Zanist

Riha; Paytexta sebir û mîstîzmê

Mekan, ne tenê ew der e ku em jiyana xwe lê derbas dikin û zikê xwe lê têr dikin e. Mekan xwedî taybetmendiyeke wisa ye ku raborî heta roja me bi xwe re anîne. Teorsîyenê Marksîst ê navdar ku doktoraya xwe li ser avahîsazî û plansaziya bajarwaniyê kiriye, mekanê bi …

Read More »

Şahesara Mezopotamyayê: Deşta Heranê

Rêjeya şaheserên Cîhanê ku ji dema antîk ta rojame û UNESCO qebûl dike yekemcar ji aliyê Heredotê ku B.Z di sedsala 5. de jiyaye vehatiye rojevê. Lê ji bo nivîskî bikeve dîrokê hê 300 sal mabû. Ev yek jî piştî 300 salî ji aliyê Antipatros ve bi berhema ‘Li ser …

Read More »

Şikefta Seholan li Mehabadê

Şikefta Seholanê dikeve 35 kîlometriya riya di navbera Mehabad-Bokanê de. Her hemû torîst û serdanker jî, eger bi dehan caran serdana Seholanê bikin dîsa jî jê têr nabin. Matmayî dibin û li derdoran dinêrin. Her sal hezaran kes serdana wê şikeftê dikin. Seholan bi Soranî tê wateya bûzê. Dîwarên wê …

Read More »

Bajarê qedîm: Kirmaşan

Kirmaşan mezintirîn bajarê Rojhilata Kurdistanê ye ku hejmara nifûsa wê nêzîkî 1milyon kesî ye û herwiha girîngtirîn bajêrê herêma navîn a rojavayê Îranê tê nasîn, Kirmaşan ji aliyê dîrokî û çandî pirr binavûdeng e û damezrandina vî bajarî vedigere sedsala 4an a zayînî. Ji wê serdemê heya êrîşaereban ya li …

Read More »

Di serdema klasîk de pirtûkên ‘Dîroka Kurdan’

Ji sedsala 9. û vir ve ji aliyê Kurdan ve di derheqê dewlet, mîrîtî û eşîran de bi Erebî, Farisî, Osmanî û Kurdî mensûr pir kêm bin jî menzûm hatine nivîsandin. Di vê nivîsê de pirtûkên di derbarê  pirtûkênserdema klasîk ‘Dîroka Kurdan’ heta sedsala 20. hatine nirxandin. Pirtûka Alimê Kurd …

Read More »

Destana Dimdim Ya Çîrokî

Destana Dimdim li ser bûyereke dîrokî hatiye avakirin. Piştî ku ev bûyer wekî destan û serhatiyeke menzûm ketî li ser zimanê dengbêj û beytbêjan, bi awayekî rewanbêj û bi hûneren edebî ve xemilandî hatiye vegotin. Herwesa di bûyeran da jî hinek zêdekirin an jî kêmkirin çêbûne. Gelek tiştên bi rêka …

Read More »

Rexne û hêza Rexneyê di wêjeyê de

Dergeh: Mijara Rexneyê, mijareke pirr fereh e, lewra dixwazim bibêjim, ko ez dê bi we re di çarçewa Rexneya toreyî, di başûrî rojavayî welatê me de, xwe bilivênim, tevî ko ew jî zor e ji ber ko ta niha ziman û toreya me li wî parçî qedexe ye û nivîskar …

Read More »

Jiyana PÎREMÊRD

Şairê Kurd î navdar PÎREMÊRD, navê wî Tewfîq e, kurê Mehmûd Axa yê kurê Hemze Axa Mesrif e. Bi navê PÎREMÊRD tê naskirin; ev nasnav jî di vegera xwe ya welêt de li xwe kiriye. Bi wêjeyê re mijûl bûye û vê nasnavê jî li xwe dike.  Bapîrê wî Hemze …

Read More »

Beşek Ji Folklora Kurdî: Çîrok

Li dinyayê û li welatê me çîrok bûne mijara gelek lêkolînan. Pirr caran çîrok, bi bêjeyên “hebû tunebû li welatekî”, “hebû tunebû carekê ji caran” dest pê dike û guhdaran dixe nava xeyalên neasayî û fantastîk, carcaran guhdaran dibe ser çiyayên di nava ‘ewran de, car caran jî guhdaran dibe …

Read More »

Çînê teleskopek şande fezayê

Çîn ji bo ku li ser tîrêjên X’ê û qulikên reş lêkolînan bike teleskopa fezayê ya ewil a welêt şand fezayê. Li gor nûçeya ajansa Şînhuayê teleskopa fezayê ji Baregeha Cîuçîenê ya ku li Çola Gobiyê ye hat şandin. Teleskopa ku giraniya wê 2 ton û nîvek e bi roketa …

Read More »