Tag Archives: xanî

✍️Aram Mahir Taha Ehmedê Xanî, nîşan dide ku edebiyat û cîhana fikrê ya Rojhilat û Rojava li ser heman kevneşopiyê ava bûne; ew bi rastî jî ramanmendekî bêhempa ye. Xanî, ku felsefeyên Yewnanê yên kevn ên wekî Hipokrat, Platon û Aristo bi başî lêkolîn kirine, di rêçeyek dirêj de bi …

Analîza Berawirdî û Teorîk a Ehmedê Xanî û Publius Vergilius Maro “T. S. Eliot ji bo Publius Vergilius Maro dibêje: “Ew klasîka yekane ya hemû Ewropayê ye” û wisa zêde dike ku “eger çandek hemû berhevkirina xwe di nav xwe de bigire, tenê wê demê dikare bibe klasîk; û klasîka …

Kurte Ev gotar edebiyata Kurdî ya li Qafqasyayê pêk hatiye, bi rêya cureyên folklor, helbest û romanê, wekî pêvajoyek guherînê ya dîrokî û edebî lêkolîn dike. Di çarçoveya dawiya sedsala 19’an û serdema Sovyetê de, veguheztina çanda devkî ya Kurdî bo edebiyata nivîskî û pêkhatina cureyên edebî yên modern tê …

Ehmedê Xanî ku di sala 1695an de Mem û Zîn qedand, tenê destana evînekê ne nivîsand; ew di heman demê de krîza herî bingehîn a siyasî ya civaka Kurd di forma yekem a sistematîk de analîz kir. Xanî dema ku trajedîya evîna Mem û Zînê vedibêje, rastî paradoksekê tomar dike …

Ehmedê Xanî, Jean-Jacques Rousseau û Johann Gottfried Herder: Di Serdema Modern a Destpêkê de Li ser Azadiya Çandî, Zimanê Zikmakî û Hişyariya Neteweyî Zevîyeke Fikrî ya Hevpar. Dûmahiya sedsala 17an a ramanwerê Kurd Ehmedê Xanî (1651-1707), fîlozofê fransiz ê sedsala 18’an Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) û ramanwerê alman ê romantîk Johann …

Rewşa gelek xebatkarên qada wêjeya kurdî dişibihe Qudsa Şerîf, hinek li ber Dîwarê Girînê ne û hinek jî li ber Mizgefta Eqsayê ne; lê her du beş jî parsek in û parsên wan naşibihine hev. Yên ku li ber Mizgefta Eqsayê ne, tasekê datînin û dest bi dua-dirozgeyan dikin. Heke …

Di sedsala 17an de, helbestvan û zanayê Kurd ê mezin Ehmedê Xanî li ser mijara hizr û ramanên neteweyî sekinî û bi tundî nebûna yekîtî û tifaqê di nav miletê Kurd de şermezar kir.   Xanî ev nakokî û bêtifaqî ku ji wê çaxê ve di nav Kurdan de hebûn, …