Dersên Rastnivîsê I 8

Şaşîyên ji romaneka bi kurmancî:

ŞAŞ: ÊDÎ JÎYANA WÊ LI BAJARÊ RAGAYÊ DI XETERÊ DA BÛ. (ARTIK RAGA ŞEHRINDE YAŞAMI TEHLIKEDEYDI.)

RAST: Êdî li bajarê Ragayê star bi sera nediket.

 

ŞAŞ: HER KU “ZAYÎN” NÊZÎK DIBÛ. (DOĞUM YAKLAŞTIKÇA)

RAST: Her ku “hemla” wê giran dibû.

RAVE: Peyva “zayîn”ê ji bo rewşa jinan nayê bikaranîn. Nivîskarî, di heman rûpelê da peyva “welidandin”ê jî bi kar anîye.

 

ŞAŞ: EW XWEDÎHIKMEKÎ FIREH IN. (ONLAR GENIŞ YETKILERE/HÜKÜMLERE SAHIP)

RAST: Hukmê wan zêde ye.

 

ŞAŞ: PIŞTÎ KU EW WÎ TÎNIN DIAVÊJIN NAVA ÊGIR ÊDÎ HEWCEDARÎYÊ NABÎNIN KU LI BENDA ENCAMÊ BISEKININ. (ONU GETIRIP ATEŞE ATTIKTAN SONRA ARTIK SONUCU BEKLEMEYI GEREKLI GÖRMÜYORLAR.)

RAST: Piştî ku ew wî tînin diavêjin nav êgir, xwe nadin bendê bê ew dê di nava êgir da çawa bişewite. Piştî ku ew wî tînin diavêjin nav êgir, xwe nadin bendê bê ew dê di nava êgir da çi bê sera.

 

ŞAŞ: EW DI CIVAKÊN TARÎ DA PIR BALÊ DIKIŞÎNE. (O KARANLIK TOPLUMLARDA ÇOK DIKKAT ÇEKÎYOR.)

RAST: Ew di civakên paşdamayî da pir balê vêdixe.

RAVE: Peyiva “tarî”yê, ji bo mirovên ku karê nebaş û bi dizî dikin tê gotin. Ji bo rewşa “nezanîyê” ev peyv nayê bikaranîn.

 

ŞAŞ: PIR BALA HÊZÊN “TARÎTÎYÊ” KIŞANDIBÛ. (KARANLIK GÜÇLERIN ÇOK DIKKATINI ÇEKMIŞTI.)

RAST: Pir bala hêzên “tarî” vêxistibû.

 

ŞAŞ: DÛDGOVA TU CIH NEMAYE KU LÊ NAGERÎYAYE, LÊ SPÎTAMA LI TU DERÊ TUNE YE. (DUDGOVA ARANMADIK YER BIRAKMAMIŞ, AMA SPITAMA HIÇBIR YERDE YOKTU.)

RAST: Tu cih nemaye ku Dûdgova lê negerîyaye, lê Spîtama ne xuya ye. Tu cî nemaye ku Dûdgova lê negerîyaye, lê pêjna Spîtamayî nehatîye.

 

ŞAŞ: GELEK PIRSÊN KU VÊ DAWÎYÊ WÊ JI MIN BIPIRSÎYANA. (BANA SONRADAN SORACAĞI BIRÇOK SORUNUN.)

RAST: Gelek pirsên ku vê dawîyê dê ji min bikirina.

 

ŞAŞ: Lİ BER DESTÊ MAMOSTEYÊ XWE BÛRZÎN KÛRÛS PERWEDE BİDÎTA. (ÖĞRETMENİ BURZİN KURUS’UN YANINDA EĞİTİM GÖRSEYDİ.)

RAST: Li ber destê mamosteyê xwe Bûrzîn Kûrûsî bixwenda. Li ber destê mamosteyê xwe Bûrzîn Kûrûsî perwerde bibûya.

 

ŞAŞ: HER TIŞT BI WÎ DEST PÊ DIBE. (HER ŞEY ONUNLA BAŞLIYOR.)

RAST: Her tişt bi wî dest pê dike. Serê her tiştî ew e.

RAVE: Di Tirkî de, ev lêker ne negerguhêz e, lê di Kurdî da gerguhêz e.

 

ŞAŞ: JI BO HEMÛ MALBATA SPÎTAMAYÎYAN WEK XETERE DIBÎNE. (BÜTÜN SPITAMA AILESI IÇIN TEHLIKE GIBI GÖRÜYOR.)

RAST: Ji bo hemî malbata Spitamayîyan talûke bû. Ji bo hemî malbata Spitamayîyan kelemê li ser rêya wan bû.

 

ŞAŞ: BÛRZÎN KÛRÛS JI CÎYÊ XWE RABÛ SER XWE, GIRANÎYA XWE DA SER GOPALÊ XWE. (BURZIN KURUS YERINDEN KALKTI, AĞIRLIĞINI BASTONA VERDI.

RAST: Bûrzîn Kûrûs ji cîyê xwe rabû ser xwe, xwe da ser gopalê. Bi xêra gopalê Bûrzîn Kûrûs ji cîyê xwe rabû ser xwe.

 

ŞAŞ: DI WÊ DEMÊ DA DEWAR DIHAT MANEYA MAL Û MILK. (O ZAMANLAR HAYVAN, MAL MÜLK ANLAMINA GELÎYORDU.)

RAST: Wê çaxê, dewarên kê hebûna mal û milkên wî hebûn. Wê çaxê, mal û milkên mirovî dewarên mirovî bûn.

 

ŞAŞ: WÊ ÊDÎ HEW TEHEMULÎ DÎTINA RÛYÊ WAN DIKIR. (O ARTIK YÜZLERINE BAKMAYA TAHAMMÜL EDEMÎYORDU.)

