Civakî

Ji bo ku meriv nekeve bin bandora depresyona zivistanê divê zêde zêde derkeve ber tavê. Rojên şîregerm û ronî yên havînê li pey man. Di mehên zivistanê de ji ber kişwera zehmet, ji ber hewaya girtî û tarî bêhna mirov jî teng dibe û ev jî li ser derûniya mirov …

Destar, du kevirên pan in, di danî- ne ser hev û dibe aş; ew aşê destî ye. Jixwe peyva dest+ar, yanî arê bi dest tê çêkirin. Wateyeke wiha ji vê peyva hevedudanî derdikeve. Yê serî di nîvekê de kunkiriye û aliyekê wî darkekî wekî destkî pêve zevtkiriye ku li ser …

Helbestvanên kurd ji berî hezar û sedê salan behsa Bewrozê di berhemên xwe de kirine. Cejna Newrozê cejneke kevn û dîrokî ya gelê Kurd e. Di wê rojê de ku tê wateya roja nû û destpêka buharê, Kurd bi biçûk û mezinan, xort û keçan, pîr û kalan derdikevin pêşwaziya …

Cemre(Pişko, Koz) her heft rojan serê biharê; Zêdebûna germê tê texmîn kirin ku pêşî li hewa û paşê li av û axê pêk tê. Cemra yekem di 20ê sibatê da dikeve hewayê û her heft rojan carekê dikeve erd û avê. Wateya ferhengî ya “cemre” ku bi eslê xwe erebî …

Dêw di Avestayê da weku “Daeva” û di Hindiya Kevin da “Deva” hatiye binavkirin û berî Zerdeştiyê herçiqas weku Xweda û xwedavend hatibin pejirandin jî piştre bi piranî weku temsîlkarên xirabiyê hatine zanîn (Fesaî, 1379, r. 393). Carinan hin ji wan bi xirabî radibin bes paşê vediguherin ser başiyê. Ew …

Mirîşka me hêkekê dike, heft gundan bi xwe dihisîne. Ne mirîşk doşanî ye ne dara xoxê sotenî ye ne jî xezûr bi zavan xenî ye. Sê tişt hene bi êş; mirtib û mirîşk û mêş. Sê tişt hene bi çêj: rez û pez û hurmet. Li dinyayê sê tişt hene …

1.Hunera Hafizeyê û Çanda Bîranînê Hunera hafizeyê, li rojava bi têgeha ‘memoratîva’ tê gotin û cihekî xwe yî saxlem heye. Cara yekem B.Z sedsala 6an Sîmonîdes ev têgeha bi lêv kiriye. Wateya Sîmonîdesê ev e; ‘Tiştên xeyalî bi mekanan re têkîldarkirin û rêzkirine’. Hunera hafizeyê, bingehê hafizeya “çêkirî” ye. Bi …

Jiyana Vladimir Propp (1895-1970) Vladimir Propp, kurê malbatek bi eslê xwe Alman, 29ê Nîsan 1895an li St. Petersburgê de hatiye dinyayê. Di xortaniya xwe de li hawîrdora bahoz a Rûsyayê di 1913-18an de, li zanîngeha St. Petersburgê wî fîlolojiya rûsî û almanî dixwend. Di dibistana navîn de dest bi mamostetiya …

Bi giştî ekola dîrokî-erdnîgarî her çend rastî pir rexneyên tund bûye jî, di pêşxistina folklorê de û di geşedana teorîyên folklore de roleke wan a pir girîng heye. Dîsa hemî lêkolînerên folklorê ji bo têgihên mîna “varyant, ûrform, qanûnên epîk û motif” deyndarê vê ekolê ne ku îro jî derbasdarîya …

Folklor têgehek e ku tevahiya hêmanên çandî yên civakê yên wekî kevneşopî, urf, bawerî, adet, muzîk, dans, hunerên destan û vegotina devkî îfade dike. Folklor mîraseke çandî ye ku bi kevneşopiya devkî nifş bi nifş tê veguhestin û di bîra kolektîf a civakê de cih digire. Berhemên folklorî bi ronîkirina …