Ji tecrubeyên jinan 20 pêşniyarê jiyanê

40 saliya xwe de, dema hûn li jiyana xwe dinêrin û tecrubeyên xwe bibîr tînin, dibe ku hûn ji xwe re bibêjin, “xwezîya ez di gelek kêliyan de cuda tevbigeriyama…” Heke hûn naxwazin vê poşmaniyê bijîn, dibe ku hûn bixwazin guh bidin çend şîretên jinên di 40î saliya xwe de.

Xwe hez bikin û qebûl bikin
Dema hûn xwe bi aliyên xwe yên baş û xerab qebûl dikin, hûn dikarin ji gelek biryarên xelet dûr bikevin. Gava hûn fêrî hezkirina xwe bibin, hûn ê karibin kesên din jî qebûl bikin.

Ruhê xwe dewlemend bikin
Heke hûn nizanin ji çi kêfê digirin an ji çi dilşewat in, tavilê tiştên nû biceribînin. Heta ku hûn tiştekî ku we azad û îlhamdar dike bibînin, çalakiyên cuda biceribînin.

Piştgirî bibînin
Bi pirsgirêkên xwe re bi tena serê xwe tênekoşin. Girînge ku di her qonaxa jiyana we de heval an xizmên ku piştgiriya we dikin hebin.

Dilsoz bin
Dema ku hûn bi zehmetiyan re rû bi rû dimînin, bi kenekî sexte tevnagerin ku tiştek tune ye. Rastî her gav siyaseta herî baş e. Vekirina pirsgirêkên xwe ji mirovan re we dilsoztir dike.

Ne ji bo kesên din, ji bo xwe bijîn
Bînin bîra xwe, hûn nikarin her kesî kêfxweş bikin. Bi xwe re dilsoz bin, biryarên ku we kêfxweş dikin bigirin. Hûn ê şaş bimînin ka jiyana we çiqas hêsan dibe.

Dev ji zêde tawîzan berdin
Bînin bîra xwe, tawîz dayîn tenê dema ku ji her du aliyan be tiştekî baş e. Heke hûn her tim hewcedarî û daxwazên kesên din di rêza yekem de digirin, ji xwe bipirsin: gelo ev têkilî hêjayî berdewamkirinê ye?

Zêdetir rêwîtiyê bikin
Dev ji xerckirina pereyên xwe ji bo tiştên nehewce berdin û rêwîtiyê bikin. Rêwîtî hestek azadiyê dide mirovan û fêmkirina cihêrengiya jiyanê û şêwazên jiyanê hêsan dike.

Kêmtir xeman bikin
Gava hûn fêm dikin ku, xeman tiştek bi kêr nayê, hûn ê hişê xwe ji bo qebûlkirina her tiştî amade bikin. Dema hûn dev ji xeman berdin, hûn ê bibînin ku tişt pir çêtir dibin.

Dev ji berhevdanê berdin
Li derve her tim kesên ji we çêtir, zîrektir, xweşiktir hene. Vê yekê wekî tiştekî eşkere qebûl bikin. Gava hûn dest bi berhevdana jiyana xwe bi ya kesên din dikin, tavilê bala xwe bidin tiştên xweş ên di jiyana we de.

Hêviyan ji bîr bikin
Gava hûn fêm dikin ku hûn dikarin bêyî çaverêkirina ku mirov wekî xwestina we tevbigerin xeyalan bikin, hûn ê dest bi jiyana bi têrî bijîn.

Ji bo xebatê bijîn, ne ji bo encamê
Dema hûn rêyeke kariyerê ya ku hûn dikarin heta dawiya jiyana xwe bidomînin bibînin, hûn ê têbigihîjin ku “ji bo xebatê jiyan” tê çi wateyê – yanî hezkirina hilbijartina xwe û rêzgirtina ji wê re wê we kêfxweş bike.

Pere berhev bikin
Jiyan her tim diguhere; her gav zivirînên tûj û guhertin hene. Berhevkirina pereyan ji bo rojên xirab tişta herî jîr e ku hûn dikarin bi pereyên xwe bikin.

Zêdetir bidin
Dema hûn ji bo kesên din tiştekî dikin, hûn ji bo demekê pirsgirêkên xwe ji bîr dikin. Vê yekê bêyî çaverêkirina tiştekî ji dil bikin, hûn ê bibînin ku jiyana we jî ber bi başiyê ve diçe.