RAST: Wê nema dixwest li rûyê wan binêre. Wê nema li rûyê wan dinêrî. Wê tehemul nedikir li rûyê wan binêre.

 

ŞAŞ: MA WAN HINDIKÎ EW BIÇÛK KIRIBÛ Û BIÇÛK XISTIBÛ!?  (ONLAR ONU AZ MI KÜÇÜK GÖRÜP KÜÇÜK DÜŞÜRMÜŞTÜ!?)

RAST: Ma wan hindikî tahde lê kiribû û ew kêm xistibû!? Ma wan hindikî tahde lê kiribû û ew şeqiz kiribû.

 

ŞAŞ: EW DÊYA KU EZ JI ZIKÊ WÊ ÇÊBIBÛM; EW ZIKÊ KU WEK VÊ ŞIKEFTÊ EZ PÊ STRÎBÛM Û MEZIN BÛBÛM. (O KARNINDAN OLDUĞUM ANNE; BU MAĞARA GIBI SIĞINDIĞIM VE IÇINDE BÜYÜDÜĞÜM.)

Ew dêya ku ez ji zikê wê bûm; ew zikê ku wek vê şikeftê ez pê strîbûm û mezin bûbûm. Ew dêya ku ez ji wê bûm; ew zikê ku wek vê şikeftê ez pê strîbûm û mezin bûbûm.

 

ŞAŞ: BERÊ XWE JI DEVÊ ŞIKEFTÊ ZÎVIRAND. (YÖNÜNÜ MAĞARANIN AĞZINDAN ÇEVIRDI.)

RAST: Berê xwe ji devê şikeftê da cîyekî din. Berê wî ji devê şikeftê ket cîyekî din.  Berê xwe ji devê şikeftê da alî.

 

ŞAŞ: MIROV LI DINYAYÊ XWEDÎ VÎNDARÎ YE. (INSAN DÜNYADA IRADE SAHIBIDIR.)

RAST: Mirov li dinyayê xwedî vîn e. Mirov li dinyayê vîndar e.

 

ŞAŞ: SPÎTAMA PIŞTÎ VÊ RAMANA DIRÊJ… (SPITAMA UZUN DÜŞÜNCEDEN SONRA…)

RAST: Spîtama piştî ku ewqas fikirî /ramîya …

 

ŞAŞ: JI BO TENÊTÎYA XWE REHET BIKIRA AJAL, ALAV ÇI TÊKETA BER WÎ BI WAN RA DIAXIVÎ. (YALNIZLIĞINI GIDERIP RAHATLAMAK IÇIN HAYVAN, EŞYA NE GÖRDÜYSE ONLARLA KONUŞUYORDU.)

RAST: Ji bo hinekî dilê xwe pê xweş bikira, ajal, alav, rastê çi bihata ew bi wan ra diaxîvî.  Ji bo tenêtîya xwe ji bîr bikira, ajal, alav, rastê çi bihata bi wan ra diaxivî.

 

ŞAŞ: PIŞTÎ MAWEYEKÊ LÊNÊRÎNA XWE BIRÎ.  (BIR SÜRE SONRA BAKMAYI KESTI.)

RAST. Piştî wextekî li cîyekî din nêrî. Piştî wextekî berê xwe da cîyekî din. Piştî wextekî nema nêrî.

 

ŞAŞ: BAWERÎYA WÎ VALA DERNEKETIBÛ, VA YE TIŞTÊ KU JÊ BAWER KIRIBÛ RAST DERKETIBÛ. (INANDIĞI ŞEY BOŞ ÇIKMAMIŞTI, IŞTE INANDIĞI ŞEY GERÇEK ÇIKMIŞTI.

RAST: Bawerîya wî di cî da bû, va ye tiştê ku jê bawer kiribû rast derketibû.

 

ŞAŞ:  MIN BERSIVANDINA PIRSA WÎ DOMAND. (SORUSUNA CEVAP VERMEYI SÜRDÜRDÜM.)

RAST: Ez li bersiva xwe çûm. Min dewam kir.

 

ŞAŞ: MIN CEZA Û XELAT HENE, DI ENCAMÊ DA JI BO DOST Û DIJMINÊN XWE BI NAVÊ DOJEH Û BIHÛŞTÊ. (BENIM CEZA VE ÖDÜLLERIM VAR SONUÇTA DOSTUM VE DÜŞMANLARIM IÇIN CENNET VE CEHENNEM ADIYLA.)

RAST: Di dawîyê da, min ceza û xelat hene, ji bo dost û dijminên xwe, min bihuşt û dojeh hene.

 

ŞAŞ: SPÎTAMA LI SABALANÊ DI PÊVAJOYA HEŞT SALAN DA XWE BI HER AWAYÎ AVA KIRIBÛ, ÊDÎ EW HAZIR BÛ KU WÎ BI BAHOZÊN ERJENG RA YÊN KU PÊŞEROJÊ DERKETANA ŞER BIKIRA. (SPITAMA SABALAN’DA SEKIZ SENE SÜRESINCE KENDINI HER ŞEKILDE YETIŞTIRMIŞTI, ARTIK O GELECEKTE ÇIKABILECEK KORKUNÇ FIRTINALARLA SAVAŞMAYA HAZIRDI. )

RAST: Spîtama li Sabalanê di heşt salan da xwe gihandibû û dê li hemberê tofanan, li ber xwe bidaya.

 

ŞAŞ: XWÎNA CANÊ MIN QEŞA GIRT. (KANIM DONDU.)

RAST: Xwîna min cemidî. Ava sar bi ser canê min da hat. Xwîn li min miçiqî. Ez bûm kevir û mam. Mîna ku ava sar li min bikin.

