Rehetiya Ku Dijminê Herî Xeternak e

Rehetiye, bi awayê ku nayê dîtin, mirov hînî rawestîna li cihê xwe dike; her ku qada konforê fireh dibe, îrade teng dibe. Mirov piraniya caran ne bi ketinê, lê bi teslîmbûna bi rehetiya xwe winda dike.

Ev gotin ne tenê felsefeyek e, lê rastiyeke jiyanê ye ku gelek caran em bi çavên xwe dibînin. Rehetî di destpêkê de wekî xelatekê tê: piştî salên têkoşînê, mirov digihîje cihê ku pere têr e, kar sabît e, malbat aram e. Lê tam di wê nuqteyê de dest pê dike xetereya herî mezin. Rehetî mîna ava şirîn a ku hêdî-hêdî jehr tê de tê rijandin e – mirov vedixwe û xweşiyê hîs dike, lê hêdî-hêdî bêhêz dibe.

Qada konforê (comfort zone) ew herêma ewle ye ku mirov tê de xwe rehet hîs dike. Lê gava ev qad fireh dibe, mirov dest bi dûrketina ji xeteran dike, ji guhertinan ditirse û îradeya xwe winda dike. Îrade mîna masûlkeyekê ye: ger neyê bikaranîn, qels dibe û di dawiyê de winda dibe. Piraniya mirov naşkên ji ber krîzeke ji nişka ve, lê ji ber ku sal bi sal teslîmî vê rehetiyê dibin û dev ji xewnên xwe berdidin.

Mînak 1: Karsazê ku dev ji xewna xwe berda

Apê min ciwan bû, karsaziyek biçûk vekiribû û gelekî serkeftî bû. Piştî çend salan, karsaziya wî mezin bû, pere ket destê wî, xaniyek mezin kirî, otomobîlek xweş. Rehetî hat. Lê xewna wî ya ciwantiyê – vekirina zincîreke mezin li welêt – qet nebû rastî. Çima? Ji ber ku “niha baş e, çi hewceyî xetereyê heye?” got û rawestiya. Îro, di 60 saliya xwe de, poşman e û dibêje: “Min ne ji ber têkçûnê, lê ji ber rehetiyê winda kir.”

Mînak 2: Xwendekarê jîr ku bû karmendê navîn

Hevalekî min yê zanîngehê yek ji baştirîn xwendekarên pola bû. Xewna wî hebû ku bibe zanistvanek navdar û li derve doktorayê bike. Lê piştî mezûnbûnê, karê bankeyê yê mûçegirtî qebûl kir ji ber ku “ewle ye û mûçe baş e.” Sal derbas bûn, mal kirî, zarok çêbûn, betlaneyên havînê dest pê kirin. Rehetî hat. Îro ew karmendekî navîn e bankê, xewna zanistê winda bûye. Ne ji ber nebûna aqil, lê ji ber teslîmbûna bi qada konforê.

Mînak 3: Werzîşvanê ku piştî serkeftinê winda bû

Gelek werzîşvanên navdar hene ku piştî bidestxistina madalyayan an peymanên mezin, di rehetiyê de dimînin. Mînak, hin boksorên navdar piştî şampiyoniyê, dev ji trenbolên giran berdidin, pereyê mezin xerc dikin û di dawiyê de kariyera xwe winda dikin. Mike Tyson di destpêka kariyera xwe de bêîrade bû, lê piştî bidestxistina mîlyonan, rehetî wî xwar û ew ket ber krîzên mezin. Ev ne tenê ji ber biryarên xerab bû, lê ji ber windakirina îradeyê ya ku rehetiyê anî.

Mînak 4: Civakên ku di dîrokê de winda bûn

Împaratoriya Romayê ya Rojavayî ne bi êrişa ji nişka ve ya barbaran ket, lê ji ber ku sal bi sal di rehetiyê de bû. Rehetiya aborî, luks, şahî û nanê belaş îradeya leşkerî û siyasî qels kir. Mirovên Romayê dev ji têkoşînê berdidan û teslîmî rehetiyê bûn. Di encamê de, ne bi “ketineke mezin”, lê bi hêdî-hêdî winda bûn.

Rehetî ne armanc e, lê ceribandineke mezin e. Yên ku serkeftî dimînin, ew in ku di rehetiyê de jî îradeya xwe diparêzin, gavên nû davêjin û ji qada konforê derdikevin. Ji bo ku em nexwin, divê em her tim bi zehmetiyan re heval bin û rehetiyê wekî xelatek demkî, ne wekî jiyana dawîn bibînin.Tu dikarî rehetiya xwe îdare bikî, an jî ewê te îdare bike. Hilbijartin ya te ye.

Elî Hamqan