkilî dê şîvê bike ne tenê xwarin, lê demekî taybet ji bo nêzîkbûnê.

Afirîner bibe! Ne hewce ye ku tu bi temamî li gorî recepeyekê bixebitî. Hinekî baharatên xwe yên bijare zêde bike, an jî malzemeyekê nû biceribîne. Mînak, ger tu xwarineke Kurdî ya wekî kutilk an dolma çêdikî, dibe ku tu hinekî zerdeçal an sîrê zêde bikî da ku tama wê cuda bibe. Ev ceribandinên biçûk dê te hîs bikin ku te tiştekî nû afirandiye, û ev yek kêfxweşiyê zêde dike. Herwiha, xwarinê bi çavekî xweş xemilîne; çend pelên nêvîşkê an hinek gûzên sorkirî li ser xwarinê bikar bîne da ku sifre bînmayî xuya bike.

Girîng e ku tu wextê xwe bişopînî, lê zêde xwe bi lez neke. Çêkirina şîvê bi aramî, wekî rîtuelekê ye ku te ji stresê dûr dixe. Ger tiştek bi şaşî biçe, mînak sosê te bişewite an nanê te hişk bibe, xwe nexemilîne. Bişîrîne û wê wekî fersendekê bibîne ji bo fêrbûnê. Carinan, xwarinên “ne bêkêmasî” jî dikarin bibin çîrokên herî xweş ên şîvê.

Sifreyê bi dilxweşî amade bike. Çira, destmalên rengîn, an qedehên xweş bikar bîne da ku atmosfera sifrê germ bibe. Dema ku her kes li dora sifrê dicive, çend gotinên xweş bêje, mînak spasiyek ji bo wexta bi hev re an jî henekekê biçûk. Ev kêliyên biçûk dê şîva te bike ne tenê xwarinek, lê serpêhatiyeke ku dilê her kesî germ dike.

Çêkirina şîvê bi kêfxweşî tê wateya ku tu ji her kêliyê kêfê bistînî: ji amadekirina malzemeyan bigire heta parvekirina xwarinê bi kesên ku tu jê hez dikî. Bila metbex bibe qada te ya afirîneriyê, û bila her bişîrîn û her tam xwarinê bi bîr bîne ku jiyan bi van kêliyên biçûk xweştir dibe.

Hemê Elî Canpolat