 

ŞAŞ. BERÊ ANÎNE LI SER NAVÊ QURBANÊ GA SER JÊ KIRINE. (ESKIDEN GETIRIP KURBAN ADINA, ÖKÜZ KESMIŞLER.)

RAST: Berê ji bo qurbanê ga şerjê kirine. Berê ga kirine qurban.

 

ŞAŞ: HER DER TÊK ÇÛBÛ, LINGÊ XWE JI ERDÊ RAKIR Û LÊ NÊRÎ. (HER YER YIKILMIŞTI, AYAĞINI YERDEN KALDIRIP BAKTI.

RAST: Her der wêran bûbû, lingê xwe bilind kir û lê mêze kir. Her der bûbû xopan, lingê xwe rakir û lê mêze kir.

 

ŞAŞ: MA RUH Û MÊJÎYÊ MIROVÎ EWQASÎ RADIWESTE Û DITEVIZE? (INSANIN RUHU VE BEYNI BU KADAR YORULUP UYUŞUR MU? )

RAST: Ma mirov ewqasî bêaqil dibe?

RAVE: Ji bo rewşên weha peyva, “bêaqilî”yê tê bikaranîn. Hiş disekine, mêjî jî dibe ku bitevize.

 

ŞAŞ. Û WAN DIKIN QURBANA SAETEK ZEWQA XWE.(ONLARI BIR SAATLIK ZEVKLERINE KURBAN EDÎYORLAR.)

RAST: Û li ber wan nakevin û em wan dikin qurban ji xwe re. Em ji bo kêfa xwe wan dikin qurban.

RAVE. Qey wê çaxê seet hebû? ☺

 

ŞAŞ: ZEWQ Û SERXWEŞÎYEKA PIR MEZIN BI MIROVÎ RA PEYDA DIBE, LÊ HIŞÊ MIROVÎ DITEVIZÎNE. (INSANDA BÜYÜK BIR SARHOŞLUK VE ZEVK OLUŞUYOR, AMA INSANIN AKLINI UYUŞTURUYOR.)

RAST: Zewq û serxweşîyeka zêde li mirovî peyda dibe, lê aqil ji serê mirovî dibe. Zewq û serxweşîyeka zêde li mirovî peyda dibe, lê mirovî gêj dike. Zewq û serxweşîyeka zêde li mirovî peyda dibe, lê mirovî bêhiş dike. Zewq û serxweşîyeka zêde li mirovî peyda dibe, lê hişê mirovî ba dikeve.

 

ŞAŞ: JIXWE EZ JÎ DIHATIM WIR SPÎTAMA TE NEHIŞT EZ BÊJIM. (ZATEN BEN DA ORAYA GELECEKTIM SPITAMA, BIRAKMADIN KI SÖYLEYEYIM.)

RAST: Jixwe min ê jî qala wî tiştî bikira Spîtama, te nehişt ez bibêjim.

 

ŞAŞ: MAÎDYO JÎ JÊ RA PIŞTÎ WÎ QALA PÊŞKETINÊN GUND Û BAJÊR DIKIR; PIŞTÎ SPÎTAMAYÎ ÇI BÛBÛ. (MAIDYO ONA, O GITTIKTEN SONRA KÖYDEKI VE ŞEHIRDEKI GELIŞMELERDEN BAHSETTI, SPITAMA’DAN SONRA NE OLMUŞTU? )

RAST: Piştî ku Spîtama çûbû li gund û bajêr çi qewimî çi cirîya, Maîdyo jê ra qala wan dikir.

 

ŞAŞ: EW DI ROJEVA GUND, BAJÊR Û WELÊT DA SERWEXT DIKIR. (ONLARI KÖY, ŞEHIR VE ÜLKE GÜNDEMINDEN HABERDAR EDÎYORDU.)

RAST: Wî ew li ser meseleyên ku li gund û bajêr û welat qewimibûn serwext dikir.

 

ŞAŞ: BI NEBAWERÎYA LAWÊ XWE EW JI MIRINEKA MUHTEMEL RIZGAR DIKIR. (OĞLUNA INANMAMAKLA ONU MUHTEMEL BIR ÖLÜMDEN KURTARIYORDU.)

RAST: Bi bawernekirina ji lawê xwe, ew ji kuştinê xilas dikir.

 

ŞAŞ: ŞAXÊN ŞENGEBÎYAN BI BANDORA BÊ LI BA DIBÛN. (SALKIM SÖĞÜTLERIN DALLARI RÜZGARIN ETKISÎYLE SALLANIYORDU.)

RAST: Şaxên şengebîyan li ba dibûn.

 

ŞAŞ: GER TU BIXWAZÎ BI DIZÎ DIKARE TÊKILÎYA ME BIDOME. (EĞER ISTERSEN ILIŞKIMIZ GIZLICE DEVAM EDEBILIR.)

RAST: Ger tu bixwazî bila hevaltîya me bi dizî dewam bike. Ger tu bixwazî bila dostanîya me bi dizî dewam bike.

 

ŞAŞ: LÊ MIROVAN HERTIM JI DÊVLA STRANAN DEREW GOTIN. (AMA INSANLAR HER ZAMAN, ŞARKI SÖYLEMEK YERINE YALAN SÖYLEDILER.)

RAST: Lê mirov hertim ji dêvla bistrên, wan derew kirin.

 

ŞAŞ: Ji bo mijarê biguhere û hewa nexweş ji holê rabe. (Konuyu değiştirip, kötü havayı ortadan kaldırmak için.)

RAST: Ji bo berê gotinê bikeve cîyekî din û tefil dûman rabe. Ji bo qala tiştekî din bike û rê bi gotinê bixe.

 

ŞAŞ: MESELE NE KUŞTINA WÎ YE, MESELE EW E KU RAMANÊN WÎ BÊN KUŞTIN. (MESELE ONUN ÖLDÜRÜLMESI DEĞIL, MESELE ONUN DÜŞÜNCELERININ ÖLDÜRÜLMESIDIR.

