Di romanê de teknîka vegotinê (narrasyonê) awayê ku nivîskar çîrokê pêşkêşî xwendevanan dike ye; ew mîna lensê ye ku em bi rêya wê cîhana romanê dibînin. Ev teknîk diyar dike ka kî çîrokê dibêje, çawa tê gotin û em çiqasî nêzî hiş û hestên karakteran dibin.
-
Kesê Yekem (Ego-Vegotin)
Çîrok ji zimanê karakterekê tê gotin, bi “ez”ê. Xwendevan her tiştî ji çav û hişê wî karakterî dibîne û hîs dike. Ev teknîk samîmî û kesane ye, lê agahî bi qasî zanîna wî karakterî sînordar dimîne. Mînak: “Ez li ber çem rawestiyam û min li dûr temaşe kir.” -
Kesê Sêyem (Derveyî)
Vegêrekî ji derve çîrokê dibêje, bi “ew” an “wê” tê nivîsandin. Ev vegêr dikare her tiştî bibîne û bizanibe (omniscient), yan jî tenê li ser yek karakterî bisekine (limited). Ev rê dide wêneyekî berfireh, lê dibe ku kûrahiya hestî kêm be. Mînak: “Wê li ber çem rawesta û li dûr temaşe kir.” -
Vegotina Omnisîent (Hemdîtî)
Vegêr her tiştî dizane: hest, fikir û paşxaneya hemû karakteran, û carnan pêşerojê jî dibêje. Ev teknîk ji bo çîrokên tevlihev û pir-karakterî guncav e, lê dibe ku xwendevan hîs bike dûrî karakteran dimîne. -
Vegotina Sînordar (Limited)
Kesê sêyem e, lê vegêr tenê li ser hiş û dîtina yek karakterî disekine. Ev nêzîkbûna kesê yekem dide, lê ji derve tê gotin. Mînak: “Wî hîs kir ku çem wî bang dike, lê wî sedem nedizanî.” -
Kesê Duyem (Kêm tê Bikaranîn)
Çîrok rasterast ji xwendevan re tê gotin, bi “tu” tê nivîsandin, mîna ku xwendevan di nav çîrokê de be. Ev teknîk ne gelemperî ye, lê bandorên cuda çêdike. Mînak: “Tu li ber çemî û hîs dikî ku tiştek te digerîne.” -
Herikîna Hişê (Stream of Consciousness)
Vegotin mîna herikîna fikirên karakterekê ye, bêyî rêz û sînor, bi gelemperî tevlihev û kûr. Ev teknîk hişê karakterî bi awayekî xav nîşan dide. Mînak: “Çem, çima çem, şîn û sar, ez li ku me?” -
Vegotina Nepeywendîdar (Unreliable Narrator)
Vegêr nayê bawerkirin; dibe ku derewan bike, tiştan şaş fêm bike, an nezan be. Ev xwendevan dixe nav lêpirsînê û çîrokê balkêştir dike. Mînak: “Min çem dît, lê belkî xewn bû, kî dizane?” -
Çend Vegêr (Multiple Narrators)
Çîrok ji zimanê çend karakteran tê gotin, her yek beşekî cuda an perspektîfekê vedibêje. Ev teknîk tevliheviyê lê zêde dike û wêneyekî pir-alî dide.
Her teknîk bandorekê li ser çîrokê dike; hilbijartina wê bi armanca nivîskar û çîroka ku dixwaze bêje ve girêdayî ye.
Çandname
