Zazakî

No 7-8 serrî yo ke ez heme programanê Mehdî Mutluyî temaşe kena. Verê cu gelek radyo û televîzyonan de xebitîyayo û pêşkêşkarî kerdo. Karîyerê ey yê pêşkêşkarî xeylê ecêb dest pê kerdo. Nêyeno mi vîrî kamcî bername bi la hina behsê na mesele kerdibî. Wextê unîversîteya ey de yew kanalê …

Dersa ma ya verêne derheqê alfabeya ma de ya. Şima ke alfabe şinasna, şima asan wanenê. Eke şima asan wend, êdî şima wendişê xo ra zî weş fehm kenê. Alfabeya Kurdkî ya latînkî serra 1930 de hetê Celadet Alî Bedixanî ra Şam de amade bîya. Ekrem Cemîlpaşa û Hemzeyê Muksî …

Edebîyatê Zazakî bi berhemê Mela Ehmedê Xasî yê bi nameyê Mewludê Kirdî dest pêkeno. No berhem serra 1892î de bi herfanê erebkî ameyo nuştene û serra 1899î de çapxaneyê Lîtografyayî de ameyo çapkerdene. Mewludê ey 14 beşan û 366 beytan ra yeno pê. Ehmedê Xasî serra 1867î de Dewa Xasî …

Nuştox û Cigêrayox Roşan Lezgînî ferhengê zazakî yo ke tede 30 hezar çekuyî estê, Dîyarbekir û Çewlîg de wendoxanê ke dersê kurdkî weçînayê, înan rê bêpere vila kerd. Xebata vilakerdişê kitaban hetê Avukat û nuştoz Sidki Zîlanî ra amey ramitiş. Nuştox û Cigêrayox Roşan Lezgînî, bi xebata ke serranê dergan …

Nişka ve ra vinderte û çimî çarnayî derûdorî ra. Çi wexto ke rayîr ra ya, ça ra ameya, kamcin hetî ra şina, qet nêzanayêne. Ser o hende wext vîyartbî ke… La nika? Nika zanayêne ke ganî kam hetî ra dewam bika şêra, yan ney? Bi hewayêko bêmana fikirîyaye… Fikirîyayîşêko bêhîs, …

Gelo şima derheqê Zazakî de çi zanê? Zazakî ke yew perçeyê ziwananê kurdkî ya û parçeyêkê ziwananê Îranîya vakur-rojawayî ya, mîyanê zanyaran de tim bîya babeta cigêrayîşî ya muhîme. Zaf ziwanzanî û cigêrayoxê namdarî sey Peter Lerch (1856-57), Friedrich Müller (1864) û Albert van Le Coq (1903) xebatanê xo de …

Rojnameyo yewin o safî bi Zazakî Newepel 15 adar 2011 de Diyarbekir de dest bi weşane kerd. Heta hûmara 50. pancês rojan ra reyêk, hûmara 51. ra pey aşme ra reyêk vejîya. Hezîran 2017 de resa hûmara 100ine û weşana xwu vindarna. Rojnameyê Newepelî semedê wendoxan û nuştoxanê Zazakî sey mektebî bi; 61 cinî, 300 camêrd, nuşteyê 361 kesan …

Weqfa Mezopotamya semedê musayîşê ziwanî bi Zazakî yew kitab hadre kerdo û demêko nêzdî de do vila biko. Goreyê malûmatê ke Weqfa Mezopotamya  dayo kitab temam bîyo û demêko nêzdî de vejîyeno. Weqfa Mezopotamya va: “Seba musayîşê ziwanê xo êdî hewceyê bahaneyan nîyo!” Derheqê Kurdîzanî de Kurdîzan seba sewîyeya verêne …

Dîyarbekir şaristanêko zaf muhîm o ke Kurdistanê Bakurî de yo. Ma nê nuşteyî de derheqê Dîyarbekirî de çend malumatan bidê şima Tarix: Dîyarbekir dewrê antîk ra hetanî ewro zaf şaristnanê muhîman ra yew o Nameyê xo yê verên “Amida” bi Sumerî, Asurî, Hîtîtî, Parsî, Romayî, Bîzansî, Erebî, Selçuqî, Artukî û …

Kitabê Alî Aydin Çîçekî yo newe ”Şahê Maran û Loqman Hekîmî” Weşanxaneyê Avesta ra vejîya. Kitab de hewt estanikê Şahê Maran cagênê. Nê estanikî cîya-cîya herêman ra ameyê arêdayene û goreyê fekanê herêman ameyê nuştene. Kunyeya kitabî de wina ameyo vatene: Nê kitabî de hewt estanikê Şahê Maran cagênê. Nê …