RAST. Mesele ne kuştina wî ye, mesele ew e ku mirov ramanên wî pûç û betal bike.

 

ŞAŞ: TIM JÊ RA PIRSGIRÊK DERDIXIST. (ONA HER ZAMAN SORUN ÇIKARIYORDU.)

RAST: Tim jê ra dibû serêşî. Tim jê ra dibû bend û qeyd. Tim teşqele dianî pêşîya wî.

 

ŞAŞ: WÊ ÇI PÊ BÊ, EM Ê ÇI WINDA BIKIN? (NE OLACAK, NE KAYBEDECEĞIZ? )

RAST: Ew ê çi bibe, ew ê çi ji destê me here? Ma yê çi pê bê, tiştek ji kîsê me naçe.

 

ŞAŞ: BI DEST XWE JI GAVÊN RA BI MANEYA DEWAM BIKE ÎŞARET KIR. (ELÎYLE SIĞIRTMAÇA DEVAM ET ANLAMINDA IŞARET ETTI.)

RAST: Bi îşareta destan, xwest ji gavên ra bêje dewam bike. Bi destan ji gavên ra got dewam bike.

 

ŞAŞ: GAVA DÎTIBÛ KU GUHDAREK JÊ RA ÇÊBÛYE BÊTIR LI LÊXISTINA BILÛRÊ SOR BÛBÛ. (BIR DINLEYENI OLDUĞUNU GÖRDÜĞÜNDE, KAVALI ÇALMAYA DAHA BIR ISINMIŞTI.)

RAST: Gava dît ku yek guh lê dike, bêtir li bilûrê sor bû.

 

ŞAŞ: KU EZ NE DI NAVBERÊ DA BIM NAHÊLIN AV BIGIHÎJE SER WÎ. (BEN ARADA OLMASAM, ONUN NEFES BILE ALMASINA BILE IZIN VERMEZLER.

RAST: Ku ne ji min be, nahêlin av bigihîje ser wî. De ne ez bim, nahêlin av bigihîje ser wî.

 

ŞAŞ: DI RÛYÊ TE Û WÎ BIRAYÊ TE ARASTÎYÊ KONE Û QURRE DE, LAWIKÊ MIN JI MALÊ TERRIQÎ. (SENIN VE KURNAZ VE KENDINI BEĞENMIŞ KARDEŞIN ARASTI YÜZÜNDEN, OĞLUM EVDEN AYRILDI.)

RAST: Ji rûyê te û wî birayê te Arîsteyê kone û qure, lawikê min ji malê teriqî.

 

ŞAŞ: WEK MAGÛYEKÎ EV NAYÊ HESABÊ MIN. (BIR MAGU OLARAK BU BENIM HESABIMA GELMÎYOR.)

RAST: Em Magû tiştekî weha qebûl nakin. Tiştekî weha li hesabê me Magûyan nayê.

 

ŞAŞ: LÊ EZ NE PALE, HOSTE AN JÎ HESINKAREK IM Û BÊ DÎN AN JÎ KÊM DÎNDAR IM KU DERBASÎ DÎNÊ WÎ BIBIM. (BEN IŞÇI, USTA YA DA DEMIRCI DEĞILIM VE DINSIZ YA DA AZ DINDAR DEĞILIM KI ONUN DININE GEÇEYIM.)

RAST: Ez ne pale, hoste an jî hesinkarek im û bê dîn an jî qelsebawer im ku herim ser dînê wî.

 

ŞAŞ: DÊ KEÇAN, BAV BÊTIR LAWAN HÎS DIKIN. (ANNE KIZLARI, BABA DAHA ÇOK OĞULLARI HISSEDER.)

RAST: Meyla dayikan li ser keçan, meyla bavan li ser lawan e. Dilê dayika bi ser keçan ve ye, dilê bavan bi ser lawan ve ye.

 

ŞAŞ: LÊ SIBÊ RO WÊ BIBÛYA AGIREKÎ MEZIN. (AMA YARIN ÖBÜR GÜN BÜYÜK BIR ATEŞ OLACAKTI.)

RAST: Lê sibê ro dê bibûya agirekî gur û geş. Lê sibê ro dê bibûya agirekî xweş.

 

ŞAŞ: LÊ MIJARA ÇÛNA AKTABANAYÊ, AXAFTINA BI QIRÊL RA EZ JÎ LÊ FIKIRÎM. (AMA AKTABANA’YA GIDIŞ KONUSU, KRAL ILE KONUŞMA, ONLARI DÜŞÜNDÜM.

RAST: Lê mesela çûna Aktabanayê, axaftina bi qirêl ra ez jî lê fikirîm.

 

ŞAŞ: HERTIM FIKIRÎNA LI MIN, BI MIN RA HERTIM TÊKILÎYEKA GURR, MIN TÊ DERXIST KU EW DIÊŞAND. (HER ZAMAN BENI DÜŞÜNMEK, BENIMLE HER ZAMAN SIKI BIR ILIŞKI, ANLADIM KI ONU ACITIYOR.)

RAST: Hertim fikirîna li min, hevaltîyeka baş a bi min re, min tê derdixist ku ew diêşand.

 

ŞAŞ: TU DIKARÎ BI WÊ RA TÊKEVE TÊKILÎYÊ. (ONUNLA ILIŞKI KURABILIRSIN.)

RAST: Tu dikarî bi wê ra bibî heval. Tu dikarî bi wê ra bidî û bistînî.

 

ŞAŞ: TE NÊRÎNEKA MEZIN ANÎYE RAMANSAZÎYÊ. (TEORÎYE BÜYÜK BIR BAKIŞ AÇISI GETIRDIN.)

