Otîzm û Çareserî

Otîzm, pêşveçûna mêjî ya ne normal e ku bandorê li ser ragihandin, tevger û têkiliyên civakî dike. Nîşanên otîzmê di zaroktiyê de xuya dibin û dikarin bi dereceyên cûda yên giranî hebin.

Nîşanên sereke yên otîzmê:

1. Têkiliyên civakî yên bi zehmetî: Kesên otîstîk, dibe ku ava kirina têkiliyên civakî de zehmetîyê bikşînim.
2. Ragihandina bi zehmetî: Pir kes kesên otîstîk re ragihandina devkî û ne-devkî de  zehmetiyan dikşînin.

3. Tevgerên dubare: Kesên otîstîk dibe ku tevgerên dubare nîşan bidin, wek hejandin, destan lêxistin, an jî bi rengekî din tevgerên stereotipî.

Sedemên otîzmê:

1. Genetîk: Otîzm bi gelemperî genetîk e, lê sedema wê ya rastîn hîn ne diyar e.
2. Faktorên hawirdorê: Faktorên hawirdorê, wek rûdana maddeyên kîmyewî yên di dema ducaniyê de, dibe ku rolekê bilîze.

Tedawî:

1. Tedawiya behremî (ABA): Ev tedawî li ser guherandina tevgerên nebaş û fêrkirina behremên nû disekine.
2. Tedawiya axaftinê: Ev tedawî li ser baştirkirina jêhatîbûnên ragihandinê disekine.
3. Tedawiya karkirina (OT): Ev tedawî li ser baştirkirina jêhatîbûnên rojane û serxwebûnê disekine.

Gelek kes bi otîzmê re bi tedawî û piştgirîya rast dikarin jiyanek watedar û serketî bijîn.

Selîm Damdam