Xwe û kesên din efû bikin
Jiyana xwe ya berê li paş xwe hiştin ne hêsan e; dem dixwaze. Lê azadiya ku di dawiyê de tê bidestxistin bêqîmet e.

Dev ji wextê bi kesên neyînî re berdin
Ji bo parastina xwe ji hin kesan sînor danîn, bandora wan a neyînî kêm dike û jiyana we baştir dike. Hevalên rast hilbijêrin û wextê xwe bi wan re derbas bikin.

Fêrî gotina “na” bibin
“Na” bi xwe re hevokek temam e û hewceyê ravekirinê nake. Hûn ne hewce ne ku rave bikin çima hûn ji kesekî re tiştekî red dikin. Heke hûn ji bersiva xwe bawer bin, kesên din jî dê biryara we bi hêsanî qebûl bikin.

Berî ku ji hevjînê xwe re “erê” bibêjin, baş bifikirin
Bi hestan meşîn hêsan e, lê heke hûn bawer nakin ku têkiliya we dê dirêj bidome, ji xwe bipirsin gelo ev kes ji bo we rast e an na. Dawîkirina têkiliyekê berî ku ciddî bibe gelek hêsantir e.

Ji tiştên biçûk ên jiyanê kêfê bigirin
Her ku teknolojiyê, kar û şêwazên jiyanê diguherîne, qutkirina têkiliyê û kêfkirina ji jiyanê zehmetir dibe. Lê ev bi rastî hêsan e. Zû rabin û rojhilatê temaşe bikin. Bisekinin û kulîlkan bêhn bikin. Biçin deryayê an çiyan, ji xwezayê kêfê bigirin.

Dev ji xema ramanên kesên din ên li ser we berdin
Gava hûn têdigihîjin ku ramanên kesên din ên li ser we bi rastî ne girîng in, hûn ê bibînin ku hûn dikarin motîvasyona rast hilbijêrin. Ji xwe re bin û dev ji hewldana razîkirina mirovan berdin.

Guhertinan qebûl bikin
Yekane tiştê ku hûn dikarin di jiyanê de xwe pê bawer bin guhertine. Têgihîştina ku guhertinên ji nişka ve neçar in, qebûlkirina têkoşînê hêsan dike; ev rêya amadebûna ji bo tiştên ku jiyan dê bixe pêşiya we ye.

---

Zazakî

40 serrgê xo de, wextê ke şima be jiyanê xo vênî û tecrubeyê xo yad kenî, belkî şima xo ra vajî, “kêşke mi zaf kêlîyan de cîya hereket kerdêne…” Eke şima nêwazî nê pîşmanîyan bijî, belkî şima wazî çend nasîhetanê jinên ke 40 serrgîyan de yê, bişrî.

Xo hez bike û qebul bike
Wextê ke şima xo bi hêrişî û xerabîyanê xo qebul kenî, şima do zaf biryarê şaşî ra dûrî bimanî. Wextê ke şima fêrî hezkirişê xo bibî, şima do karî kesanê bînan zî qebul bikî.

Ruhê xo dewlemend bike
Eke şima nêzanî çi ra kêf kenî yan çi ra dilşewat î, hîna nika tişto newe cerb bike. Heta ke şima tiştekî bibînî ke şima azad û îlhamdar keno, çalakîyanê cîya-cîya bicerbî.

Piştevane bibîne
Bi problemê xo bi tenê têkoşîn meke. Gringo ke jiyanê xo de her wext zerrî destegê hevalan yan xizmeyan bêro, zaf muhîmo.

Rastdar be
Wextê ke şima bi zehmetîyan re rû bi rû manî, bi kênkanê sexte hereket meke ke hîç nêbîyo. Rastdarî her tim sîyaseto herî baş o. Problemê xo eşkera kerdiş, şima zerrîtir keno.

Nê kesanê bînan ra, xo ra cî bî
Cêr xo vira bike, şima nîkarî her kesî kêfxweş bikî. Bi xo rastdar bimane, biryarê ke şima kêfxweş kenî bigîrî. Şima do şaş bimane ke jiyanê şima çiqas hêsan beno.

Tawîz dayîşê zafî ra vaz bî
Cêr xo vira bike, tawîz dayîş wextê ke du alîyan ra yo zaf xirşo. Eke şima tim hewceyî û wazeyê kesanê bînan vernî dî, xo ra pers bike: nê têkilî hêcê dewamkerdişî yo?