RAST: Te berê ramansazîyê fireh kirîye. Te zanîneka hêja li ramansazîyê zêde kirîye.

RAVE Gelo ji bo vê rewşê mirov dikare peyva “sazkirin”ê bi kar bîne? 

 

ŞAŞ: SPÎTAMA BI VÊ FIKRA XWE RÊBAZA DÎYAKLEKTÎKÊ AVA KIRIBÛ Û LI SER DÎYALEKTÎKA WÎ WÊ GELEK RAMAN AVA BIBÛNA Û RAMANGER BIAFIRÎYANA. (SPITAMA BU FIKRÎYLE, DÎYALEKTIK YÖNTEMI OLUŞTURMUŞTU VE ONUN DÎYALEKTIĞI BIRÇOK DÜŞÜNCEYI OLUŞTURACAK VE DÜŞÜNÜRLERI YARATACAKTI.)

RAST: Spîtamayî bi vê fikra xwe rêbaza dîyalektîkê çêkiribû û li ser dîyalektîka wî dê gelek raman bihatina pê û dê gellek ramanger derketina meydanê.

 

ŞAŞ: NIRXANDINÊN BÛRZÎN KÛRÛS PIRR BAŞ Û ERÊNÎ BÛN Û EV JI BO SPÎTAMAYÎ MORAL BÛ. (BURZIN KURUS’UN DEĞERLENDIRMELERI ÇOK IYI VE OLUMLUYDU VE BU SPITIMA IÇIN MORALDI.)

RAST: Nirxandinên Bûrzîn Kûrûsî pir baş bûn û vî tiştî mûrê Spîtamayî xweş kir, kêfa wî anî.

 

ŞAŞ: GER WÊ HINEKÎ TE REHET BIKE EZ DIKARIM BÊJIM KU EZ WEK MAMOSTEYÊ TE… (EĞER SENI BIRAZ RAHATLATACAKSA, ÖĞRETMENIN OLARAK SÖYLEYEBILIRIM KI…)

RAST: Ger ku êşa te pê sivik bibe, ger tu hinekî pê rehet bibî, ez jî dikarim bibêjim ku…

 

ŞAŞ: BERÎ KU ANGARES DEST BI BERSIVDANÊ BIKE… (ANGARES CEVAP VERMEYE BAŞLAMADAN ÖNCE.)

RAST: Berî ku Angares bersiv bide…

 

ŞAŞ: Di dewleta Medyayê da valahîyeka olî nîn e. (Medya devletinde dini boşluk yoktu.)

RAST: Li dewleta Medyayê, ji alîyê dînî va kêmanîyek tune bû. Li dewleta Medyayê hewcdarî bi dînekî nû tune bû.

 

ŞAŞ. MAGÛTÎ SAZÎYEKA “RÛNIŞTΔ YE. (MAGULUK OTURMUŞ BIR KURUMDUR.)

RAST: Magûtî sazîyeka “kevn” e. Magûtî ji berê da he ye.

 

ŞAŞ: ÇIMA JI BO TE XWE Û ARAMSAZÎYA XWE BIAVÊJE XETEREYÊ? (NÎYE SENIN IÇIN KENDINI VE HUZURUNU TEHLIKEYE ATSIN?)

RAST: Çima ji bo te hizûra xwe xirab bike, xwe bavê ber devê guran. Çima ji bo te hizûra xwe xirab bike û xwe bike talûkê.

 

ŞAŞ: JI BO KU BÊYÎ ZERAR Û XETEREYEK BIGIHÎJE MIN… (BANA ZARAR VE TEHLIKE GELMEMESI IÇIN…)

RAST: Ji bo bêyî ku zirarekê bide min û serê min bikeve belayê…

 

ŞAŞ: BAWERÎYÊN OLÎ YÊN MEDYAYÎ JÎ, DI KÛRAHÎYÊ DA PIRR GIRÊDAYÎ BAWERÎYÊN GREKÎ YE. (74)  (MEDYANIN DINI INANÇLARI, GREK INANÇLARINA DERINDEN BAĞLIDIR.)

RAST: Bawerîyên dînî yên medyayî, di eslê xwe da digihîjin bawerîyên Grekî.

 

ŞAŞ: BÛRZÎN KÛRÛS SERÊ XWE BI MANEYA “ERÊ” Û “ERÊNÎ BE” XWAR KIR. (BURZIN KURUS, BAŞINI EVET ANLAMINDA EĞDI.)

RAST: Bûrzîn Kûrûsî, serê xwe hejand û got, erê. Bûrzîn Kûrûs, serê xwe hejand û xwest bibêje erê, dibe.

 

ŞAŞ: BAVÊ WÎ RAST KET MESELÊ. (BABASI DOĞRUDAN MESELEYE GIRDI.)

RAST: Bavê wî, hema di nig da ket nava meselê. Bavê wî, hema di carekê da ket nava meselê. Bavê wî, hema di carekê da xwe li meselê qeliband.

 

ŞAŞ. DI MIJARÊN WEK ZEWACÊ DE… (EVLILIK GIBI KONULARDA…)

RAST: Di meselên wek zewacê de…

 

ŞAŞ: MAL BIÇÛK E, HETA WEK HOLIKEKÊ YE, LÊ HÛN DIKARIN WÊ PÊŞ BIXIN.  (EV KÜÇÜK, HATTA ÇARDAK GIBIDIR, AMA ONU GELIŞTIREBILIRIZ.)

RAST: Mal biçûk e, wek holikekê ye, lê hûn dikarin çend tiştan lê zêde bikin, lê hûn dikarin wê mezin bikin.

 

ŞAŞ: JIXWE MESELE JÎ JI PIRR BAŞÎYA TE DIQEWIME. (MESELE ÇOK ÎYI OLMANDAN KAYNAKLANIYOR.)

