Nivîsandina kurteçîrokeke baş hunereke delal û kûr e ku pêwîstî bi gelek taybetmendiyên edebî heye. Ez ê van xalan bi awayekî fireh şîrove bikim:
Xalên Bingehîn ên Edebiyatê:
1. Zimanê Wêjeyî
Ziman di kurteçîrokê de weke rengekî cuda ye. Divê ziman ne tenê amûrek ji bo gihandina wateyê be, lê xwe di nav xwe de huner be. Her peyvek divê weke pelekî dar bi hestekî bilind were hilbijartin. Zimanê wêjeyî ne zimanê rojane ye, zimanekî ku di nav xwe de hûnandî ye.
2. Îmaj û Metafor
Wêje bi îmajan dijî. Her peyvek divê weke wêneyekê be ku di mejiyê xwîner de şîn dibe. Metafor jî weke pireke ku xwîner dibe nav cîhaneke cuda. Gava mirov dibêje “dilê wî weke çiyayekî bêdeng dileyîst”, ev metaforek e ku xwîner dibe nav cîhaneke cuda.
3. Psîkolojiya Karakteran
Qehremanên kurteçîrokê divê xwedî qatên hundirîn yên kûr bin. Ew ne tenê kesên di nav çîrokê, lê mirovên ku xwîner dikare bi wan re his bike. Divê her qehreman xwedî nakokiyên hundirîn, armanc û hestên cuda be.
4. Dînamîka Çîrokê
Çîrok divê her dem di tevgerê de be. Her rêzik divê were wisan nivîsîn ku xwîner bikeve nav meraqekê. Dînamîk ne tenê bi bûyeran, lê bi hestan û psîkolojiyê jî tê pêk anîn.
5. Konflîkt
Nakokî yan jî konflîkt ruhê çîrokê pêk tîne. Ev dikare nakokiyeke hundirîn, civakî an jî derve be. Baştirîn çîrok ew in ku nakokiyê bi awayekî cuda şîrove dikin.
6. Encam
Encam ne tenê bersivdêr e, lê divê xwîner piştî xwendinê jî bifikire. Baştirîn encam ew e ku di mejiyê xwîner de dimîne û ew digel çîrokê dijî.
7. Atmosfer
Her çîrok xwedî atmosferek taybet e. Ev atmosfer bi zimanê nivîsarê, hestên qehremanan û dîmenên çîrokê tê çêkirin. Atmosfer weke ruhekî ye ku çîrokê zindî dike.
Taybetmendiyên Teknîkî:
– Kurtbûn
– Yekîtiya wateyê
– Îmajên kûr
– Zimanekî hûnandî
– Meraqeke berdewam
Di encamê de, nivîsandina kurteçîrokeke baş hunereke kûr e ku pêwîstî bi zanîn, hest û îmajên bilind heye. Her çîrok weke zarokekî ye ku divê bi hişyarî were mezin kirin.
Fariz Meyran
