Ziman

Roja Navneteweyî ya Zimanê Zikmakî her sal 21ê reşmehê (sibatê) tê pîrozkirin. Ev roj, di 17.11.1999 de ji aliyê UNESCOyê hat pejirandin û bi seremonîyekî hat ragihandin. Ev roj her sal li seranserê cîhanê bi çalakiyên pirrengî tê pîrozkirin. Armancên vê rojê ev in: Balkişandina ser mafê perwerdeya zimanê zikmakî. …

Parêzer û nivîskar Celal Emîn li Almanyayê ferhengeke taybet bi gotinên yasayî û îdarî ve bi her sê zimanan Kurdî – Almanî û Erebî belav kir. Celal Emîn li ser ferhenga xwe ji K24ê re got: “Di ferhengê de mirov dikare li sê beşan de bigere. Peyvên di ferhengê de …

Kurdan, ji ber avanebûna zimanê agahiyê, di van salên dawiyê de, gelek têgihên ne di cî de çêkirin û bi awayekî bolvirî û çawalêhato ew bi kar anîn. Yek ji wan têgihan, bêjara (discourse) ‘zimanê akademîk’ e. Herçî ez im, gava cara pêşîn min gotina ‘zimanê akademîk’ bihîst, pêşî wisan …

Ziman, hilgirê hafizaya çand û dîrokê ye” Zimanê her demê û her axê heye. Ev ziman kêlî bi kêlî, di nav vê dem û axê de çêdibe, ruh pê dikeve, mezin dibe û pişt re diwelide. Piştî welidandina ziman, ji aliye “dê”yek tê mezin kirin û bo pêşerojê li ser hebûnê …

Şaîr û edîbê pîlî, alimî, fîlozofî û mutefekirê ke fikrê neweyî ardê meydan, ancî pêşewayî, lîderî û qumandanê ke milet û artêşî îdare kerdê, zafê serkewtişê xwu esas deyndarê ziwanî yê. Çimkî, pêxemberî zî tede, çiyo ke merdimanê pîlan ra bala mi anceno, înan ziwan zaf pank, zaf rindek, zaf …

Beriya her tiştî rewş bi yek gotinekê gelek Xerab e! Bi tevahiyên zaravayên xwe zimanê me, çanda me û pê re gelê me tê tunekirin! Ev gelek diyar e ku, tunekirina zimanê kurdî ya ku tev zaravayên wî, dê bibe tunekirina gelê kurd jî. Konfûçyûs gotibû :” Ku hûn dixwazin …

Hêzên siyasî yên Bakûrê Kurdistanê ew bingehên ku hebûn û programên xwe li ser avakirine, bingeha paradîgmayên wan jî pêk tîne. Ew bingeh çi ne? Kurdistan welatekî parvekirî ye, hebûn û mafên wê hatiye înkar kirin. Kurd milletekî ne. Her çend heta îro nikaribin dewleta xwe ava bikin jî, di …

Di Kurmancî de her mijarek giranîyek wê he ye. Mijara zayendê, ji ber ku di her zimanî de tune ye, taybetmendîya zimanê me ya herî girîng e. Divê em vê girîngî û balkêşîya Kurmancî, rast û baş bikarbînin û her wiha di vê qadê de rêzik û qeydeyên rastnivîsa zimanê …

“Di tarîka şeva hicran çiraxek sîfet im ya Reb Ji ser heta piyan ar e, bi carek vêketim ya Reb Nema min sebr û aramek ji ber jana evîna dil Evîn behr e belê tenha di ber pêlan ketim ya Reb Ji dilber dûr ketim lewra bela ser daye can û dil Temaşa nakî ey zalim kî ez bêtaqet im ya Reb Meger pirsê li min nakî belê …

“Ziman mercê heyînê a pêşîn e. Yekbûna Kurdan jî bi yekîtiya zimanê Kurdî çê dibe. Yekîtiya zimanî bi yekîtiya tîpan dest pê dike”.   (Celadet Bedir-Xan) Kurdistan cihê avabûna gelek şaristaniyê yên herî kevnare ye. Li gor zanyarî û agahdariya arkeologan, li Kurdistana Başûr nêzîkî çiyayê Zagrosê rastî şûnewarên gundê …