Vakurê (corê) Nêribê Axanî de (Hêni/Dîyarbekir), koyê Nêribî ser o zîyara Pîr ‘Ezîzî esta. Ewta de bi nameyê Pîr ‘Ezîz (Pîr Azîz پیر عزیز) yew zat medfûn o. Şarî mîyan de bi kilmek Pîr ‘Ez zî vajîyêno.
Pîr ‘Ezîz xelîfeyê Pîr Mansurî yo. Pîr Mansûr seserra 11. de wextê dewleta Merwanîyan (dewleta Kurdan) de Hekarî ra koç kerdo ameyo Pîran. Ê çaxan hetê Gêlî de eşîra Mirdasîyan bîya. Pîr Mansûr bîyo pîlê ena eşîre. Dima ra tornê ey Pîr Bedirî Gêl û dormareyê ci de mîreyîya kurdan ronaya.
Goreyê şecereyê Pîr Mansûrî; Pîr ‘Ezîz xelîfeyanê Pîr Mansûrî ra yew bîyo. Ena şecera seserra 18ine de îstînsax bîya û şeklo peyên girewto. Şecere de vajîyêno ke “Pir Azîzî destê Şêx Mansûrî ra qedeha şerbetî şimita”. Yanî destê Pîr Mansûrî ra terîqet (rayîr) girewto. Goreyê şecera, Pîr Mansûr zî xelîfeyê Ebûl Wefayê Kurdî (1026-1107) bîyo, o zî xelîfeyê Şêx Muhammedê Şenbekî bîyo. “Şenbek” yew eşîra kurdan a.
Şenbekîyye terîqetanê tewr verênan ra ya û Wefaîyye zî dewamê ci hesibîyêna. Tesîrê Wefaîyye, Îraq, Kurdistan û Anadolî de zaf bîyo. Rayîrê tayê ocaxanê ‘elewîyanê kurdan zî reseno Ebu’l-Wefayî. Wefaîye ca bi ca karakterê elewîtî û sunîtî nawito. Ebûl Wefa, ‘Adîy b. Musafîr (şêxê Êzidîyan) , Abdulqadirê Geylânî (şêxê Qadirîyan) û Pîr Mansûr eynî zeman de ciwîyayî.
Derheqê weşîya Pîr ‘Ezîzî de çiyêk nêzanîyêno. Şarî mîyan de vajîyêno ke Pîr ‘Ezîz, yew serdar bîyo û tîya de şehîd bîyo. Tayê zî vanê yew ewlîya bîyo. Şecereya mîreyanê Gêlî ra fam beno ke Pîr Ezîz hetê Pîr Mansûrî ra seba îrşadî û îdareyî erşawîyayo mintiqaya Nêribey û wexto ke şîyo rehmet zî tîya de defin bîyo.
Bilal Zilan
(Ev nivîs ji rûpela faceboka Bilal Zilan hatiye wergirtin)
Tayê Çimeyî:
– Yunus Emre Gördük, (2014). “Eğil Emirliği’nin Kısa Tarihçesi ve Eğil Emirlerine Ait Şecere Metninin Tercümesi”, Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi (OTAM), sayı 35, s. 89-120
– Haşim Şahin (2014), “Selçuklu ve Erken Osmanlı Döneminde Vefâiyye Tarikatı”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, sayı: 70.
– Ayfer Karakaya-Stump (2015), Vefailik, Bektaşilik, Kızılbaşlık: Alevi Kaynaklarını, Tarihini ve Tarihyazımını Yeniden Düşünmek, İstanbul Bilgi Üniversitesi.
– Ayşenur Özkul (2008), Tacü’l-Arifin Ebü’l-Vefa’nın menakıbı -inceleme ve metin-, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniv. Sosyal bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri ABD.
