Tag Archives: astronomî

Di sala 1610 de ji hêla Gelîleo Galîle ve hatîye kişfkirin bi 3 dûvikên din yê Saturnêre. Ji van her 4 dûvikan dibêjin “Dûvikên Galîleo” Dûvika herî mezîn din ava 63 dûvikên Saturnê deye. Hetta ji Merkûra reben jî mezintire û di Sîstema Tavê de dûvika herî mezine. Ganîmed bi …

Terraformîng, Erdkirin, Dinyakirin an jî Şikldan… wûn çi navî lê bikin bikin belê li gorî zanyarîyê tiştekî mûmkin e. Yanî tê ser wê wate yê kû wûn erdek miri kû li jîyan nabê bikin cîhekî serast bo jîyan a mirovan. Ev jî ji nişka de çê nabê û divê merc …

Berçîs, Jûpîter an jî bi zimanekî din Erendîz navê gersterka herî mezîn ya di Sîstema Tavê de ye. Heger we ji min bi pirsîya bê ka bela navê wê çi be, bê guman min ê bi gotana “Mîro” ji ber kû mezinek bê hawe yi. Navê xwe yî Jûpîterê ji …

Tîtan heyv a herî mezîn a Keywanê ye û jî Merkûr a pepûk mezintir e. Ev dûvik di sala 1655’an de ji hêla asîman nas ên Hollendî Christiann Huygens hatiye kişfandin. Berî Huygens Galileo ji xwe çar dûvikên Jûpîterê, ên bi navê Dûvikên Galileo dihatin nasıkirin kişfandi bû. Ji ber …

Ka werîn em bi hevre Behramê nas bikin! Gerstêrka 4.an di nav Sîstema Tavê deye. Navê Behramê yên din Mars e û ji mîtolojîya Yewnanî tê. Ew nav jî yê xwedayê şer e. Gerstêrka Behramê xwedî atmospferek tenîk û nerme. Ji ber vê ye kû di bin têsîra radyasyonê deye. …

Dema ku mirovên hişmend li gerdûnê dinêre bivê nevê ders û pendê ji gerdûnê digire. Gotina girîngtirîn di vê derê de “mirovên hişmend e” ji ber vê yekê ev nivîsana ji bo kesên hişmend re têne nivîsandin. Rêkûpêka di gerdûnê de her dem mezinahiya Xwedê derdixe holê. Mirovên hişmend dema …

NASA, li derveyî Pergala Rojê gersterkeke nû ku ji gelek aliyan ve dişibe cîhanê dît. Gerstêrka nû ya 600 sala roniyê di dinyayê dûr e, ji aliyê teleskopa nêçîra gerstêrkan Kepler ve hat dîtin. Navê Kepler-22b li gerstêrkê hat kirin. Kepler ku heta roja îro ji 1000’î zêdetir gerstêrkên nû …

Sîstema Tavê ka çi dike? Hûn tû carî fikirîne kû ka ev  Tav û hemû duvikên wê wek gerstêrkan çi dikin? Gelo sitabîlin? Yanî li cîhê xwe disekinin an na? Bi rastî ev pirsana ji gellek alîyan mejî mijûl kirine. Merov bifikirê dê em karibin bi xwe ev bersivana bibînin. …

Wek ji navê wê xûyadike, teorîya “Teqîna Mezin” hebûna gerdûnê li ser teqînek 13,8 milyar sal berê ve girêdide. Em hebeki vekîn tê ser wê wateyê kû gerdûn ji teqînek di nûqteyek pir tîr û germ de derketîye holê. Di derheqê ew teorîya xerib cara yekem di sala 1920’de ji …

Ji beriya her tiştî ger ez bibêjim ku di Kurdî de lêkolîn û nivîsandina ‘erdnîgariyê pirr û pirr kêm e. Min biryar da ku bi destûra Xwedê ez ê ji vir pê de di derbarê ‘erdnîgariyê de binivisînim. Mijara me ya ewil gerdûn e. Xwedayê aleme di Qur’ana pîroz de …