Zêdebûna xwîna edetê (menstruasyon) dikare ji gelek sedeman pêk were û divê bi baldarî were nirxandin:
Sedemên Hormonî:
Guhertinên di hormonan de, nemaze yên estrojen û progesteronê, dikare bibe sedema xwînrêjiya zêde. Ev rewş bi taybetî di van deman de derdikeve pêş:
– Di salên destpêka edetê de
– Di dema nêzîkî menopozê de
– Piştî ducanî û welidandinê
– Di dema bikaranîna dermanên hormonî
Sedemên Fizîkî:
– Kîst yan jî tûmorên di malzarokê de
– Nexweşiyên malzarokê
– Nexweşiyên tîroîdê
– Pirsgirêkên di organên zayendî de
– Nexweşiyên xwînê
– Stres û westaneke zêde
Çareserî û Pêşniyar:
– Serdana bijîşkê jinan girîng e ji bo teşxîsê
– Kontrolên rûtîn divê werin kirin
– Xwarina bi hesin û vîtamîn girîng e
– Werzîş û jiyaneke rêkûpêk alîkar e
– Dermanên ku bijîşk dinivîse divê bi rêkûpêk bên bikaranîn
Nîşaneyên ku divê lê were baldar bûn:
– Heke xwînrêjî ji 7 rojan zêdetir bajo
– Heke di navbera du edetan de xwînrêjî hebe
– Heke westaneke zêde û bêhêzî çêbibe
– Heke êşeke zêde hebe
Di van rewşan de divê bê derengî serî li bijîşk were dan. Ji ber ku xwînrêjiya zêde dikare bibe sedema kêmasiya hesinê û pirsgirêkên din ên tenduristiyê.
Her wiha girîng e ku jin:
– Qeyda edetê binivîsin
– Guherînên di laşê xwe de qeyd bikin
– Li xwarina xwe baldar bin
– Jiyaneke bêstres bijîn
Ev pirsgirêk dikare were çareserkirin bi alîkariya bijîşkên pispor û dermankirina guncaw, lê divê dereng neyê xistin.
DI KIJAN NAVBERA DE BIBE NORMAL E?
Xwîna edetê (menstruasyon) di van deman de normal tê hesibandin:
Li gorî Temen:
– Bi gelemperî di navbera 11-15 salî de dest pê dike
– Heta menopozê (bi gelemperî 45-55 salî) berdewam dike
Demên normal yên xwînrêjiyê:
– 3-7 roj normal tê qebûlkirin
– Di nav mehê de 21-35 rojan carê normal e
– Xwînrêjiya normal rojê 2-3 tamponên normal diguhêre
Rêjeya xwînê di edetê de:
– Di nav edetekê de 30-80 ml xwîn normal e
– Rojên pêşî zêdetir, paşê kêmtir dibe
– Di destpêkê de rengê xwînê tarîtir e
– Li dawiyê vedigere rengekî vebûyî
Faktoren ku bandor li normaliyê dikin:
– Temen
– Kêş û dirêjahiya laş
– Rewşa tenduristiyê
– Stres
– Xwarin û vexwarin
– Werzîş
– Bikaranîna dermanên taybet
Lê divê bê zanîn ku:
– Her jin xwedî sîkleke taybet e
– Ferqên biçûk normal in
– Guherînên nişkav divê bên kontrolkirin
– Di temenên cuda de normal dikare biguhere
Ji bo zanîna normaliyê divê:
– Qeyda edetê were girtin
– Guherînên mezin bên nîşankirin
– Kontrolên rûtîn bên kirin
– Li nîşaneyên laş were guhdarîkirin
Di van rewşan de divê bijîşk were dîtin:
– Xwînrêjiya zêdetir ji 7 rojan
– Bêhêziya zêde
– Êşa zêde
– Xwînrêjiya di navbera du edetan de
