Tag Archives: Civakî

Mîrata çandî (bi îngilîzî: Cultural Heritage) ew hemû tiştên maddî û nemaddî ne ku ji nifşên berê heta me hatine û em jî niha diparêzin û divê em wan ji bo nifşên pêşerojê re bihêlin. Mîrata çandî li du beşên sereke tê dabeşkirin: Mîrata çandî ya maddî  Ev ew tiştên …

Çêkirin û Lîstina Delemê: Li Rihayê, topaç wekî “deleme” tê binavkirin. Deleme ji hêla hunermendan ve li ser tornên piçûk di dikanên Bazara Nacar de têne çêkirin. Bi gelemperî darên gûz, gulberoj, çinar, hêrûk û sipîndarê di hilberîna wan de têne bikar anîn. Yên ku ji dara sipîndarê têne çêkirin …

Destpêk Gotinên pêşiyan (proverbs) di nav hemû çand û mirovatiyê de cihê xwe yê taybet heye. Aristoteles pênaseyek klasîk daye û gotiye ku gotinên pêşiyan “perçeyên şehrezayiya kevnar in ku ji ber xweşikiya xwe û rastiya xwe rizgar bûne” (fragments of ancient philosophy that survived due to their beauty and …

Di jiyana rojane de ji bo ku em bi civakê re xweş tevbigerin, bi awayekî baş û rêzdar li gel kesên din bin, divê em li ser hinek tiştan pir baldar bin. Guhdarîkirina bi baldarî Dema kesekî bi me re diaxive, em bi rastî guh bidinê. Telefonê li ber xwe …

Aboriya reftarî (Behavioral economics) Bikaranîna têgehên derûnî di têgihîştina biryarên aborî de. Adaptasyona civakî (Social adaptation) Pêvajoya ku mirov xwe li gorî hewcedariyên civakê û jîngehê diguncîne; bi guherîna reftarî, hestî û zanistî pêk tê. Adrenalîn (Adrenaline) Hormona stresê ya ku ji bo bersiva şer-an-rev di laş de derê tê. …

Destpêk Di sala 1952an de, Frantz Fanon di berhema xwe ya Çerm û Maskeyên Reş û Spî de nîşan da ku kolonyalîzm ne tenê saziyeke siyasî û aborî ye — ew di heman demê de mekanîzmayeke kûr a derûnî ye ku nasnameya mirovê kolonîzebûyî ji binî hildiweşîne. Ev têgihiştina kûr …

Di meha Sibata 2026an de, weşanxaneya Pall Weşanê pirtûka “Bindest Dikarin Biaxivin?” (bi werger û analîzên Sînan Gultekîn) weşand. Ev pirtûk li ser mijarên çand, ziman û wêjeya Kurdî gelek gotarên girîng ji Îngilîzî wergerandiye Kurdî û bûye sedema nîqaşeke teorîk a nû di nav rewşenbîr û xwînerên Kurd de. …

Di psîkolojiyê de, derewkirina kronîk û rehet –bi taybetî jî dema ku kes derewên xwe înkar dike û qebûl nake– wekî “derewîna patholojîk” (pathological lying) an jî “pseudologia fantastica” tê binavkirin. Ev ne tenê derewek sade ye, lê şêweyekî tevgerê ye ku kes bi awayekî adetî û bêyî sedemek eşkere …

Destpêk Hişmendî ne tenê têgeheke felsefî ye—ew di heman demê de cihê ku tê de mirov bi xwe re rû bi rû tê, cihê ku tê de trawma û bîranîn cih digirin û cihê ku tê de hebûn û xwebûna me ava dibe. Ji bo gelê kurd ku sedsalan di …

Ehmedê Xanî, Jean-Jacques Rousseau û Johann Gottfried Herder: Di Serdema Modern a Destpêkê de Li ser Azadiya Çandî, Zimanê Zikmakî û Hişyariya Neteweyî Zevîyeke Fikrî ya Hevpar. Dûmahiya sedsala 17an a ramanwerê Kurd Ehmedê Xanî (1651-1707), fîlozofê fransiz ê sedsala 18’an Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) û ramanwerê alman ê romantîk Johann …