Zanist

Rewşa Zimanê Kurdî (1900-2016)

Ev grafîk rewşa zimanê Kurdî – Asîmîlasyona pergala dewleta tirk ya ji dîroka salên 1900 ê ve ji çavkanî û lêkolînên Kurdistanê ve hatiye amade kirin… Zimanê Kurdî bi zaravayên Dimilî(Zazakî) – Kurmancî li gundan çêtir xwe parastiye… Ji bo xebat û lêkolînên berfireh xêra xwe, çavkanîyên di destê we …

Read More »

Teqîna herî mezin ya stêrkan di gerdûnê da

Sitêrnasan destnîşan kir ku supernovaya (birîqestêrk) herî mezin ya ku heta nuha hatiye tesbîtkirin teqiyaye. Li gorî nûçeyeke BBCyê, Profesor Christopher Kochanekê mamostayê Zanîngeha Ohio State ya DYAyê, aniye ziman, teqîna supernovaya ku navê ASASSN-15lh lê hatiye kirin, 570 milyar qatî ji deqa rojê zêdetir biriqiye û şewq vedaye. Kochanek …

Read More »

Damezirandina yekemîn radyoya Kurdî

Yekemin radyoya kurdî Radyoya Bexdayê di 29ê Rêbendana sala 1939an li Bexdayê her roj dane esrê dema ewil 15 deqiqayan bi Kurdî dest bi weşanê kir. Dema weşanê di demên ewil de roje 15 deqe bi Kurdî bû, pişre dema weşanê hate zêdekirin. Di sala 1946an bi Kurdî 2 saet …

Read More »

Cizreli Bilim Adamı El-Ciziri’nin Buluşları

Yaşadığı 13. yüzyılda, İslam dünyasındaki mekanik uygulamaların, özellikle hidrolik alanında  eriştiği yüksek düzeyi anlattığı “El-Camibeyne’l-İlm ve Amelü’n Nafi fi sanati’l-hiyal” adlı yapıtlarıyla tanınan Kürt bilim adamı, Kürtler’in yetiştirdiği dünyaca ünlü mühendis, fizikci, fen-teknik adamı İsmail Bin Rezzaz El-Ciziri, 12. yüzyıl sonlarında Cizre’de dünyaya geldi.   Kendisi, Botan aşiretinin bir mensubu …

Read More »

Gelo Enerjiya Ceyrenê Bê Qablo Kane Were Ragihandin?

Gelo Enerjiya Ceyrenê Bê Qablo Kane Were Ragihandin? Peyikên ku aliyê mirov de hatin çêkirin, kanin enerjiya tavê ya ku aliyê birahî de nehatiye sînorkirin, karbînin. Lê ku me kanibûya ew enerjiya tavê hemû bigirta û ragihande cîhanê wê çawa bibûya. Zanyarên Japon li ser ragihandina enerjiya bê qablo nûvedaneke …

Read More »

Gelo Enerjiya Solarê Çiye?

Enerjîya solarp cinsekî enerjiyê ya ku kane xwe nûjen bike û bikaranîna hûcreyê fotowaltaîk yên ku çirûskên tavê digire û werdigerîne enerjîya cêranê ye. Sîstemên ceyraniya solarî li cihanê de aliyên dewletên pêşve çûyî ve zêdetir tê bikaranîn; ji bo malan, ji bo sîstemên tenduristîyê, ji bo sîstemê ewlehiyê û …

Read More »

Yekem Firîna Balafira Solar Impulse (Vîdeo)

Balafira Solar Impulse ku bi enerjiya rojê kar dike di yekem firîna xwe de ji Swîsre yê bo bakurê Afrîka yê difire. Solar Impulse di firîna xwe ya 2500 kîlometrî de li welatê Spanyayê tê xwarê da ku pîlotê balafirê bihê guhertin.  Bo peyda kirina enerjiya pêdivî di motora balafirê …

Read More »

Teniktirîn Demjimêr di Cîhanê de! (Video)

Demjimêrek ku stûratiya wê ji milîmekê kêmtir be! ev tişte rast e, û pêşangeha CES 2013ê de hate aşkera kirin. ev demjimêr ji layê Central Standard Timing hatiye pêşkeş kirin û dibê teniktirîn demjimêr di cîhanê de û ji stainless steel hatiye çêkirin. Ev demjimêre di 10 xulekan de dihate …

Read More »