Mahîyetê Însanî

(Kullîyatê Rîsaleyanê Nurî Ra)

Cenabo Heq, seba ke qudretê xoyê bêhedî û rehmetê xoyê bêpeynîy bido zanayîş, însanî de yew ‘eczo bêhed, yew feqîreya bêpeynî ronaya. Hem seba ke neqşanê nameyanê xo [yanî kaînat de xeml û xêzê bêhedê ke nameyanê ey nawnenî] bido zanayîş, însanî hende yew şekil de xelq kerdo ke, seke yew makînaya ke hem şe kena elemanê bêhedan hem lezzetanê bêhedan bigêro.

Û a makîneya însanî de se hebî aletî est î. Her yew elemê xo cîya, lezzetê xo cîya, wezîfeyê xo cîya, mukafatê xo cîya yo. Kê eşkeno vajo, alem de, ke yew însano girs hesibêno, heme esmayê îlahîyeyê ke tede asenî, him însanî de zî, ke yew alemo qij hesibîno, cîlveyê ê nameyan est î. Nînan de sey sihet û afîyet û lezzet çîyê nafinî, him senî şikrî danî vatiş, a makîna zaf hetan ra sewqî wazîfeyê xo kenî, însan zî beno sey yew palukaya şikrî. Otir zî, musîbetî, nêweşey, elemî, sewbîna arizayê çîyê heyacaninî û hereketdayoxî, sewbîna çerxanê a makîna danî coş û hereketkerdiş. Madenê ‘ecz û zeîfey û feqîrey, ke mîyanê mahîyetê însanî de yî, danî şuxulnayîş. Yew ziwan reyra ney, belkî ziwanê her yew weslî reyra, yew wazîyetê bextwaştişî, yew ardimwaştişî danî. Ti vanî qey însan, ê arizayan reyra, beno yew qelema hereketin ke cîya-cîya hezar qelemî aye mîyan de est î (beno yew qelema ke seke hezar qeleman xo mîyan de hewînena). Rîpelê heyatê xo de, yan zî lewhê mîsalî de, heyato ke Homay bellî kerdo nuseno, esmayê îlahîye rê yew îlanname virazeno û keweno şeklê yew qesîdaya manzûmeyin yê Subhanî, wazîfeyê xoyê fitratî ano ca. (Xatîmeyê Lem’aya Dîyini)

 

Bedîuzzeman Se’îdê Nursî

Açarnayox: Serdar Bedirxan

 

Vajnameyeko Kirdkî-Tirkî

mahîyet: Bir şeyin ne olduğunu belirleyen asıl unsur, nitelik

bêhed  : sınırsız

bêpeynî: sonsuz

esmayê îlahîye: Allahın isimleri

cîlve    : görüntü, yansıma

paluka: fabrika

wesl     : 1-organ, uzuv, 2-üye

bextwaştiş: iltica, sığınma

lewhê mîsalî: maddî âlemdeki olayların ve varlıkların üzerinde yansıdığı mânevî levha

îlanname: duyuru

qesîdaya manzûmeyin yê Subhanî: bütün noksanlıklardan uzak olan Allah’ın hassas ölçülerle düzenli bir şekilde yazdığı kaside

xatîme: sonuç, son söz

lem’a   : parıltı, parlaklık