Tag Archives: xanî

✍️Aram Mahir Taha Ehmedê Xanî, nîşan dide ku edebiyat û cîhana fikrê ya Rojhilat û Rojava li ser heman kevneşopiyê ava bûne; ew bi rastî jî ramanmendekî bêhempa ye. Xanî, ku felsefeyên Yewnanê yên kevn ên wekî Hipokrat, Platon û Aristo bi başî lêkolîn kirine, di rêçeyek dirêj de bi …

Analîza Berawirdî û Teorîk a Ehmedê Xanî û Publius Vergilius Maro “T. S. Eliot ji bo Publius Vergilius Maro dibêje: “Ew klasîka yekane ya hemû Ewropayê ye” û wisa zêde dike ku “eger çandek hemû berhevkirina xwe di nav xwe de bigire, tenê wê demê dikare bibe klasîk; û klasîka …

Kurte Ev gotar edebiyata Kurdî ya li Qafqasyayê pêk hatiye, bi rêya cureyên folklor, helbest û romanê, wekî pêvajoyek guherînê ya dîrokî û edebî lêkolîn dike. Di çarçoveya dawiya sedsala 19’an û serdema Sovyetê de, veguheztina çanda devkî ya Kurdî bo edebiyata nivîskî û pêkhatina cureyên edebî yên modern tê …

Ehmedê Xanî ku di sala 1695an de Mem û Zîn qedand, tenê destana evînekê ne nivîsand; ew di heman demê de krîza herî bingehîn a siyasî ya civaka Kurd di forma yekem a sistematîk de analîz kir. Xanî dema ku trajedîya evîna Mem û Zînê vedibêje, rastî paradoksekê tomar dike …

Ehmedê Xanî, Jean-Jacques Rousseau û Johann Gottfried Herder: Di Serdema Modern a Destpêkê de Li ser Azadiya Çandî, Zimanê Zikmakî û Hişyariya Neteweyî Zevîyeke Fikrî ya Hevpar. Dûmahiya sedsala 17an a ramanwerê Kurd Ehmedê Xanî (1651-1707), fîlozofê fransiz ê sedsala 18’an Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) û ramanwerê alman ê romantîk Johann …

Di vê meha Cotmehê de salvegera 330 saliya nivîsîna Mem û Zînê li bajarê Wanê hate pîroz kirin. Pîrozkirin bi şêweyek serketî pêk hat. Gelek nivîskar, rewşenbîr, siyasetmedar û kesayetiyên curbecur ên kurd beşdarê Sempozisyuma Ehmedê Xanî bûn. Masmediya kurdan ne bi tevahî lêbelê hinekên wan cih dane civînê û …

Mîhrîcana deng û rengan Hesenê Metê (1957-) nêzîkî bîst salî ye li dîasporayê bi novelên xwe edebîyata kurdî dewlemend kirîye. Em dê hewl bidin bê Hesenê Metê di novela xwe Tofanê da bi vegêraneke çawa tofana di mejîyê xwe da ji xwînerên xwe ra vegotîye? Naveroka Tofanê, jîyana kurdan a …

Di xaniyekî biçûk de jî hinek tiştên xweş hene. Li vir hinek tiştên xweş hene: 1. Mesref kêmtir dibe: Xaniyek piçûk bi gelemperî erzantir e. Hem lêçûna kirînê û hem jî lêçûnên xebitandinê (elektrîk, germkirin, sarbûn, hwd.) dikarin kêmtir bin. Ev dikare ji we re bibe alîkar ku hûn dirav …

Rêbernameyek berfereh li ser tiştên ku divê werin paqij kirin, çend rojan carê û çawa xanî werne paqijkirin. Ji bo xwediyê xaniyekî paqij tenê tiştek pêwîst e; qirêj nekin! Her çend ne gengaz e ku pêşî li toz û axê ku ji hêla jiyana rojane ve hatî afirandin were girtin …

Hevalekî me hebû ku mirov her ku diçe mala wî her tişt di cîh de, yek perçeyek tozê jî li hewa nagere, û pêşbirka mitbexê xweş dibiriqe. Li vir em sirrên hevalên weyên çavnebar bi we re parve dikin. Her çend em bifikirin ku mirovên ku di malên wan de …