1655 yılında Bitlis, Van, Diyarbekir ve Mardin mıntıkaları da dahil olmak üzere, çok geniş bir coğrafyayı gezen Osmanlı’nın ünlü seyyahı Evliya Çelebi, görüp yaşadıklarını Seyahatname adlı eserinde toplamıştır. Bu çok kapsamlı eserinde Bitlis ve Hakkâri Kürd Hükümetlerinden de bahsetmiştir. Seyyah Kürdler için ‘Abbasioğulları soyundan’ tanımlamasını kullanmıştır. Oradaki o adlandırma ile kastedilenler Eyyubilerdir. ‘Al-i Abbasiyan’, yani …
Read More »1914 Bitlis Kürd Ayaklanması- 2
Mele Selim, hareket başlamadan önce 1913’ten itibaren bölgedeki nüfuslu Kürd din adamları, aşiret reisleri ve Ermeni temsilcilerinden şahsiyetleri ziyaret ederek harekete destek vermelerini talebinde bulunur. Bu amaçla görüştüğü şahsiyetlerden bir de, o dönem Van’da bulunan Mele Saîdê Kurdî’dir. Saîdê Kurdî, kendisine aynı zamanda ders vermiş olan Mele Selim’in bizatihi şahsına yönelik gönderdiği harekete katılım çağrısına …
Read More »Dil Ölümü – Kültürel Erozyon
“Benim kültürümün ve dilimin yaşayamaya hakkı vardır ve hiç kimsenin bunu görmezden gelmeye yetkisi yoktur. Benim dilimin insan tarafından artık konuşulmayacağını düşündüğümde; kendi ölümümü düşünmekten bile daha derin olan soğuk bir ürpertiyle baştan aşağıya sarsılırım, çünkü bu benim soyumun toplu ölümü demektir” (İskoç yazar James Kelman’ın 1994 senesinde bir ödül töreninde yapmış olduğu konuşmadan) Giriş …
Read More »MISIR’DAKİ ARKEOLOJİK KAZILARDA BULUNAN KÜRD TİPLEMESİ TERAKOTASI
Yaptığım arşiv taraması çalışmalarım sırasında çok ilginç ve bir o kadar da gizemli kaynaklarla karşılaşıyorum. Özelde kadim Bitlis’e, genelde de Kürdlere dair arşiv çalışmaları yapmaktayım. Bu başlıklar çerçevesinde matbu hale getirdiğim birkaç kitap çalışmam ve de onlarca makalem bulunmakta. Bir o kadar da canlı yayın ve söyleşiye de katıldığımı, beni takip eden kıymetli tarih meraklıları …
Read More »Said -Kürtlüğün Kayıp Risalesi-
Said-i Nursi Kürt kimliğini “iyi niyetli ihmal” kategorisinde taşımamış ve Osmanlıdan cumhuriyete farklı iktidarların baskısı altında, milleti adına sefirlik görevi üstlenmiştir. Ancak Nursi’nin çok bilinen biyografileri, onun bu yönünü hak ettiği biçimde ortaya koymamıştır. Bu durum kimi zaman başkalarının O’nu gizlemesi, kimi zaman da O’nun kendini siyaseten gizlemesinden kaynaklanmıştır. Her iki sebeple de Nursi’nin Kürtlüğü …
Read More »AHLAT’I YÖNETEN ”SÖKMENOĞULLARI” KÜRT MÜYDÜ?
Daha Türkler gelmeden önce Azerbaycan’da, Kürdistan’da, Ermenistan ve Gürcistan’ın doğu ve güney bölümlerinde Rewadi, Merwani ve Şeddadi Kürt devletleri egemenlerdi. Daha Türkler gelmeden önce Azerbaycan’da, Kürdistan’da, Ermenistan ve Gürcistan’ın doğu ve güney bölümlerinde Rewadi, Merwani ve Şeddadi Kürt devletleri egemenlerdi. Van Gölü’nün kuzeybatı yakasındaki Xelat (Axlat/Xlat/Ahlat) Kalesi’nden başlayarak kuzeye, batıya ve güney batıya …
Read More »7 AĞUSTOS’TA BİTLİS’TE TARİH KONFERANSI
Bitlis’te 7 Ağustos Pazar günü gerçekleştirilecek olan tarih konferansında, Malazgirt Savaşı’nı ve o dönemi konuşacağız. Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu, BİTLİSNAME ve BİTLİSKON ortak organizasyonu ile gerçekleşecek olan tarih konferansımıza bekleriz. 1071’in Malazgirt’i ve çevresine kim hakimdi? Tarihte “Malazgirt savaşı” olarak bilinen hadisenin tarafları kimlerdi? -Prof. ABDULLAH KIRAN -Tarih araştırmacısı MURAD CİWAN -Dr. YUSUF …
Read More »Selahaddin-i Eyyubî Bir Kürt Hanedanlığının Hikayesi(Roman)
Tarih ve tarihi şahsiyetler toplumların hafızasını oluşturduğu gibi, onlar için kimliksizlikten kurtarıcı ve kişilik bahşeden bir limandır aynı zamanda. Sultan Selahaddin gibi İslam aleminde, Avrupa’da ve dolayısıyla dünya çapında faziletiyle adından söz ettiren tarihi bir kişiliğin, içinden çıktığı Kürt milletine de bu yönlü bir etkisi olacaktır kuşkusuz. Kürtler gibi neredeyse son yüzyılını tarih dışına itilmiş …
Read More »Kürtlüğün Kutsal Mekanı İçin Kan Ağlıyoruz
Bitlis’te bulunan medreseler, yapıldıkları dönemin Eğitim, Öğretim ve Kültür hizmetlerinin yürütüldüğü önemli kurumlardır. ”Düşen olunca bıçak çeken çok olurmuş” Tarihi eserlerin bircoğu Bitlis beyliği tarafından İMC usulü ile Bitlis halkı tarafından yapılmıştır. İhlasiye Medresesi Bitlis’te bulunan Medreselerin en önemlisidir. Bitlis Hani tarafından 1200’lü yıllarda yapılmış Şerefhan tarafından yeniden düzenlenmiştir. Medresenin kitabesine göre 1589 tarihinde Bitlis …
Read More »Bişarê Çeto ve Bitlis Valisi
Bu anlatım, 1908-9 yılları arası, Bitlis ve Van’da Britanya Konsolos Yardımcısı olarak görev yapmış Arshak Safrastian’ın, 1948 yılında yayımladığı ‘Kurds and Kurdistan’ adlı kitabının 9-13. sayfalarının çevirisidir. “Rumiler burayı terk etmeliler” ‘Rumi (Romi-Romê) ismi, kırk sene öncesinde, Marmara ve Küçük Asya’dan olan istilacı, işgalci veya o taraftan gelen her bir kişi için kullanılan bir tabirdi. …
Read More »
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…