RAST: Tu pir baş î, jixwe mesele jî ev e.

 

ŞAŞ: WEK MÎNAK YEK JI WAN ARMAÎTÎ YE.  (ÖRNEĞIN, ONLARDAN BIRI ARMAITI’DIR.)

RAST: Li ser meselê, Armaîtî yek ji wan e. Mesela, yek ji wan Armaîtî ye.

 

ŞAŞ: VÊ SIBÊ NIHA HERDU LI DERVE, WAN XANÎKÊ XWE TEHMÎR DIKIR. (BU SABAH IKISI DA DIŞARDA, EVLERINI TAMIR EDÎYORLARDI.)

RAST: Vê sibê herduyan li derve qul û bexşikên xanîyên xwe digirtin. Vê sibê herduyan li derve qul û bexşikên xanîyên xwe pîne dikirin. Vê sibê herduyan li derve kiroşên xanîyê xwe digirtin. Vê sibê herduyan li derve mala xwe didûtin.

 

ŞAŞ: MECBÛR DIMÎNE KU WÊREKÎYEKÊ NÎŞAN BIDE.  (BIR CESARET ÖRNEĞI GÖSTERMEYE MECBUR KALIYOR.)

RAST: Mecbûr dîmêne ku mêranîyekê bike.

 

ŞAŞ: GOTINÊN ÇORS Û HEQARETÊN HIŞK LÊ BIKE… (ANLAMASIZ SÖZLER VE SERT HAKARETLER… )

Rast: Gotinên çors jê ra bibêje, heqaretan lê bike…

 

ŞAŞ: HINEK DAR ÇANDIBÛ Û ÊN MAYÎ XWEZAYÎ BÛN.  (BAZI AĞAÇLAR EKMIŞTI, GERI KALANLAR DOĞALDI.)

RAST: Hinek dar danîbûn, ên din ji berê da hebûn…

 

ŞAŞ. JI NIŞKÊ TIŞTEK HAT BÎRÊ, “HESP” GOT XWOWÎYÊ; “HESPEK DIKARE NAVBERA ME BAŞ BIKE. (ANIDEN AKLINA BIR ŞEY GELDI, “AT” DEDI XWOWI; “AT ARAMIZI DÜZELTEBILIR.” )

RAST: Ji nişkê ve hat bîra Xwowîyê, got “Hesp hesp! Hespek dikare me li hev bîne.”

 

ŞAŞ: XWOWÎYÊ HINEKÎ ŞERMOK BI DENGEKÎ QELS GOT… (XWOWÎ BIRAZ UTANGAÇ ZAYIF BIR SESLE DEDI… )

RAST: Xwowîyê bi şermokî û dengekî nizim got…

 

ŞAŞ: Tu min dikî astengî, tu min dikî astengîya negihîştina bawerîya wî… (98)  (Beni sorun edîyorsun, beni inancına ulaşamamada sorun edîyorsun.)

RAST: Tu min dikî sebeb, tu min dikî sebeba bawernekirina ji wî.

 

ŞAŞ: TU JÊ BAWER BIKÎ, TU JÎ TÊKEVÎ REWŞA NIHA KU EW TÊ DE.  (ONA INANIRSAN, SEN DA ONUN ŞU AN IÇINDE BULUNDUĞU DURUMA GIRERSIN.)

RAST: Tu jê bawer bikî, tu yê jî bikevî halê wî. Tu jê bawer bikî tu yê bibî wek wî.

 

ŞAŞ: JI BO SAZÎYA MAGÛTÎYÊ XETERE DIHESIBAND. (MAGULUK KURUMU IÇIN TEHLIKE SAYIYORDU.)

RAST: Ev ji bo Magûtîyê tiştekî bi talûke bû.

 

ŞAŞ: Êdî Medya jê ra nabe, Medya ji bo wî qedîyaye… (Medya artık ona olmaz, Medya onun için bitti.)

RAST: Êdî Medya jê ra nabe, tu qîmeta Medyayê li bal wî nemaye. Êdî nema dikarî li Medyayê bihewe, Medya li ber çavê wî bû tiştekî bêqîmet.

RAVE:  Însanek xwe di ber mirovî da feda bike, ji taqet bikeve dibêjin, “Te xwe ji bo min qedand.” )

 

ŞAŞ: MADEM BAVÊ WÎ ASTENGEKA HEQÎQÎ BÛ… (MADEM BABASI GERÇEK BIR SORUNDU.)

RAST: Madem bavê wî birra jî li pêşîya me asteng bû… Madem bavê wî bixwe teşqeleka mezin bû…

 

ŞAŞ: BERF BÛ, BAYÊ KU SERÇAVÊ WÎ DIBIRRÎ… (KARDI, YÜZÜNÜ KESEN RÜZGAR.)

RAST: Berf bû bayê ku li serçavê wî dixist.

 

ŞAŞ: DÛMANA KU JI SER XÊNÎ DIKIŞE DELÎL E KU XANÎ ZINDÎ YE Û GERM E… (EVIN ÜSTÜNDEN YÜKSELEN DUMAN, EVIN SICAK VE CANLI OLDUĞUNU GÖSTERÎYORDU.)

RAST: Dûyê ku ji kulekê dikişe delîl e ku xanî şên e û stara serê hinekan e.

 

ŞAŞ: JI BO QEHRA XWE BINIXUMÎNE BI HÎREHÎR DIKENÎYA… (ÖFKESINI ÖRTMEK IÇIN YÜKSEK SESLE GÜLÜYORDU.)

RAST: Ji bo qehra xwe nede der, hîrehîra wî bû.

