Zanist

Pluto an 134340 ji aliyê dûrbûna ji rojê ve nîvgerstêrka herî dawî ye. Yek ji exterên Roja me dihate zanîn. Van salên dawiyê gerstêrbûna wê dihate guftûgokirin. Gorî destkeftiyên astronoman ên nû Pluto ne gerstêrk lê nîvgerstêrk e Tê payîn ku navê Plutoyê ji lîsteya gerstêrkan derbikeve wekî kevir û geranokên valahiyê were binavkirin. Herçendi …

Di van çend salên dawîn de, gelek nivîs di derheqê kurdolojiyê de çap dibin. Kurdolojî bûye navê çend kovaran û her wiha, di sernivîsên gelek pirtûkan de jî cîh digire. Bi “kurdologan” re, di derheqê destpêk, dîrok û rewşa niha ya kurdolojiyê de hevpeyvîn tên kirin. Lê mixabin, ev nivîs, …

Hin pirtûk hene, wekî şeraba bi derbasbûna demê re hêj zêdetir çêjdar dibe, wisa bandora xwe  li ser xwîneran dihêle û ji neslekê derbasî nesleke din dibe. ‘Madam Bovary’ jî yek ji wan pirtûkan e. Pirtûk ji qelema Gustave Flaubert di sala 1857an de derçûye. Ev romana Flaubert gelek deng …

Televîzyon teknolojiyek ji bo qeydkirin, şandin, di ciyeke din de pejirandin û dîsa nişan dan wêne û dengan e. Bi zimanê yewnanî: tele: dûr, vision: wêne. Bi Kurdî wêneguhêz, ango wêne diguhêze, neqil dike. Di sala 1883 de cihazek bi navê teleskopa elektrîk ji aliye Paul Nipkow hat îcad kirin, …

Nasa bi xêra xebatên xweyî hûr û bikêr hatî sîstemek tavê bi tev 7 gerstêrkên xwe kişfkir. Çend roj berê bi coşek mezin hate eşkerekirin û gelek agahî jî li ser vê sîstemê da. Navê vê sîstemê kirin Trappist-1 e û xwedî 7 gerstêrke. Ji van gerstêrkan 6 ji wan …

Destpêk Beriya ku mirov şûnwara zimanê kurdî li ser etlesa zimanên cîhanê nîşan bide, di destpêkê de divê ziman û etlesa wî bên destnîşankirin; piştre şûnwara kurdan û nexşeya belavbûna zimanê kurdî bên eşkerekirin. Di vê xebata destpêkî de, mijara gotarê li ser du beşan hatiye parevekirin: bi gelemperî “ziman” û bi …

Li ser ferheng: pîrik, tevnik, tevnepîrk, perpûr, tevnepîrk, şebeke (mec) Terîme Tor (îng:net, network) ji bo binavkirina net an jî web e. Net, peyvêk îngilîzî ye. Navê Network bi kurdî tor e. Herkes bi telefon û kompûtera xwe gredanên giştî dikare û bi vî awayî li ser tor tevlihev bibe. …

Yekitiya navneteweyî ya ji bo parastina çavkaniyên Xwezayî IUCN (International Union for Conservation of Nature), “gorîllayê rojhilatî” ku mirovokiyê herî mezin ya ji malbata prîmatan e, li lîsteya sor ya ajalên bi metirsiya tunebûnê ne, zêdekir. Ji malbata mirovokiyên herî mezin ku hejmara vê malbatê şeş e, çar heb mirovokî …

Giyandarên ku xwediyê klorofîl in, bi bikaranîna enerjiya roniyê, pêkhatiyên lebatî (organîk) tînin holê. Ji vê bûyerê re jî fotosentez tê gotin. Giyandarên ku bi vê bûyerê adan pêktînin, ji wan re organîzmayên fotosentetîk tên gotin û piraniya vê komê jî ji plankton û riwekan pêk tên. Organîzmayên fotosentetîk, bi …

Me di nivîsa pêşîde bahsa Komika Sêwîya bi dirêjayî kir. Gelo çawa tênê ditîn û em çawa karin çavdêrîyê bikin? Bi rastî ev komik, komika herî nêzî dinyê ye û bi çavan tene jî pir xweşik kare bê dîtin. Ewqasî xweşik û biriqandîye, di nava şevqên bajêr de jî tê …