DERHEQÊ ZEKATÎ DE

(Kullîyatê Rîsaleyanê Nurî Ra)

… Vateyo Vîst û Pancin de, babetê pêveronayîşê medenîyet û hukmê Qurânî de, îspat û beyan bîyo ke, cuya îçtimaî yê beşerî de (heyato sosyal yê însanan de) çimeyê heme bêj bêehlaqey û heme bêj îxtîlafî, di çeku yî.

A Yewine: “Gama ke ez mird biba sewbîna kes gêst de bimro mi rê çi?”

A Dîyine: “Ti bigurîye, ez bora.”

Vilabîyayîşê rîba û terkkerdişê zekatî nê di çekuyan şidinenî û daîm kenî. Tek çareyo ke nê di nêweşîyanê îçtimaî yê gelek zirarinan tedawî keno, sey yew qaydeyo umûmî de îcrakerdişê zekatî reyra, ferzbîyayîşê zekatî û herambîyayîşê rîbayî yo.

Hem neke tena şexis û cematanê xusûsîyan de, belkî seba seadetê cuya heme new’ê beşerî de, yew rukno tewr muhîm, belkî seba dewamê cuya însanî de, yew estuna tewr muhîme, zekat o. Çunke, beşer de, xas û ‘amdi tebaqayî est î. Çîyo ke xasan ra merhamet û îhsan resneno ‘aman, û ‘aman ra hurmet û îtaet resneno xasan, zekat o. Nêgra, dîyar ra zulm û tehakkûm yeno ser ‘aman; xizanan ra kîn û îsyan vejîno zengînan. Di tebaqayê beşerî, daîm yew mucadeleyo manewî de, yew keşmekeşoîxtîlafin de manenî, Pede–pede ta ke haway Rusya sey mucadeleyê kedi û sermaye pêkewenî.

Hey ehlê kerem û wijdan! Û ehlê comerd û îhsan! Eke îhsanî (xeyrî û hesanatî, holîyî û lutfî) bi nameyê zekatî nêbî, hîrê zirarî xo est î. Gilinganbêfayde şonî. Çunke, seba ke ti namebê Homayî nêdanî, manen ti minet kenî, ti feqîrê bêçareyî binê esaretê minetî de verdanî. Hem ti duaya ey a meqbule ra meheyr manenî. Hem raşta zî semedo ke ti malê Cenabê Heqî bidî ‘evdanê Ey ti yew memuro vilakerdox û barkerdox î, ti xo wayîrê malîzen kenî, vera nîmetanê Ey nankorîye kenî.

Eke ti namebê zekatî bidî, seba ke ti namebê Cenabê Heqî danî, ti yew sewab qezenc kenî, ti nîmetan rê yew şikr nîşan danî. O merdimo muhtac seba ke mecbûr nîyo to rê vîyeyê xo çewt biko, xo to rê weş biko, şeref û heysîyetê ey nêşikîno û derheqê to de duaya ey qebul bena.

Belê, qasê zekatî, belkî hîna zafêr/ zîyade; şeklê nafîle û îhsanî de, yan zî sewbîna şeklan de dayîş la sey rîya û şohretî, sey minet û tezlîlî çîyanê zirarinan qezenckeriş ho ça? Namebê zekatî ê hewlan kerdiş, hem ferzan eda kerdiş, hem sewab, hem îxlas, hem yew duaya meqbule qezenckerdiş ho ça?

Bedîuzzeman Se’îdê Kurdî

(Behso Dîyin Yê Mektubê Vîstê Dîyinî ra)

Açarnayox: Serdar Bedirxan

Vajnameyeko Kirdkî-Tirkî

bêj: çeşit

çeku: kelime

gêst: açlık

gurîyayene: çalışma

rîba: faîz, bir anlaşmaya karşılıksız olan herhangi bir fazlalık

îcrakerdiş: Bir şeyi fiil hâline getirme, yapma, yürütme, uygulama

xam û ‘am: üst tabaka ve alt tabakadan olanlar

pede-pede: yavaş yavaş

gilingan: bazen, arasıra

zekat: İslâm dîninin beş şartından biri olarak, sâhip olunan ve belli bir miktârı aşan mal ve paranın yoksullara dağıtılması gereken kısım

tezlîl:  hor ve hakir görme, horlama, aşağılama, tahkir etme