Zarokê ji hewzê an deryayê ditirse, divê em çawa bi wî/wê re tevbigerin?

Dema ku zarokek ji avê ditirse an naxwaze têkeve avê, divê em çawa nêzî wî bibin? Ev pirs gelek dêûbavan dihêle ku li rêyên rast bigerin.

Ji ber ku av ji bo hin zarokan dikare bibe cîhekî tirsnak, nêzîkbûneke bi sebir û têgihîştî pir girîng e. Li jêr hûn ê agahiyên zelal û herikbar bibînin ku dê ji we re bibin alîkar da ku hûn zarokê xwe di vê rêyê de piştgirî bikin.

Li gorî Akademiya Pediatriyê ya Amerîkî (AAP), ji bo zarokên ji 1 salî mezintir ku nîşanên amadebûna fizîkî û hestyarî nîşan didin, dersên avjeniyê têne pêşniyar kirin. Lê hin zarok ji deryayê an hewzê direvin û reaksiyonên tund nîşan didin. Di rewşên weha de, divê em çawa tevbigerin da ku ev tirs kêm bibe û zarok bi avê re rehet bibe?

Çima zarokên biçûk ji avê ditirsin?
Tirs ji avê, wekî gelek tirsên din ên zaroktiyê, tiştekî pir xwezayî ye. Ji bo zarokekî biçûk, av cîhekî nenas û tirsnak e; ew dikare xwe di nav avê de asê hîs bike, mîna ku rêyeke derketinê nîne. Ev tirs dikare ji nenasî, serpêhatiyên berê yên neyînî, an jî tenê ji wê yekê ku av ji bo wan nû ye, derkeve holê. Lê baş e ku em bizanibin rêyên gelek hene ku em dikarin zarokan hêdî hêdî bi avê re bidin naskirin û wan rehet bikin.

Çawa dikarim alîkariya zarokê xwe bikim ku tirsên wî yên ji avê bi ser bikeve?
Ya herî girîng, sebir e. Tirs ji avê normal e, lê dibe ku hûn qet tam nizanibin ka çi wê tirsê dide destpêkirin. Dibe ku zarokê we ji dengê avê, ji sarbûna wê, an jî ji hesta wê ya li ser çermê wî bitirse. Ji ber vê yekê, divê hûn nêzîkbûneke nerm û bê zorê hilbijêrin. Ger hûn zarokê xwe bi zorê biavêjin avê, ev dikare tirsê kûrtir bike û wî ji avê bêhtir dûr bixe. Di şûna wê de, bi wî re bipeyivin, bihêlin ku ew hîs bike ku tirsîna wî normal e. Mînak, ger ew dibîne ku zarokên din bi cesaretî diavêjin nav avê, dibe ku ew xwe şerm bike. Di vê rewşê de, wî teşwîq bikin, lê bêyî ku hûn wî bi zorê bikin.

Yek ji rêyên herî bi bandor ji bo kêmkirina tirsê, bikaranîna alavên guncav e.

Tiştên pî, simît an jî yelekên jiyanê dikarin ji zarokekî ku ji avê ditirse re ewlehiyê bidin. Van alavan, tew ji bo çend caran jî bên bikaranîn, dikarin baweriya wî zêde bikin û wî di nav avê de rehet bikin. Lê divê hûn hay ji xwe hebin ku ev alav ne şûna jêhatîbûna avjeniyê ne û ew tenê hestekê ewlehiyê didin. Ji ber vê yekê, çi alav li xwe bike çi neke, zarokê xwe her tim ji nêz ve bişopînin û di nav destê xwe de bihêlin.

Rêyeke din a xweş ew e ku hûn bihêlin zarokê we hêdî hêdî bi avê re têkeve têkiliyê.

Ger banyoya wî ya rojane tenê şûştineke bilez e, wextê banyoyê dirêjtir bikin. Bihêlin ku ew di kewçîkê de bi avê bilîze, rûyê xwe bi avê bişewitîne, an jî hinekî bi lingên xwe li avê bixe. Ev lîstikên biçûk dikarin wî bi avê re bidin naskirin û tirsê kêm bikin. Di vê demê de, wî pir bi cesaret bikin; mînak, bêje: “Maşallah, te çawa xweş rûyê xwe şil kir! Ez bawer im ku di dawiya havînê de tu yê avjeniyekî bêhempa bibî!” Ev gotinên erênî dê baweriya wî zêde bikin.

Kengê divê ez zarokê xwe li dersên avjeniyê tomar bikim?

Li gorî AAP, dêûbav dikarin zarokên xwe ji 1 saliyê û pê ve li dersên avjeniyê yên ji bo pitikan tomar bikin. Lê girîng e ku hûn zanibin ku dersên avjeniyê zarokan bi temamî li dijî xeniqînê naparêzin. Berî ku hûn biryarekê bidin, bi doktorê zarokan re bipeyivin. Ew dikare we di derbarê amadebûna zarokê we ya geşedanî de rêber bike, frekansa têkiliya wî bi avê re diyar bike û şîretên guncav bide we. Herwiha, AAP destnîşan dike ku dersên avjeniyê ji bo pitikên di bin 1 saliyê de ne guncav in, ji ber ku ew hîn ne amade ne.

Di encamê de, heke hûn gavên rast bavêjin û bêyî zorê zarokê xwe bi avê re rehet bikin, tirsên wî yên ji avê hêdî hêdî dê kêm bibin. Bi sebir, têgihîştî û piştgirî, hûn dikarin ji zarokê xwe re bibin alîkar ku av bibe cîhekî kêfxweş û ewle, ne cîhekî tirsnak. Bi vî awayî, hûn ê ne tenê tirsên wî bi ser bixin, lê di heman demê de hûn ê wî ji bo serpêhatiyên nû yên bi avê re jî amade bikin.

Çavkanî: Jenn Sinrich. “My Child Is Afraid of Swimming: What Parents Need to Know”. Ji vir hatiye wergirtin: https://www.whattoexpect.com/toddler/afraid-of-swimming.aspx (21.01.2020).

Mihemed Şêrîn