 

ŞAŞ: AJALÊN BEJÎ Û HOV HEVDU DIKUJIN, HEV PARÇE DIKIN Û HEV DIXWIN LI GORÎ XWEZAYA XWE TEVDIGERIN… (EVCIL VE VAHŞI HAYVANLAR BIRBIRINI ÖLDÜRÜYOR, PARÇALAYIP YÎYÎYOR, DOĞALARINA GÖRE DAVRANIYOR.)

RAST: Ajalên bejî û hov hevdu dixwin, hev parçe dikin hev dixwin, li gor tebîetê xwe tev digerin, li gor xulqê xwe hereket dikin.

 

ŞAŞ: Ev raman ji serê wê diçû… (Bu düşünce aklından gidîyordu.)

RAST: Wê ev fikar ji bîr dikir.

 

ŞAŞ: DIHAT BER ŞIBAKÊ CEM MIN Û WÊ JÎ WEK MIN BÊYÎ KU TIŞTEK JI DESTÊ WÊ BÊ BI MIN RA ALÎKARÎYA NÊRINA DERVE DIKIR… (BENIM YANIMA PENCEYE DOĞRU GELIP, BENIM GIBI ELINDEN BIR ŞEY GELMEDEN, BENIMLE DIŞARIYA BAKMAYA YARDIM EDÎYORDU.)

RAST: Dihat ber şibakê cem min û wê jî wek min bêyî ku tiştek ji destê wê bê bi min ra li derve dinêrî…

 

Herweha di beşê ewil da, hinek hevokên ku gumanên mirovî ji wan hene ev in:

 

ŞAŞ: WÊ, DI SPÎTAMAYÎ DA TIŞTÊN MEZIN HÎS KIRINE… (O SPITAMA’DA BÜYÜK ŞEYLER HISSETTI.)

 

ŞAŞ: EZ KETIBÛM HEYECANÊ… (HEYECANA GIRMIŞTIM…

 

ŞAŞ: DIVÊ MIROV HIŞÊ XWE PÊŞDE BIBE… (INSAN AKLINI GELIŞTIRMELI.)

 

ŞAŞ: PÛRÛŞSAPAYÎ DESTÊ XWE BIR GUHÊ XWE GUHARÊ XWE DA ALÎ… (PÛRÛŞSAPA ELINI KULAĞINA GÖTÜRDÜ, KÖPESINI ÖBÜR YANA ÇEVIRDI.)

 

ŞAŞ: JI BER KU STATU Û BERJEWENDÎYA WAN HEDEF DIGIRE… (STATÜ VE ÇIKARLARINI HEDEF ALDIĞI IÇIN.)

 

ŞAŞ: EW LI HEMBERÎ SPÎTAMAYÎ PÊŞDARAZ BÛ… (O SPITAMAYA KARŞI ÖNYAGILI IDI.)

 

ŞAŞ: MIROV ÇIQASÎ XURT Û XWEDÎ DERFETÊN FIREH BE JÎ… (INSAN NE KADAR GÜÇLÜ VE GENIŞ IMKÂNLARA SAHIP OLSA DA.)

RAST: Mirov çiqasî xurt be û derfetên wî hebin jî… 

 

ŞAŞ: DI VIR DA MAÎDYO DEST BI GIRÎ DIKE… (BURADA, MAIDYO AĞLAMAYA BAŞLIYOR.)

RAST: Û Maîdyo digirî.

 

ŞAŞ: PIŞTÎ XEBATEKA MEZIN Û GIRAN A DEH SALAN.. (ON YILLIK BÜYÜK VE AĞIR BIR ÇALIŞMADAN SONRA.)

RAST: Piştî xebateka hêja ya deh salan.  Piştî xebateka giran ya deh salan.

 

ŞAŞ: SPÎTAMAYÎ KARÎBÛ TÊKETA TEŞQELEYÊN GIRAN… (SPITIMA BÜYÜK OLAYLARA GIREBILIRDI.)

RAST: Dibû ku serê Spîtamayî têketa belayên giran.

RAVE:  Di pirtûkê da hevok ji bo rewşa “îxtîmalê” ye, di Kurmancî da ji bo vê rewşê lêkera “bûn” û peyva “belkî”yê tê bikaranîn. Lêkera “karîn”ê îxtîmalê çênake. 

 

ŞAŞ: WÎ EZ JI XWE RA MÎNAK DIGIRTIM… (O BENI KENDINE ÖRNEK ALIYORDU.)

RAST: Wî yê ez ji xwe ra bikirima rêber.  Wî yê bidaya pey şopa min. Ew ê li dû min bihata.

 

ŞAŞ: JI BO WÎ XALEKÎ PIRR GIRÎNG BÛ… (ONUN IÇIN ÖNEMLI BIR MADDE IDI.)

RAST: Ev tişt, ji bo wî muhîm bû. Ji bo wî ev tişt pir bi qîmet bû.

 

ŞAŞ: EV MIJAR HATIBÛ GIRTIN, MIJAREKA DIN VEBIBÛ… (BU KONU KAPANMIŞTI VE BAŞKA BIR KONU AÇILMIŞTI.)

RAST: Ev mesele hal bû, li ser meseleka din xeber didan. Ev mesele hal bû, qala tiştekî din dikirin.

RAVE: Hevok, ji alîyê avanîya lêkêrê va jî li hev nakin. Yek tebat e, yek lebat e.  Ravek, li gorî awayê Tirkî hatîye lêkirin.

 

ŞAŞ: GER SIBÊRO PIRSGIRÊKEK DERKEVE… (EĞER YARIN ÖBÜR GÜN BIR SORUN ÇIKARSA.)

RAST: Ger sibêro teşqeleyek çêbibe…

 

ŞAŞ: EZ Bİ TE RA DERKETİME RÊYA MİRİNÊ… (BEN SENİNLE ÖLÜM KALIM YOLUNA ÇIKMIŞIM.)

