Tag Archives: astronomî

Ûranus ji 3 milyar kîlometreyî zêdetir dûrî cîhanê ye. Zanyaran di encama lêkolînekê de tespît kirin bê bêhneke çawa ji vê gerstêrkê tê. Heta niha tenê Voyager 2 a NASA’yê xwe nêzî vê gerstêrkê kiriye. Ew jî Çileya sala 1986’an bû. Zanyaran lêkolîna xwe dewam kirin. Armanc ji lêkolînê ew …

Gerstêrka zaweyê (mercury) bi gelek aliyên xwe ve dişibe hîvê. Wekî hîvê atmosfera zaweyê jî nîn e û rûyê wê jî bi giranî çal in. Ji bilî van, îhtîmal heye ku di wexta welidîna zaweyê de jî wekî ya hîvê bûyerên pir tund rû dabin. Zawe ji rojê re nêziktrîn …

“Heçî dinya ava bûye;çavê gur li mihê bûye.” Gotina pêşiyan   Hemû neteweyên cihanê bi cihêwaziya xwe, bi folklora xwe ya taybet û bi reng û dengê xwe yê munferîd dihêtên nasînê.Lêbelê meriv nikare bibêje geşedanî û pêşketina çanda hemû milletan wek hev seyr kiriye; hinek qels in û qels mane …

1287 – Ji Îmran kurê Huseyn (Xuda ji wan razî be) hatiye ku birrek meriv ji Benî Temîmî hatin cem Hz. Pêxember (Silava Xudê lê be), vêca gote wan: Gelî Benî Temîm! Mizgîn ji we re. Gotin: Madem te mizgînê daye me, nexwe mal jî bide me.  Gava vê gotinê …

Mîkro Organîzmayên Behramê ! Jî hebûna însana de heta anha em li bersivekê digerin. Gelô em jî  ku hatine û em derin ku? Dema me bersiv li ser rûyê erdê ne dît me berê xwe da asîman. Her çiqas lêkolîn, texmîn û ceribandînên bê hesap hatibe kirin jî hîn me …

Pêşî divê ez bêjim, Çankîllo cîhekî kevnar û arkeolojîke li Bakurê Rojavayê Şîlîyê ye. Mabed yanî cîhekî dînîye li navenda çole hatiye avakirin ji kevîran. Diwarên wê sipî bû û bi resma û renga hatibû neqişandin lê ew medenîyat anha nemaye û ew heybeta renga jêçûye. Medenîyetek kû em di …

Albedo, bi kûrtasî teybatmendîya tiştekî an cismekî kû karibe şewqa hat ser wê bibiriqîne derve yê. Dereca albedo bi 0-1 ê tê nîşankirin. Di navbera 0-1’ê derece distînê belê tû carî tiştek nabe xwedî 0 û1 derece albedo. Ji ber kû tiştek tûneyê ku bê qusûr şewqê bibiriqîne an bi …

Jeolojîya Behramê wek zebeşekî da ber çavê me. Curiosity maşîneya me yî herî pêşketîye li ser axa Behramê  û karên dîrokî dike. Wêneyên herî baş û delalî ji tebeqeyên jeolojîya Behramê(Mars) girt û şand dinyê. Bi rastî min got qey Çiyayê Mêrdînê ne. Wêne ji Kratera Gale yê ne û …

Erê bavô ma çawa nayên dîtin. Em dibînin û gelek caran jî em nizanin û em dibêjin qey stêrk e. Heger wun nizanibin û tû agahî di derheqê dîtina gerstêrka li cem we tunebe guhê xwe vekin û gûhdar bikin… bisekine, na na loooo ev nebû, çavê xwe beq bikin …

Pluto an 134340 ji aliyê dûrbûna ji rojê ve nîvgerstêrka herî dawî ye. Yek ji exterên Roja me dihate zanîn. Van salên dawiyê gerstêrbûna wê dihate guftûgokirin. Gorî destkeftiyên astronoman ên nû Pluto ne gerstêrk lê nîvgerstêrk e Tê payîn ku navê Plutoyê ji lîsteya gerstêrkan derbikeve wekî kevir û geranokên valahiyê were binavkirin. Herçendi …