Tag Archives: sernivîs

‘Êdî Kurd dîroka xwe dinivîsin’

Di Konferansa “Ziman, Wêje û Dîroka Kurdan” ya li Almatayê de ji bo nasandina pirtûka dîroknas Letîf Brûkî rûniştineke taybet hat veqetandin û li ser pirtûkê gengeşiyeke germ hat kirin. Ev pirtûk piştî hilweşîna Yekîtiya Sovyetê, yekemîn pirtûka li ser dîroka Kurdan û Kurdistanê ye ku bi zimanê Rûsî hatiye çapkirin. Dîroknas û nivîskarê pirtûka “Dîroka Kurdan” Letîf Memed Brûkî li ser naveroka xebata xwe got: “Pirtûk bi bingehîn bi sîstematîzekirina çavkaniyên kevnar, dîroknasî, etnografî, navên erdnîgarî û çanda gel ve girêdayî ye. Niha guhertoya wê ya Kurdî amade dikim. Ez hewl didim heta meha îlonê temam bikim û bidim çapê.” “Tehrîfên li ser dîroka Kurdan” Zanayên Kurd amaje dikin ku tehrîfkirin û pêşdaraziya li hemberî dîroka Kurdan tenê bi dîroknivîsên dewletên cîran ve sînordar nîne. Rûsya û Yekîtiya Sovyetê her çend wekî navendeke girîng a Kurdolojiyê tên naskirin jî lêkolerên wan jî dîroka Kurdan herî dûr bi serdema navîn ve sînordar hiştiye. “Ewladê gelê Kurd nivîsiye” Profesorê Zanîngeha Pêwendiyên Navneteweyî ya Qazaxistanê Hesenê Evdoyê Elî li ser girîngiya pirtûkê anî zimên: “Heta niha bi giranî dîroka Kurdan nûnerên gelên din nivîsîne. Lê ev pirtûk, ji aliyê ewladê gelê Kurd ve hatiye nivîsîn. Pirtûkeke ansîklopedîk e. Ez hêvîdar im ku di her mala Kurdan de ev pirtûk ji bo nifşê nû hebe.” “Bila êdî derewan nekin” Karsazê bi navê Xano Tîtal jî daxuyand ku ev pirtûk bersiveke li dijî angaştên ne rast e û got: “Miletên din li ser Kurdan çi derew kiribin, li hemberî miletê me durûtî kiribin, Birayê Letîf ev hemû tişt bi îsbat û delîlan gihandine wê astê ku em karibin ji miletên din re îsbat bikin. Bila êdî derewan nekin, dîroka me ev e.” Li Almatayê ducare hat çapkirin Pirtûka Letîf Memed Brûkî ya bi navê “Kurd-Destpêka Rêwitiya Dîrokî” sala 2025an li Rûsyayê hatibû çapkirin. Lê belê diyasporaya Kurdên Qazaxistanê heman pirtûk îsal li Almatayê li ser hesabê xwe da weşandin. Endamê birêvebiriya Komeleya Kurdên Qazaxistanê (Berbang) Mecîdê Xwedêda li ser sedema vê biryarê got: “Anîna pirtûkan a ji Rûsyayê gelekî zehmet e. Me jî di Yekîtiya Kurdên Qazaxistanê ya Berbangê de biryar da ku em li vir cara duyem, ducare çap bikin.” Pirtûka ku 40 salî hat amadekirin Letîf Brûkî li Ermenistanê ji dayîk bûye û efserê malnişîn ê Artêşa Sovyetê ye. Ew xwedî û birêvebirê malpera “www.kurdist.ru” ye ku 25 sal in tê de bi sedan gotar bi zimanê Rûsî li ser dîroka Kurd û Kurdistanê tên belavkirin. Letîf Brûkî 40 salên jiyana xwe ji bo nivîsandina vê pirtûkê terxan kiriye. Pirtûk ji 900 rûpelî zêdetir e. Rûdaw

Read More »

Tevgera Neteweyî ya 1925an, Hedîseya Pîranê û Şêx Seîd (1865-1925)

Du Rêxistinên Pêşeng û Amadekarên Tevgera Neteweyî ya Sala 1925an: Cemîyeta Tealîya Kurdistanê û Cemîyeta Serxwebûn û Rizgarîya Kurdistanê Di vî beşê de bi taybetî li ser alîyê rêxistinî (teşkîlatî) yê vê pêvajoyê rawestim. Du Rêxistinên Pêşeng û Amadekarên Tevgera Neteweyî ya Sala 1925an: Cemîyeta Tealîya Kurdistanê û Cemîyeta Serxwebûn …

Read More »

Rêwîngiyek bo wî warê dûr: Berev zaroktiyê

Ez ê îro hinekî dilê xwe ji we re vekim. Heke hûn hazir bin, kerem kin em bi hev re serdanekê li warê zarokatiya xwe bikin. Carina cih û nav zêde mihûm nîn in, heta kes û tişt jî ya muhîm; ka wî warî, wî navî, wî kesî, wî tiştî …

Read More »

Potensiyela avê 

Potensiyela avê (bi înglîzî: water potential), pîvana enerjiya serbest a avê li gor yekîneya qebareya wê.‌[1] Di riwekzaniyê de potansiyela avê, ji ber osmoz, rakêş, zexta mekanîkî û bandorên matrîksê, meyla veguhaztina avê ya ji deverek bo deverek din nîşan dide. Di warê bikaranîna hêza hîdrolî de, riwek endazyarên yeman in. Tenê …

Read More »

Yê ku Hişyariya Sê Sed Salî ya Ehmedê Xanî

Di navbera serdema Ehmedê Xanî ya ku tê de jiyaye û serdema me de zêdetirî sê sedsal derbas bûne. Lê rastiyeke neguherbar heye: Gelek berî her tiştî di zimanê xwe de dijî, piştre jî di dîrokê de. Îro siyaset bi piranî li dor desthilatdarî, hilbijartin, aborî û ewlehiyê tê gotûbêjkirin. …

Read More »

Her sibe bexşandineke nû ye

Mirov her sibeh careke din vedije û ji nû ve tê afirandin. Bi vekirina çavan re jiyaneke nû diyarî mirov tê kirin. ​Wekî ku hûn jî dizanin, xew birayê mirinê ye; yanî mirineke biçûk e. Dema mirov dikeve xewê, nizane gelo dê sibehê rabe an na. Em gelek caran dibihîzin …

Read More »

Li gorî Bediuzzaman: Hişmendiya Miletbûnê

Li gorî Seîdê Kurdî di şiyarbûna Kurdan de qonaxek girîng şiyarbûna di hişmendiya miletbûnê de ye. Seîdê Kurdî, di meqaleyeke xwe de ku tê de xîtabî Kurdan tevan dike, wiha dibêje: “Ey Gelî Kurdan! Çavên xwe vekin, sibeh hat û şiyar bin. Bila xwediyên hizrên xirab ji ciyawaziya we, ji …

Read More »

Feydeyên çend şînkayî û sebzeyan

Ev feydeyên çend şînkayî û sebzeyên ku di jiyana me ya rojane de pir girîng in, li jêr bi kurtasî hatine rêzkirin: 1. Sîr Sîr di çanda me de wekî dermanê herî mezin ê xwezayî tê qebûl kirin. Antîbiyotîka Xwezayî: Sîstema berevaniyê ya laş (bawerî) pir bihêz dike û laş …

Read More »