RAST: Min ji bo te mirin daye ber çavan.

 

ŞAŞ: TIŞTEKÎ NEYÎNÎ BÎNE SERÊ MIN… (BAŞIMA OLUMSUZ BIR ŞEY GETIRIRSE.)

RAST: Tiştekî xirab bîne serê min… Tiştekî bîne serê min…

 

ŞAŞ: JI YEKÎ TENÊ HEZKIRIN BAŞ E LÊ NE BES E, JI YEKÎ TENÊ BAWERKIRIN BAŞ E.  (TEK BIR KIŞÎYI SEVMEK ÎYIDIR AMA YETMEZ, BIR KIŞÎYE TEK INANMAK ÎYIDIR.)

RAST: Mirov ji yekî tenê hez bike tiştekî baş e, lê ne bes e, ji yekî tenê bawer bike tiştekî baş e.

 

ŞAŞ: SIÛDEKA PIR MEZIN BÛ KU HERDU ÇÊLIK SAX FILITÎBÛN… (IKI YAVRUNUN SAĞ KURTULMASI BÜYÜK BIR ŞANSTI.)

RAST: Çêlik bi siûd bûn ku sax filitîbûn. Xwedê li gunehên çêlikan nêrîbû ku sax filitîbûn.

 

ŞAŞ: EV ÇARESERÎYA SAXLEM HATIBÛ GUHÊ MAÎDYO… (BU SAĞLAM ÇÖZÜM MAIDYO’NUN KULAĞINA GELMIŞTI.)

RAST: Maîdyo ev çareserîya hanê bihîstibû. Maîdyo hay ji vê çareserîyê hebû.  Ev çareya bi ber guhê Maîdyo ketibû.

 

ŞAŞ: LÊ HESAB VAJÎ DERKETIBÛ.. (AMA HESAP TERS ÇIKMIŞTI.)

RAST: Lê hesabê wan li hev derneket.  Lê hesabê wan şaş derket.

 

ŞAŞ: WELATÊ XWE KÛR KÛR BÊHN KIR… (VATANINI DERIN DERIN KOKLADI.)

RAST: Welatê xwe têr bêhn kir. Welatê xwe baş bêhn kir.

 

ŞAŞ: HÊDÎ HÊDÎ XWOWÎ Û ZAROK HAZIRÎ VÊ YEKÊ KIRIBÛN… (XWOWI VE ÇOCUKLARI YAVAŞ YAVAŞ BUNA HAZIRLAMIŞTI.)

RAST: Hêdî hêdî Xwowî û zarok hînê vê yekê kiribûn.  Hêdî hêdî Xwowî û zarok ji vê yekê ra hazir  kiribûn.

 

ŞAŞ: SPÎTAMA DI TEMENÊ ÇIL SALÎ DA BERÎ ZAYÎNA ÎSAYÎ… (SPITAMA KIRK YAŞINDA, ISA’NIN DOĞUMUNDAN ÖNCE.)

RAST: Spîtama di çil salîya xwe de, berî çêbûna Îsa… Spîtama berî zayîna Îsayî wextê çil salî bû…

 

ŞAŞ: BI MEHÎYETEKA FIREH LI BENDA SPÎTAMAYÎ BÛ… (GENIŞ BIR MAHÎYETLE SPITAMA’YI BEKLÎYORDU.)

RAST: Bi tevî heval û hogiran li benda Spîtamayî bû.

 

ŞAŞ: SPÎTAMA MIROVEKÎ XWEZAYÎ BÛ… (SPITAMA DOĞAL BIR INSANDI.)

RAST: Spîtama li çol û çîyan mezin bûbû. Spîtama ji nav dilê çol û çîyan dihat. Spîtama av û nanê wan deşt û çîyan xwaribû. Spîtamayî zilamê deşt û zozan û çîyayan bû.

 

ŞAŞ: HEY BI ÇAVÊN HEYIRÎ LI DORA XWE DINÊRE… (ŞAŞKIN GÖZLERLE ETRAFINA BAKIYOR.)

RAST: Şaş mabû û li dora xwe dinêrî. Matmayî li dora xwe dinêrî. Hey li dora dinêrî û li wan heyirî dima.

 

ŞAŞ: ACIZÎYA XWE JI SER XWE AVÊTÎYE Û NIHA GUNCAWÊ RAMANÊ YE… (YORGUNLUĞUNU ÜSTÜNDEN ATMIŞ, DÜŞÜNMEYE MÜSAITTI.)

RAST: Bêhna wî hatîye ber wî û niha êdî dikare bifikire.

 

ŞAŞ: MIROVÊN VIR NE PÊŞDARAZ BÛN… (BURANIN INSANLARI ÖNYARGILI DEĞILDI.)

RAST: Tiştên xirab, nedihat ber dilê van mirovan. Ev mirov, ne dilxerab bûn.

 

ŞAŞ: ÇI ZÊRR Û CEWHER JI DESTÊ XWE REVANDÎYE… (NE ALTIN VE MÜCEHVERLER KAÇIRMIŞ ELINDEN.)

RAST: Çi zêr û cewher ji destê wî çûne…

 

ŞAŞ: Xezeba wan nekişîne ser xwe… (Onların gazabını üzerine çekme.)

RAST: Berê xezeba wan nede xwe. Xwe, ji xezaba wan bistrîne…

 

ŞAŞ: NE PÊKAN E KU EW XERABÎYEKÊ BIKE Û BI XWE RA BIKEVE NAKOKÎYÊ.  (KÖTÜ BIR ŞEY YAPIP KENDISÎYLE ÇELIŞKÎYE GIRMESI IMKANSIZ.)

RAST: Ew ê xerabîyekê neka û bi xwe ra rast be.

Nivîskar: Mazda Pola