Şanoyeke zelal a bi Kurdî ji bo zarokan, li ser navdarên Kurd, ku bi awayekî rengîn û balkêş…
Navê Şano: “Stêrkên Dilê Me”
Kes:
-
Mîro: Zarokek 10 salî, meraqdar û xeyalperest e
-
Diya Mîro: Çîrokbêj û mamoste ye, ji çanda Kurdî hez dike
-
Ehmedê Xanî: Şairê navdar, xwedî rihekî xurt
-
Feqiyê Teyran: Helbestvanê evîndar û çîrokbêj
-
Melayê Cizîrî: Mîstîk û şairê dilsoz
-
Dîmen: Gereke gundekî Kurdî yê kevnar, gereke xeyalên dîrokî
-
Amûr: Def, erbane, û dengê bayê ji bo paşperdeyê
Dîmen 1: Li ber agirê gund
(Dîmen li gundekî bi gîha û darên bilind dest pê dike. Mîro li ber agirekî rûniştiye, Diya wî li kêleka wî çîrokekê dibêje. Zarokên gund li dora wan in.)
Mîro: (bi heyecan) Dayê, ji me re çîrokekê bêje! Lê vê carê li ser kesên navdar ên Kurd bêje. Ew kesên ku em bi wan serbilind in!
Diya Mîro: (dibişire) Baş e, Mîro. Îşev em ê rêwîtiyeke xeyalî bikin, bi stêrkên Kurdayetî re! Çavên xwe bigre, û bihêle ku bila xeyalên te te bibin cihê dûr û cûda.
(Dengê erbane û bayê tê. Ronahî kêm dibe, dîmen diguhere. Mîro xwe di nav daristaneke xeyalî de dibîne, bi stêrkên li ezmanan.)
Dîmen 2: Di xeyalê de – Têkoşîna Ehmedê Xanî
(Ehmedê Xanî bi cilên kevnar tê ser dîmenê, pirtûkek di destê wî de ye. Mîro bi çavekî matmayî lê dinêre.)
Mîro: (bi heyranî) Tu kî yî? Ev cih kîjan cih e?
Ehmedê Xanî: (bi nermî) Ez Ehmedê Xanî me, Mîro. Ev cihê xeyalên te ye, lê çîrokên min rast in. Min “Mem û Zîn” nivîsand, çîrokeke evînê ya ku têkoşîna gelê Kurd nîşan dide.
Mîro: (bi merakî) Mem û Zîn? Ew çîrokeke çawa ye?
Ehmedê Xanî: (rûdine û dest bi axaftinê dike) Ev çîrokeke evîna Mem û Zînê ye, lê ne tenê evîn. Min xwest bi zimanê Kurdî şanoya gelê xwe, azadî û edaletê binivîsim. Zimanê me hêza me ye, Mîro. Divê tu jî wî biparêzî.
(Mîro serê xwe dihejîne. Dengê defê tê, û dîmen diguhere. Stêrk li ezmanan dibiriqin.)
Dîmen 3: Bi Feqiyê Teyran re li ber çemekî
(Mîro xwe li ber çemekî dibîne. Feqiyê Teyran bi deftereke kevn tê, bi ken li Mîro dinêre.)
Feqiyê Teyran: Silav, Mîro! Ez Feqiyê Teyran im. Helbestvanê çîrokên evînê û xwezayê. Min helbestên wekî “Şêxê Sen’an” û “Zembîlfiroş” nivîsandin.
Mîro: (bi coş) Zembîlfiroş? Ew çîrokeke bi stran e, ne wisa? Dayika min carinan distirê!
Feqiyê Teyran: (dibişire) Erê, Mîro! Min xwest bi helbestan dilê mirovan xweş bikim. Her helbestek mîna kulîlkekê ye, ku çanda me dixemilîne. Tu jî dikarî helbestan binivîsî, Mîro. Çi di dilê te de heye?
Mîro: (difekire) Ez dixwazim li ser daristan û çûkan binivîsim. Lê ez nizanim çawa dest pê bikim.
Feqiyê Teyran: (bi nermî) Ji dilê xwe binivîse, Mîro. Her tiştê ku tu dibînî û hîs dikî, dikare bibe helbest.
(Dengê çemê û çûkan tê. Mîro bi ken destê Feqiyê Teyran digire, dîmen diguhere.)
Dîmen 4: Bi Melayê Cizîrî re di medreseya xeyalî de
(Mîro niha di medreseya kevnare de ye, bi pirtûkên kevn û lempayeke ronîkirî. Melayê Cizîrî tê, bi cilên mîstîk.)
Melayê Cizîrî: (bi dengekî kûr) Silav, Mîro. Ez Melayê Cizîrî me. Helbestvanê evîna Xwedê û mirovatiyê. Dîwana min ji bo dil û hiş in.
Mîro: (bi matmayî) Dîwan? Ew çi ye?
Melayê Cizîrî: (dibişire) Dîwan pirtûka helbestan e, Mîro. Min bi zimanê Kurdî ji evîna pîroz, ji xwezayê û ji Xwedê re got. Her helbestek mîna roniyekê ye, ku rêya te ronî dike.
Mîro: (bi heyecan) Dayê jî digot zimanê me mîna roniyekê ye! Ma tu jî wisa difikirî?
Melayê Cizîrî: (bi ciddî) Erê, Mîro. Zimanê me xezîneya me ye. Ew çîrokên me, evîna me, û dîroka me diparêze. Tu jî vê xezîneyê biparêze, û bi zimanê xwe binivîse.
(Mîro serê xwe dihejîne. Dengê erbane bilind dibe, û dîmen diguhere.)
Dîmen 5: Vegera li gund
(Mîro çavên xwe vedike, dîsa li ber agirê gund e. Diya wî li kêleka wî ye, zarokên din jî li dora wan in.)
Mîro: (bi coş) Dayê, min Ehmedê Xanî, Feqiyê Teyran, û Melayê Cizîrî dît! Wan ji min re got ku zimanê me xezîneyek e!
Diya Mîro: (bi şanazî) Erê, Mîro. Ew stêrkên Kurdayetîy.ê ne, ku rêya me ronî dikin. Tu jî dikarî bibî yek ji wan, eger tu ziman û çanda xwe biparêzî.
Mîro: (bi biryar) Ez ê binivîsim, dayê! Helbest, çîrok, stran… Ez ê çanda xwe bidomînim!
(Zarokên din destê Mîro digirin, bi hev re stranan dibêjin. Dengê defê û erbane bilind dibe. Stêrk li ezmanan dibiriqin, perde hêdî hêdî tê girtin.)
Kurte Nîşe
Ev şano ji zarokan re navdarên Kurd ên wekî Ehmedê Xanî, Feqiyê Teyran, û Melayê Cizîrî bi awayekî zelal û balkêş dide nasîn. Bi rêya xeyalên Mîro, girîngiya ziman, çand, û têkoşîna Kurdî bi zimanekî sade tê vegotin, da ku zarok bi çanda xwe serbilind bin û teşwîq bibin ku wê bidomînin.
Şevîn Sertkaya
