Mîrata Çandî Çi Ye?

Mîrata çandî (bi îngilîzî: Cultural Heritage) ew hemû tiştên maddî û nemaddî ne ku ji nifşên berê heta me hatine û em jî niha diparêzin û divê em wan ji bo nifşên pêşerojê re bihêlin. Mîrata çandî li du beşên sereke tê dabeşkirin:

1. Mîrata çandî ya maddî 
   Ev ew tiştên ku dest tê dayîn û dikarin bên dîtin in:
   • Avahî, mizgeft, kele, bajarên kevnar (mîna Amêdiyê, Hewlêr, Cizîrê).
   • Tiştên arkeolojîk, peyker, kelûpelên kevnar.
   • Tiştên hunerî, destnivîs, cil û bergên kevneşopî.
   • Cihên xwezayî yên ku nirxê çandî lê heye (mîna çiyayên dîrokî, Cudî, yên pîroz an deverên dîrokî).
2. Mîrata çandî ya nemaddî 
   Ew tiştên ku nayên dest dayîn lê di jiyanê de tên jiyîn:
   • Ziman, folklor, çîrok, stran û awazên kevneşopîyê.
   • Dans, muzîk, hunerên destan (mîna xêzkirina xalî û xalîçeyan).
   • Cejn û adetên civakî (Newroz, cejnên olî, dawet û mirin).
   • Zanîna kevneşopîyê (dermanên giyayî, çandiniya kevneşopî, zanîna avhewayê).
   • Hunerên devkî û helbestên klasîk (mîna yên Melayê Cizîrî, Ehmedê Xanî).

Çima mîrata çandî girîng e?

• Ew nasnameya me ya weke gel nîşan dide.
• Dîroka me, têkoşîna me û jîna me ya berê vedibêje.
• Alîkariya me dike ku em xwe baştir fêm bikin û li hemberî windabûnê biparêzin.
• Di asta navneteweyî de, UNESCO gelek mîratên çandî yên cîhanê diparêze (mîna Newrozê ku di lîsteya mîrata nemaddî ya mirovahiyê de ye).

Selîm Kara