Derheqê Ezmûna LGSyê de

LGS (Sîstema Veguhestina bo Lîseyê) li Tirkiyeyê imtihaneke girîng e ku ji bo xwendekarên pola 8an tê kirin, da ku ew derbasî lîseyên cuda bibin. Li jêr çend agahiyên bingehîn hene:

1. LGS Çi Ye?
   LGS (Liselere Geçiş Sistemi) imtihaneke neteweyî ye ku ji aliyê Wezareta Perwerdeya Neteweyî ya Tirkiyeyê ve tê organîzekirin. Ev imtihan ji bo xwendekarên ku qediyayî pola 8an in tê lidarxistin, da ku ew li gorî pûanên xwe li lîseyên wekî Fen Lîsesi, Anadolu Lîsesi, Lîseya Pîşeyî an jî lîseyên din ên taybet bên qeydkirin.

2. Naveroka Îmtihanê:
   LGS ji du beşên sereke pêk tê:

   • Beşa Jimarî (Sayisal): Matematîk û Fen (fîzîk, kîmya, biyolojî).

   • Beşa Peyvî (Sozel): Tirkî, Înqilab, perwerdeya olî û zimanê biyanî (bi gelemperî Îngilîzî).

Pirs bi piranî pirbijartî ne û ji bo bersivdayîna wan jêhatîbûna analîzê û ramana rexneyî tê xwestin, ne tenê ezberkirin. 3 şaşî rastiyekê te dibe!

1. Dem û Pûan:
   Îmtihan bi gelemperî di meha Hezîranê de tê kirin. Ji bo her beşê demeke diyarkirî heye (mînak, 75 deqîqe ji bo beşa peyvî, 80 deqîqe ji bo beşa jimarî). Tevahiya pûanan 500 e, û pûana te diyar dike ka tu dikarî biçî kîjan lîseyê.

2. Cureyên Lîseyan:

   • Lîseyên Fenê: Ji bo xwendekarên ku di warê zanistî de jêhatî ne. Ev lîse pir bi prestîj in û pûanên bilind dixwazin.

   • Lîseyên Anadolu: Perwerdeyeke giştî û bi kalîte dide, bi giranî ji bo amadekariya zanîngehê.

   • Lîseyên Pîşeyî: Fokusê li ser hînkirina pîşeyan dikin, mînak elektrîk, avahîsazî an teknolojî.

   • Lîseyên Îmam-Xetîb: Perwerdeya olî û akademîk bi hev re didin.

   • Lîseyên Taybet: Hin lîse bi pera ne û dibe ku bêyî LGS jî qebûl bikin, lê piraniya wan jî pûanên LGSê dinirxînin.

3. Amadekariya Îmtihanê:

   • Xwendekar bi gelemperî bi salan ji bo LGSê amade dibin, diçin kursan an jî xwe bi xwe dixebitin.

   • Pirtûkên taybetî, ceribandinên berê û platformên online ji bo amadekariyê pir tên bikaranîn.

   • Ji ber ku pirsên LGSê bi giranî li ser şîrovekirin û analîzê ne, xwendekar divê hînî çareserkirina pirsgirêkan bibin, ne tenê ezber bikin.

4. Girîngiya LGSê:
   Pûana LGSê rêya xwendekaran ji bo lîseyên baş vedike. Lîseyeke baş jî dikare şansê te yê têketina zanîngeheke qalîte zêde bike. Lêbelê, girîng e ku xwendekar stresê nekin, ji ber ku LGS ne nîşana jêhatîbûna wan a tam e; ew tenê yek ji gavên jiyanê ye.

Dibistana Lîseyê

Lîse (an jî dibistanên lîseyê) qonaxeke perwerdeyê ye ku ji bo ciwanan pir girîng e. Di van dibistanan de, zarokên ku bi piranî di navbera 14-18 salî de ne, perwerdeyeke pir alî digirin û ji bo zanîngehê an jî pîşeyê xwe amade dikin.

Taybetiyên lîseyan ev in:

1. Perwerdeya Cihêreng: Di lîseyê de dersên cihêreng hene, wek matematîk, zanistî (fîzîk, kîmya, biyolojî), wêje, dîrok, erdnîgarî, zimanên biyanî (mîna Îngilîzî) û hwd. Ev ders ciwanan di gelek waran de zane dikin û ji wan re dibin alîkar ku qada xwe ya eleqeyê de perwerdehîyê bibînin.

2. Amadekariya Ji Bo Pêşerojê: Lîse ji bo zanîngehê an jî jiyana pîşeyî bingeheke xurt dide. Mînak, lîseyên fenî dersên wek matematîk û zanistî giran didin, lîseyên pîşeyî jî hînî pîşeyan dikin (wek elektrîk, avahîsazî). Lîseyên anadolu jî perwerdeyeke giştî didin ku ji bo zanîngehê bi kêr tê.

3. Pêşxistina Kesayetiyê: Lîse ne tenê perwerdeya akademîk, lê di heman demê de ji bo kesayetiya ciwanan jî girîng e. Di lîseyê de xwendekar fêrî xebata bi tîmê, berpirsiyariyê û biryargirtinê dibin. Çalakiyên wek klûbên sporê, muzîkê, tiyatro û hunerî jî alîkariya pêşxistina afirîneriyê dikin.

Civakîbûn: Lîse cihek e ku ciwan hevalên nû nas dikin û têkiliyên civakî yên xurt ava dikin. Ev qonax ji bo fêrbûna rêzgirtina ji cudahiyan, parvekirina fikran û têgihiştina hev girîng e. Mînak, xwendekar di lîseyê de dikarin bi çand û nêrînên cihêreng re rû bi rû bibin.

1. Rêberî û Piştevaniya Mamosteyan: Mamosteyên lîseyê ne tenê dersan didin, di heman demê de ji xwendekaran re dibin rêber. Ew alîkariya xwendekaran dikin ku armancên xwe diyar bikin û di warê akademîk an pîşeyî de biryarên rast bidin.

2. Çalakî û Tecrûbeyên Derveyî Dersê: Lîse gelek caran çalakiyên derveyî dersê, wek şahiyên dibistanê, geran, pêşbaziyên zanistî an sporê organîze dikin. Ev çalakî ji xwendekaran re dibin firsend ku jêhatîbûnên xwe yên cuda nîşan bidin û kêfê bistînin.

3. Amadekariya Ezmûnan: Di lîseyê de, nemaze di sala dawî de, xwendekar ji bo ezmûnên girîng ên wek YKS (ezmûna têketina zanîngehê) amade dibin. Ev qonax ji bo xwendekaran dibe gaveke mezin ku rêya wan a pêşerojê diyar bike.

Lîse, bi kurtî, ciwanan ji bo jiyana mezinan amade dike, hem di warê zanînê de hem jî di warê civakî û kesayetiyê de. 

Elî Canpolat