Zaf seyhat bike
Pulanê xo ser o tiştanê bêlazim xerckerdiş ra vaz bî û seyhat bike. Seyhatî heskerdişê azadî dano merdiman û fêmkerdişê cîyayîya jiyanî û şêwazê jiyanî hêsan keno.

Kêmî xeme bike
Wextê ke şima fêm kenî ke xemhêriş hîç fayde nêdano, şima do zihnê xo her tiştî qebul kerdişî ra amade bikî. Wextê ke şima xemhêriş ra vaz benî, şima do vînî ke tiştî zaf başîyer benî.

Berawerd kerdiş ra vaz bî
Tîya derve zerrî, tim kesê ke şima ra çêtir, zîrektir, xweşiktir estî. Nê yewê eşkera qebul bike. Wextê ke şima dest bi berawerd kerdişê jiyanê xo bi yê kesanê bînan kenî, hîna nika zerrî tiştanê xweşî yê jiyanê xo ser o vîndî bî.

Hewnîyan cêr xo vira bike
Wextê ke şima fêm kenî ke şima bêyî çaverê kerdiş ke merdimî weşê şima wazî hereket bikî, hewnîyan bîkarî, şima do dest bi jiyanê bi têrî bike.

Kariyer ra cî bî, nê saxmanê ra
Wextê ke şima rêyê kariyerî bibînî ke şima do heta peynîya jiyanê xo dewam bikî, şima do têbigî ke “kariyer ra jiyan” çi yo – yanî hezkiriş û rêz kerdişê weşê xo şima kêfxweş keno.

Pule berhev bike
Jiyan tim vurîyeno; her tim zîvîranê tîjî û vurîyayîşî estî. Pulanê rojanê xerabî ra berhev kerdiş, tişto herî zîrek o ke şima bi pulanê xo kî.

Zafî bide
Wextê ke şima kesanê bînan ra tiştekî kenî, şima problemê xo wextêk cêr xo vira kenî. Nê yewê bêyî çaverê kerdişê yewî zerrî ra bike, şima do vînî ke jiyanê şima zî başîyer beno.

Xo û kesanê bînan ef bike
Verê xo peyser ardîş nê hêsan o; wext lazim o. Labelê azadîya ke peynî de geyrena, bêqîymet a.

Wextî bi kesanê nêgatifan ser o mesafe meke
Xo parastiş ra sînor danîş, tesîrê nêgatifî yê nê kesan kêm keno û jiyanê şima başîyer keno. Hevalanê rastî weş bike û wextê xo bi nêyan ra bîyar.

Fêrî vajîşê “nê” bî
“Nê” bi xo yew cumleyo temam o û ravekî nêwazeno. Şima mecbur nîyî ke rave bikî çira şima tiştekî ra red kenî. Eke şima cevabê xo ra emîn î, kesê bînan zî biryarê şima hêsanî qebul kenî.

Verî ke şima hevalê xo ra “erê” vajî, baş bifikre
Bi hestan şîyayîş hêsan o, labelê eke şima bawer nêkenî ke têkilîya şima dirêj dewam bikero, xo ra pers bike eke nê kes şima ra yewo rast o. Têkilîya yewî peyser ardîş, verî ke ciddî bibo zaf hêsantir o.

Tiştanê qijkekanê jiyanî ra kêf bigîre
Her ke teknolojî, kar û şêwazê jiyanî vurîyeno, têkilî qut kerdîş û jiyanî ra kêf geyrayîş zehmetîyer beno. Labelê nê bi rastî hêsan o. Zû dest berzî ro û roşîvatarî temaşe bike. Bimanî û gulan bêhn bike. Şî derya yan zozanan, xweza ra kêf bigîre.

Xemê fikrê kesanê bînan ser o şima ra vaz bî
Wextê ke şima fêm kenî ke fikrê kesanê bînan ser o şima bi rastî muhîm nîyo, şima do vînî ke şima motivasyonê rastî weş kî. Xo bî û kesanê razî kerdiş ra vaz bî.

Vurîyayîşan qebul bike
Yewê tenê ke şima jiyan de emînî ra bî, vurîyayîş o. Fêm kerdîş ke vurîyayîşê hîrî nêmanenî, têkoşî qebul kerdîş hêsan keno; nê zî rêyê amadebîyayîşî yo ke tiştanê ke jiyan vernîya şima de biero.

Zelal Demircan