Di dema ducaniyê de gelek tişt hene ku divê jinên ducanî baldar bin da ku hem tenduristiya xwe û hem jî tenduristiya pitikê biparêzin.
Xwarin û vexwarin
- Xwarinên tendurist, têr proteîn, hesin, kalsiyûm, folîk asît û vîtamînan bixwin (goştê kêm rûn, masî, sebze, fêkî, şît, penîr, yogurt, dexl û tov).
- Avê zêde vexwin (rojane bi qasî 2–3 lître).
- Ji van tiştan dûr bikevin: Alkol, cixare, qehwe û çayê zêde (ji 200 mg kafeînê rojê zêdetir nebaş e), xwarinên xav an kêm pijayî (sushî, hêkê xav, goştê xav), penîrên nerm ên ne pasteurkirî, jîger (ji ber vîtamîna A ya zêde), masiyên mezin ên ku mercurya wan zêde ye (kûçikmasî, tûna mezin).
Derman û pêvek
- Tu derman (tew heta aspirin jî) bêyî şêwirmendiya doktor bikarneynin.
- Asîda folîk (400–600 mcg rojane) û hesin (ger doktor bibêje) bidomînin.
- Vakslêdanên pêwîst kontrol bikin.
Jiyana rojane
- Bi awayekî nerm werzîş bikin (meş, yoga ya ducaniyê, avjenî – ger doktor destûr bide).
- Zêde west û hilkirina tiştên giran nekin.
- Di nîvê ducaniyê de li ser piştê razêndan xirab e (li milê çepê çêtir e).
- Kincên teng kêm li xwe bikin, pêlavên rehet bikar bînin.
Tenduristî û kontrol
- Bi awayekî birêkûpêk biçin ba doktor (kontrolên mehane, ultrasound, testên xwînê).
- Nîşanên xeternak bi lez ragihînin: Xwînrijandin, êşa zik a giran, kêm tevgera pitikê, serêş û dîtina nezelal, werimîna zêde ya dest û rû, gewrikbûna zêde.
Tenduristiya derûnî
- Stresê kêm bikin, piştgiriya malbat û hevalan bigrin.
- Ger xemgînî an depresyon hebe, bi doktor an psîkolog bişêwirin.
Tiştên din
- Li ber rojê ya zêde nemînin, kremên li hember tavê yên ewle bikar bînin.
- Boyaxa porê (bi ammoniak) û kîmyewiyên xurt di ducaniya pêşîn de divê neyên bikaranîn.
- Bi baldarî ajotin bikin û her tim kembera ewlehiyê li jêrî zik girêbidin.
Ger tu ducanî yî an jî kesekî nêzîkî te ducanî ye, ya herî girîng ew e ku tu bi doktorê xwe yê jin û zayînê re bi awayekî nêzîk têkiliyê bidomînî, çimkî her ducanî cuda ye û şîretên taybet dikarin biguherin.
Dr. Yusuf Ercan
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…